Prezydent Donald Trump zatwierdził 30-letnie porozumienie o cywilnej współpracy nuklearnej z Arabią Saudyjską, rozwijając tor amerykańsko-saudyjskiej współpracy cywilnej nuklearnej i otwierając możliwość, że królestwu pozwolone będzie na wzbogacanie uranu. Pakt jest negocjowany na podstawie sekcji 123 amerykańskiej Ustawy o energii atomowej, ram statutowych regulujących umowy o cywilnej współpracy nuklearnej, które wymagają rewizji Kongresu, zanim takie porozumienie może wejść w życie.

Porozumienie ma charakter cywilny i podlega obecnie rewizji Kongresu Stanów Zjednoczonych. Eksperci ds. nieproliferacji zgłaszają jednak obawy, że pakt może zwiększyć ryzyko wyścigu zbrojeń nuklearnych na Bliskim Wschodzie, jeśli nie zostaną wdrożone odpowiednie zabezpieczenia. Centralnym pytaniem jest to, czy umowa obejmuje to, co rzecznicy nieproliferacji nazywają „gold standard” — wiążące zobowiązanie Arabii Saudyjskiej do rezygnacji z wzbogacania uranu i przerobu wypalonego paliwa. Zjednoczone Emiraty Arabskie zaakceptowały takie warunki we własnej umowie sekcji 123 z Waszyngtonem, jednak saudyjscy urzędnicy wcześniej sprzeciwiali się równoważnym ograniczeniom.

Dążenie Arabii Saudyjskiej do cywilnej współpracy nuklearnej jest spójne z jej szerszą strategią dywersyfikacji energii, która obejmuje plany budowy elektrowni jądrowych w celu zaspokojenia krajowego zapotrzebowania na energię elektryczną i ograniczenia uzależnienia od ropy naftowej w produkcji energii.

Zatwierdzenie ma również miejsce w czasie trwających negocjacji nuklearnych USA-Iran. Iran utrzymuje już program wzbogacania, który był centralnym punktem sporu w dyplomacji międzynarodowej. Porozumienie z Arabią Saudyjską może skomplikować te działania dyplomatyczne, zwłaszcza jeśli Iran lub inni aktorzy regionalni postrzegają umowę jako zmianę w polityce USA wobec wzbogacania w regionie.

Ceny na rynkach predykcyjnych cytowane w źródle wskazują na zmniejszone szanse na ostateczne porozumienie nuklearne USA-Iran. Implikowana przez rynek prawdopodobieństwo porozumienia nuklearnego USA-Iran do 13 sierpnia 2026 r. spadło z 4% do 2,9%.

Reakcje Iranu i innych rządów bliskowschodnich mogą wpłynąć na szerszy kontekst dyplomatyczny wokół toru nuklearnego USA-Iran. Oświadczenia wysokich rangą irańskich urzędników, w tym Najwyższego Przywódcy Ajatollaha Alego Chameneiego, mogą dostarczyć dalszych sygnałów na temat pozycji Iranu.

Odpowiedź Kongresu Stanów Zjednoczonych na porozumienie nuklearne z Arabią Saudyjską będzie również uważnie obserwowana, ponieważ rewizja prawodawców może wpłynąć zarówno na dalszą drogę porozumienia, jak i na regionalną dynamikę dyplomatyczną. Rozwój wydarzeń obejmujący większy sceptycyzm ze strony Iranu lub zmiany w polityce USA przeciwko wzbogacaniu będzie szczególnie istotny dla krajobrazu dyplomacji nuklearnej.