Dług narodowy Stanów Zjednoczonych przekroczył próg 40 bilionów dolarów, a około jedna czwarta tej kwoty powstała w czasie urzędowania prezydenta Donalda Trumpa — wynika z danych Departamentu Skarbu.

Wydatki federalne gwałtownie przyspieszyły wraz ze starzeniem się amerykańskiego społeczeństwa. Rosnąca liczba osób korzystających z programów Social Security i Medicare podniosła wydatki na te programy świadczeń, co przyczyniło się do wzrostu deficytów budżetu federalnego. Ostatni wzrost stóp procentowych, w połączeniu z większym długiem narodowym, pogłębił ten trend — roczne wydatki odsetkowe z tytułu obsługi długu narodowego przekraczają już 1 bilion dolarów. Ten roczny rachunek odsetkowy urósł do rozmiarów dorównujących lub przewyższających takie główne kategorie budżetu federalnego jak wydatki obronne, co pokazuje, że koszty obsługi zadłużenia coraz mocniej konkurują o federalne dolary z wydatkami programowymi.

Za wzrost długu narodowego odpowiadają prezydenci i większości kongresowe obu partii. Mimo to — jak pokazują dane Departamentu Skarbu — w pierwszej kadencji Trumpa oraz w pierwszej połowie jego drugiej kadencji dług wzrósł do tej pory łącznie o ponad 11,5 biliona dolarów.

Rzecznik Białego Domu Kush Desai w oświadczeniu dla FOX Business wskazał na poprzednika Trumpa: „Uporanie się z lekkomyślną gospodarką fiskalną Joe Bidena było jednym z najważniejszych priorytetów administracji Trumpa — od ograniczania marnotrawstwa, oszustw i nadużyć w wydatkach rządowych, przez przyspieszanie wzrostu gospodarczego, po przywrócenie właściwego kierunku relacji długu USA do PKB”.

Relacja długu do PKB to wskaźnik, za pomocą którego wielu ekonomistów ocenia zadłużenie rządu względem zdolności gospodarki do jego udźwignięcia. Bezpartyjne Biuro Budżetu Kongresu prognozuje, że w nadchodzących dekadach dług w rękach publicznych wzrośnie do udziału w gospodarce większego niż w jakimkolwiek momencie od czasów II wojny światowej.

Jak mierzy się dług narodowy

Nadrzędną miarą amerykańskiego długu narodowego, stosowaną przez takie instytucje jak Departament Skarbu i bezpartyjne Biuro Budżetu Kongresu, jest dług narodowy brutto, który zbliża się do 40 bilionów dolarów. Wielkość ta obejmuje całe zadłużenie rządu Stanów Zjednoczonych, w tym zobowiązania utrzymywane na rachunkach wewnątrzrządowych, takich jak fundusze powiernicze Social Security. Zobowiązania te nie są uwzględniane w odrębnej miarze — długu w rękach publicznych — który obecnie przekracza 32 biliony dolarów. Dług brutto jest także miarą objętą ustawowym limitem zadłużenia, który Kongres od 1960 roku podnosił lub zawieszał kilkadziesiąt razy.

Pierwsza kadencja Trumpa: od 19,9 do 27,7 biliona dolarów

Gdy 20 stycznia 2017 r. rozpoczęła się pierwsza kadencja Trumpa, dług narodowy brutto wynosił 19,9 biliona dolarów. Wzrostowi zadłużenia w tym okresie sprzyjały różne polityki podatkowe i wydatkowe, w tym ustawa Tax Cuts and Jobs Act oraz ogromne wydatki na działania ratunkowe związane z COVID-19.

Przedstawiciel Białego Domu zauważył, że kraj zmagał się wówczas z bezprecedensową pandemią, twierdząc, że to właśnie ten kryzys odpowiadał za większą część wzrostu zadłużenia w tamtym okresie. Dodał, że Biden „wtedy lekkomyślnie wydał biliony dolarów na stymulację związaną z COVID” i wskazał, że „ekonomiści z czasów administracji Obamy, tacy jak Larry Summers, słusznie ostrzegali, że tylko rozkręci to inflację, co doprowadziło do wzrostu stóp procentowych i jedynie pogorszyło koszty zaciągania pożyczek przez rząd”.

Największy deficyt budżetowy w historii USA odnotowano w roku fiskalnym 2020 — ostatnim pełnym roku fiskalnym pierwszej kadencji Trumpa — gdy rząd federalny zanotował deficyt przekraczający 3,1 biliona dolarów. W tym roku Kongres i prezydent uchwalili kilka dwupartyjnych pakietów pomocowych związanych z COVID, aby wesprzeć osoby prywatne i przedsiębiorstwa oraz władze stanowe i lokalne w radzeniu sobie z ekonomicznymi skutkami pandemii.

Pod koniec pierwszej kadencji Trumpa dług narodowy brutto wzrósł o ponad 7,8 biliona dolarów i 20 stycznia 2021 r. — w dniu rozpoczęcia kadencji Bidena — wynosił ponad 27,7 biliona dolarów. W ciągu kolejnych czterech lat dług narodowy brutto zwiększył się o ponad 8,4 biliona dolarów, w miarę uchwalania kolejnych pakietów pomocy związanej z COVID oraz gdy demokratyczne większości przeforsowały ustawę Bidena American Rescue Plan Act.

Druga kadencja: do tej pory wzrost o ponad 3,7 biliona dolarów

Gdy rozpoczynała się druga kadencja Trumpa, dane Departamentu Skarbu pokazywały, że 21 stycznia 2025 r. — dzień po jego drugiej inauguracji — dług narodowy brutto wynosił 36,2 biliona dolarów. Najnowsze dane pokazują, że 14 sierpnia 2026 r. dług narodowy brutto wzrósł do ponad 39,9 biliona dolarów — o ponad 3,7 biliona dolarów więcej od początku drugiej kadencji Trumpa. Wyższemu zadłużeniu sprzyjały zwiększone wydatki na programy świadczeń i odsetki od długu, a także cięcia podatkowe uchwalone w ramach ustawy One Big Beautiful Bill Act (która podniosła również ustawowy limit zadłużenia o 5 bilionów dolarów) oraz zwroty ceł.

Łącznie ponad 7,8 biliona dolarów długu dodanego w pierwszej kadencji Trumpa i 3,7 biliona dolarów powstałych do tej pory w jego drugiej kadencji dają w sumie około 11,5 biliona dolarów zadłużenia nagromadzonego w czasie jego urzędowania.

Źródło: Fox Business