MANILA — Filipiński Sąd Najwyższy (SC) złagodził wymagania dowodowe dla Filipińczyków ubiegających się o sądowe uznanie rozwodów uzyskanych za granicą, znosząc konieczność udowadniania zagranicznych przepisów o rozwodzie — kroku, który ma przynieść korzyści filipińskim pracownikom zarobkowym za granicą (OFW).

Sędziowie, obradujący w pełnym składzie w środę, zatwierdzili nowelizację przepisów postępowania sądowego (Rules of Court), która wymaga od składających pisma jedynie udowodnienia, że zagraniczny rozwód miał miejsce — poinformowało w czwartek w oświadczeniu biuro rzeczn sądu.

„Strona przeciwna pismu ponosi teraz ciężar udowodnienia, że rozwód nie jest bezwzględny” — powiedział Sąd Najwyższy.

Nowelizacja obejmuje pisma wniesione na podstawie art. 26(2) Kodeksu rodzinnego, który pozwala filipińskiemu małżonkowi ponownie zawrzeć małżeństwo, gdy rozwód z udziałem zagranicznego małżonka umożliwia temu drugiemu prawnie ponowny ślub. Zmiany dodają sekcję 48-A do reguły 39, ustanawiając domniemanie, że rozwód między Filipińczykiem a zagranicznym małżonkiem uprawnia zagranicznego małżonka do ponownego małżeństwa na podstawie prawa zagranicznego — chyba że orzeczenie wprost stanowi, że jest to rozwód ograniczony. Tłumaczenia zagranicznych dokumentów rozwodowych na język angielski będą również domniemanie dokładne, jeśli tłumacz poświadczy je pod przysięgą. Oba domniemania można obalić dowodem przeciwnym.

Zmiany zatwierdzono na wniosek sędziego Alfredo Benjamina S. Caguioi, po konsultacjach z sędziami Amy Lazaro-Javier i Jhosepem Y. Lopezem oraz grupą roboczą ds. spraw filipińskich pracowników zarobkowych za granicą.

Sąd stwierdził, że udowodnienie prawa zagranicznego „może być trudne dla filipińskich małżonków, w szczególności pracowników zarobkowych za granicą”. Departament Spraw Zagranicznych (DFA) poinformował grupę roboczą, że zagraniczne przepisy prawa rodzinnego są często rozproszone w różnych jurysdykcjach, że niektóre kraje nie mają wyznaczonych urzędników do ich poświadczania, a ministerstwa spraw zagranicznych zazwyczaj nie提供ają oficjalnych tłumaczeń swoich ustaw na język angielski.

„Dzięki tym nowelizacjom SC chce usunąć niepotrzebne bariery i ułatwić Filipińczykom korzystanie z ich praw” — powiedział sąd.

Sąd Najwyższy podkreślił, że nowelizacja nie zmienia ram prawnych uznawania zagranicznego rozwodu. Filipińscy małżonkowie muszą nadal wystąpić z pismem do sądu filipińskiego o uznanie, a strony przeciwnie mogą je kwestionować z powodów takich jak br właściwości sądu, niewystarczające zawiadomienie, oszustwo lub oczywisty błąd w prawie bądź w ustaleniach faktycznych.

Sąd ujawnił również, że 1 lipca zatwierdził porozumienie z Urzędem Administratora Sądów i Departamentem Spraw Zagranicznych w sprawie utworzenia centralnego repozytorium poświadczonych zagranicznych przepisów o rozwodzie i unieważnieniu małżeństwa. Podpisanie porozumienia zaplanowano na 21 października, a nowelizacja wejdzie w życie 15 dni po opublikowaniu na stronie internetowej Sądu Najwyższego.

Filipiny pozostają jednym z zaledwie dwóch jurysdykcji na świecie — obok Watykanu — bez ogólnej ustawy o rozwodzie, choć rozwód jest dozwolony na podstawie Kodeksu prawa osobowego muzułmanów. Sądy filipińskie od dawna uznają zagraniczne rozwody na podstawie art. 26(2) Kodeksu rodzinnego, a orzeczenie Sądu Najwyższego z 2018 roku rozszerzyło to uznanie na rozwody uzyskane za granicą przez małżonka będącego Filipińczykiem.

W maju 2024 roku Izba Reprezentantów zatwierdziła w trzecim czytaniu projekt ustawy o rozwodzie bezwzględnym (Absolute Divorce Act) głosami 131-109, jednak ustawa nie uzyskała zatwierdzenia Senatu przed zakończeniem 19. Kongresu w czerwcu 2025 roku. Zwolennicy rozwodów argumentowali, że legalizacja procedury uczyni ją bardziej dostępną dla Filipińczyków, których nie stać na długotrwałe postępowania o unieważnienie małżeństwa, podczas gdy grupy religijne i inni przeciwnicy wyrażali obawy o potencjalny wpływ ustawy o rozwodzie na rodziny, kobiety i dzieci.

Źródło: BusinessWorld, reporter: Erika Mae P. Sinaking