Autor: Dame Tamara Finkelstein

Edukacja techniczna — w szczególności dla kobiet i mniejszości etnicznych — odgrywa kluczową rolę w rozwiązywaniu problemu utrzymującego się niedoboru kompetencji inżynieryjnych w Wielkiej Brytanii. Jak już uznał nowy premier, utrzymujące się inwestycje w edukację techniczną są niezbędne, jeśli Wielka Brytania ma zbudować kadrę inżynierską i technologiczną wymaganą do długoterminowego wzrostu gospodarczego i globalnej konkurencyjności. Stawka jest wyższa niż polityka edukacyjna: branże związane z inżynierią odpowiadają za około jedną czwartą brytyjskiej wartości dodanej brutto, co oznacza, że niedobór wykwalifikowanych inżynierów bezpośrednio ogranicza zdolność gospodarki do realizacji projektów infrastrukturalnych, transformacji energetycznej i innowacji cyfrowych.

Rozszerzenie wysokiej jakości szkoleń technicznych i podniesienie rangi kwalifikacji zawodowych mogłoby pomóc w zmniejszeniu liczby młodych ludzi niebędących w edukacji, zatrudnieniu ani szkoleniu. W połączeniu z ugruntowanymi ścieżkami uniwersyteckimi środki te mogłyby również zmniejszyć długotrwałą lukę kompetencyjną, która hamowała brytyjską inżynierię. Kraje takie jak Niemcy, gdzie systemy dualnego kształcenia zawodowego od dawna są zakorzenione zarówno w edukacji, jak i w przemyśle, konsekwentnie odnotowują niższe bezrobocie wśród młodych i silniejsze potoki kształcenia w zakresie zaawansowanej produkcji — model, do którego brytyjscy decydenci polityczni okresowo się odwoływali, ale nie potrafili go wdrożyć na dużą skalę.

Skala wyzwania jest znacząca. Prognozy wskazują, że rocznie potrzeba 240 000 nowych inżynierów i techników, aby obsadzić istniejące stanowiska. Tymczasem co roku podejmowanych jest tylko 45 000 apprenticeshipów w inżynierii i produkcji. Presję potęguje fakt, że pokolenie doświadczonych inżynierów zbliża się do emerytury, co oznacza, że popyt będzie tylko rósł, nawet jeśli potok kandydatów pozostanie ograniczony.

Sytuacja w zakresie różnorodności jest równie niepokojąca. Tylko 17 procent brytyjskich inżynierów to kobiety, w porównaniu z 56 procentami w innych zawodach. Zaledwie 15 procent pochodzi z mniejszości etnicznych, wobec 18 procent w szerszej populacji pracującej, zgodnie z badaniami nad różnorodnością EngineeringUK. Przyciągnięcie większej liczby młodych ludzi z różnych środowisk zarówno drogą zawodową, jak i akademicką jest niezbędne — nie tylko ze względu na sprawiedliwość, ale jako praktyczną konieczność, ponieważ sektory napędzające przyszły popyt na inżynierów, od czystej energii po zaawansowaną produkcję, nie mogą być obsadzone wyłącznie z istniejącej puli talentów.

Królewska Akademia Inżynierii konsekwentnie podkreślała znaczenie solidnych ścieżek edukacji technicznej zarówno na szczeblu krajowym, jak i regionalnym, aby Wielka Brytania mogła w pełni odblokować swój potencjał inżynieryjny i technologiczny.

Historia niespójnego kształcenia technicznego

Deficyt kompetencji inżynieryjnych w Wielkiej Brytanii ma głębokie korzenie społeczno-polityczne. W ciągu ostatniego wieku podejście kraju do edukacji technicznej wahało się między priorytetem a zaniedbaniem, tworząc niestabilność w systemie. Reformy programów nauczania i środki rozliczalności w szkołach często przynosiły niezamierzone skutki.

Jeden godny uwagi przykład: liczba uczniów zdających GCSE i A-level z Design & Technology gwałtownie spadła od 2004 roku, kiedy to przedmiot ten utracił status obowiązkowego na key stage 4. Zmniejszenie możliwości nauki praktycznej w programach nauczania bezpośrednio wpłynęło na rozwój talentów inżynieryjnych. Wiele szkół zlikwidowało lub ograniczyło laboratoria, warsztaty i sprzęt potrzebne do przedmiotów praktycznych. Przywrócenie tych możliwości będzie wymagało znaczących inwestycji i innowacyjnych podejść do nauczania.

W późnych latach 2010. rząd konserwatywny skupił się na edukacji policealnej, wprowadzając daleko idące reformy apprenticeshipów oraz uruchamiając T-levels — kwalifikacje techniczne odpowiadające trzem A-levelom. Akademia poparła te kwalifikacje, choć nadal znajdują się one we wczesnej fazie rozwoju i cieszą się stosunkowo niewielkim zainteresowaniem.

Wcześniej w tym roku rząd Partii Pracy zaproponował mniej wyspecjalizowane V-levels, szersze kwalifikacje odpowiadające jednemu A-levelowi, zaprojektowane tak, aby umożliwić uczniom łączenie nauki akademickiej z techniczną. Chociaż oba systemy mają swoją wartość, sama częstotliwość zmian utrudnia systemowi edukacji zaangażowanie się i budowanie trwałego, zrównoważonego podejścia. Uproszczenie tego złożonego krajobrazu ścieżek zawodowych to niezbędny krok w kierunku poprawy dostępności dla uczniów.

Od deklaracji do wdrożenia

Zgodnie z danymi z badań Akademii, około 30 procent osób w wieku 16–24 lat nieaktywnych zawodowo wskazało brak odpowiednich kwalifikacji, wykształcenia lub doświadczenia zawodowego jako jedną z trzech największych barier w znalezieniu zatrudnienia.

Równie niezbędne jest wspieranie nauczycieli. Akademia współpracuje ze szkołami i uczelniami, aby budować pewność siebie edukatorów w prowadzeniu zajęć o tematyce inżynieryjnej w klasach oraz w rozmowach z uczniami o ścieżkach kariery inżynieryjnej. Organizacja współpracuje również z liderami branży i edukatorami w całym kraju, aby promować kariery inżynieryjne, wspierać lokalne przedsiębiorstwa i identyfikować nowe potrzeby kompetencyjne.

Jeśli rząd poważnie podchodzi do rozwoju umiejętności zawodowych, musi pomóc firmom każdej wielkości w przezwyciężeniu biurokratycznych i finansowych przeszkód związanych z oferowaniem miejsc szkoleniowych dla uczniów. Doświadczenie zawodowe ma kluczowe znaczenie dla kształcenia zawodowego — niezależnie od tego, czy jest realizowane poprzez apprenticeshipy, T-levels, nadchodzące V-levels, nowo proponowane ścieżki zawodowe, czy w połączeniu z tradycyjnymi programami uniwersyteckimi. MŚP, które stanowią większość brytyjskich firm inżynieryjnych, są często najmniej przygotowane do sprostania wymaganiom dotyczącym miejsc szkoleniowych, mimo że są kluczowymi pracodawcami w gospodarkach regionalnych.

Zaangażowanie rządu w edukację techniczną jest godne pochwały, ale zapowiedzi muszą zostać poparte konkretnymi działaniami, aby wyposażyć młodych ludzi w umiejętności, których potrzebują, niezależnie od tego, czy wybiorą ścieżkę zawodową, czy akademicką. Nigdzie nie jest to bardziej pilne niż w inżynierii i technologii — silnikach innowacji i wzrostu.

Dame Tamara Finkelstein DCB jest dyrektorem generalnym Królewskiej Akademii Inżynierii.