Prezydent Donald Trump po raz kolejny nie otrzymał Pokojowej Nagrody Nobla — przegrał rywalizację o wyróżnienie zaledwie 48 godzin po tym, jak oświadczył, że nikt w historii tej nagrody nie zasługuje na nią bardziej niż on.

Norweski Komitet Noblowski, pięcioosobowy gremium powoływane przez norweski parlament, ogłosiło w piątek, że Pokojową Nagrodę Nobla za 2026 rok otrzyma Navanethem „Navi” Pillay, 85-letnia południowoafrykańska prawniczka zajmująca się prawami człowieka, w uznaniu jej pracy w dziedzinie międzynarodowego wymiaru sprawiedliwości i praw człowieka — jak podaje The Washington Post.

Decyzja była kolejnym ciosem dla Trumpa, którego wieloletnia kampania o zdobycie nagrody stanowi stały element jego życia politycznego. Pillay pozornie żartowała sobie z tych starań, świętując własne zwycięstwo.

„Jeśli będziecie jeszcze trochę klaść, może podzielę się tę nagrodą z Trumpem” — żartowała Pillay w nagraniu z wydarzenia, gdy jej współpracownicy wiwatowali i klaszczali.

Jej uwaga padła około dwa dni po tym, jak Trump kolejny raz publicznie argumentował, dlaczego jego zdaniem zasłużył na to wyróżnienie. „Zakończyłem osiem wojen” — zapewniał Trump, twierdząc, że wenezuelska liderka opozycji María Corina Machado, ubiegłoroczna laureatka, powiedziała mu, że nikt w historii nagrody nie jest jej godniejszy.

„Nie chwastę się; po prostu podaję fakty” — powiedział wtedy Trump. Oskarżył również Komitet Noblowski o stronniczość wobec niego i ostrzegł, że nieuwzględnienie jego osiągnięć dyplomatycznych przyniesie tej organizacji hańb.

Pomimo tych twierdzeń wiele konfliktów, które Trump mówi, że zakończył, wciąż trwa. Wojna izraelsko-gazska i walki w Demokratycznej Republice Konga są nadal prowadzone, a Trump pozostaje uwikłany w wojnę w Iranie, która trwa już o wiele miesięcy dłużej, niż pierwotnie deklarował, że potrzebuje na jej zakończenie.

Kariera prawnicza Pillay obejmuje okres apartheidu w RPA, postępowania przed międzynarodowymi trybunałami ds. zbrodni wojennych oraz pracę w Organizacji Narodów Zjednoczonych. Zanim została Wysoką Komisarz ONZ ds. Praw Człowieka — stanowisko objęła po przewodniczeniu Międzynarodowemu Trybunałowi Karnemu ds. Rwandy i zasiadaniu w Międzynarodowym Trybunale Karnym — przyczyniła się do ustanowienia przełomowych precedensów prawnych dotyczących ludobójstwa i przemocy seksualnej w kontekście konfliktu zbrojnego.

Jørgen Watne Frydnes, przewodniczący Norweskiego Komitetu Noblowskiego, chwalił wkład Pillay, podkreślając jednocześnie znaczenie międzynarodowej rozliczalności.

„Pokój wymaga sprawiedliwości” — oświadczył Frydnes podczas piątkowego ogłoszenia.

To sformułowanie nawiązywało do języka testamentu szwedzkiego przemysłowca Alfreda Nobla z 1895 roku, który kieruje nagrodę do osoby, która „najwięcej lub najlepiej pracowała na rzecz braterstwa narodów”.

Piątek oznaczał drugi raz, gdy Trump został pominięty przy przyznaniu nagrody. W niezwykłym epizodzie w styczniu Machado wręczyła mu swój medal noblowski w Białym Domu po otrzymaniu nagrody za 2025 rok, choć Komitet Noblowski później wyjaśnił, że może nie przyznać nagrody nikomu innemu — niezależnie od tego, kto fizycznie posiada medal.

W tym roku komitet rozpatrzył 287 nominacji, zanim wybrał Pillay. Nominacje pochodzą od uprawnionego grona, do którego należą parlamentarzyści, profesorowie uniwersyteccy i byli laureaci, a pełna lista pozostaje tajna przez 50 lat — co oznacza, że pozostali kandydaci z 2026 roku nie zostaną ujawnieni aż do 2076 roku. Nagroda, wraz z sumą około 1,2 mln dolarów, zostanie jej oficjalnie wręczona podczas ceremonii w Oslo 10 grudnia — w rocznicę śmierci Nobla, kiedy pokojowa nagroda jest przyznawana w Oslo, a pozostałe nagrody Nobla wręczane są w Sztokholmie.