Sport stał się bardziej polityczny niż kiedykolwiek. Matt Sutton, dyrektor ds. sportu, ładu korporacyjnego i reputacji w firmie Cavendish, analizuje, w jaki sposób kluby mogą poruszać się wśród ryzyk geopolitycznych definiujących rok 2026.

Własność i inwestycje w sporcie stają się coraz bardziej międzynarodowe, a kluby, ligi i organy zarządzające polegają na globalnym kapitale w finansowaniu rozwoju. W samej Premier League zagraniczni inwestorzy posiadają obecnie udziały w większości klubów — trend ten powtarza się w całej English Football League i innych głównych dyscyplinach sportowych. Od lat toczy się debata nad tym, czy zagraniczne inwestycje w brytyjskim sporcie są właściwe. Całkowite ograniczenie zagranicznej własności lub ocenianie inwestorów wyłącznie na podstawie ich paszportu stanowi jednak reakcję odruchową i zbyt uproszczoną.

Prawdziwa debata toczy się nie o samych pieniądzach, ale o narodowym i wizerunkowym kontekście, który je otacza.

Zagraniczne inwestycje niewątpliwie poprawiły brytyjski sport. Przyniosły światowej klasy stadiony, elitarną kadrę trenerską oraz dostęp do nowych, globalnych odbiorców. To, co się zmieniło, to nie inwestycje — lecz świat wokół nich.

Jak pokazało to letnie Mistrzostwo Świata, sport stał się nierozerwalnie związany z geopolityką. Oprócz samego turnieju relacjom medialnym dominowały kwestie handlu, dyplomacji i przywództwa politycznego. Była to bezsprzecznie najbardziej politycznie naładowana edycja w historii tych rozgrywek. Ta sama kontrola objęła również decyzje dotyczące własności klubów — przejęcia głośnych klubów budziły pytania nie tylko o zdolność finansową, ale również o powiązania polityczne i konsekwencje wizerunkowe potencjalnych właścicieli.

Sport na arenie globalnej

Sport nie operuje już na obrzeżach spraw międzynarodowych. Stał się jedną z najbardziej widocznych aren, na których rozgrywają się dynamiki geopolityczne.

Wyzwanie nie polega więc już na tym, czy międzynarodowe inwestycje w brytyjskim sporcie powinny być kontynuowane, ale na tym, czy organizacje sportowe są odpowiednio przygotowane do radzenia sobie z kontrolą i oczekiwaniami interesariuszy, które temu towarzyszą.

Powód jest prosty: świat, w którym funkcjonuje sport, uległ fundamentalnej zmianie. Decyzji komercyjnych nie można już oddzielić od geopolityki. Inwestorzy, partnerzy, kibice i rządy coraz częściej oceniają organizacje nie tylko przez pryzmat podejmowanych decyzji, ale przez to, co one reprezentują.

Narodowość, kontekst geopolityczny i postrzeganie przez interesariuszy wpływają obecnie na to, jak ocenia się właścicieli, inwestorów i instytucje — niezależnie od faktycznej jakości samej inwestycji.

Nie oznacza to, że zagraniczne inwestycje w Wielkiej Brytanii stały się mniej pożądane. Oznacza raczej, że środowisko operacyjne je otaczające stało się bardziej złożone.

Dlaczego sport ma znaczenie

Sport ma fundamentalne znaczenie. Ostatnie tygodnie pokazały, jak silnie sport kształtuje tożsamość narodową, dumę obywatelską i życie społeczności — co jest równie prawdziwe w Wielkiej Brytanii, jak i gdziekolwiek indziej. Drużyna piłkarska czy organ zarządzający daną dyscypliną to coś więcej niż przedsiębiorstwo komercyjne. Instytucje te reprezentują miejsca, ludzi i kraje.

Ten ekosystem wygenerował podwyższone oczekiwania. Własność, inwestycje i partnerstwa widniejące na koszulce nie są już oceniane wyłącznie pod kątem wartości komercyjnej, ale pod kątem tego, co sygnalizują o danej organizacji.

Dla kibiców kluby są wplecione w codzienne życie. Stanowią część osobistej tożsamości i społeczności, do których należą. W rezultacie poziom publicznej kontroli, jakiej poddawany jest współczesny sport, ma niewiele odpowiedników w innych branżach.

To nieuchronnie zmieni charakter decyzji, jakie muszą podejmować kadra kierownicza. Wybory komercyjne dotyczące własności, inwestycji i partnerstwa mogą szybko stać się przedmiotem publicznej kontroli i debaty politycznej, narażając organizacje na krytykę nie tylko ze strony kibiców, ale także rządów, inwestorów i mediów. Działania rządu Wielkiej Brytanii na rzecz ustanowienia niezależnego regulatora piłkarskiego poprzez legislację odzwierciedlają, jak wybitnie sport uwzględniony jest obecnie w polityce publicznej — rozwój ten musi być uwzględniony w planowaniu strategicznym klubów, lig i potencjalnych inwestorów.

Liderzy muszą teraz wykraczać poza komercyjne zalety swoich decyzji i rozważyć, w jaki sposób zostaną one zrozumiane przez kibiców, społeczności, decydentów politycznych i inwestorów.

Model na przyszłość

Czego wymaga ten przyszły model? Organizacje sportowe muszą uwzględniać kwestie geopolityczne w swoim strategicznym procesie decyzyjnym tak samo rutynowo, jak czynią to w odniesieniu do kwestii komercyjnych, finansowych i prawnych. Oznacza to identyfikowanie potencjalnych problemów wizerunkowych, zanim przerodzą się one w publiczne kontrowersje, oraz wprowadzanie solidnych struktur zarządczych, zamiast polegać na komunikacji lub zarządzaniu kryzysowym po ujawnieniu się problemów.

Obsłużone właściwie, takie podejście pozwala organizacjom zrównoważyć komercyjne możliwości z długoterminowym zaufaniem, budując odporność niezbędną do przyciągnięcia kolejnych inwestycji.

Wyzwaniem jest teraz zapewnienie, aby nowe struktury zarządcze nadążały za światem, w którym funkcjonują inwestycje. Nie należy tego traktować jako bariery, lecz jako jedną z przewag konkurencyjnych Wielkiej Brytanii. Inne ligi europejskie, w tym La Liga i Serie A, aktywnie zabiegają o kapitał międzynarodowy, co oznacza, że zdolność Wielkiej Brytanii do zaoferowania przejrzystego, dobrze zarządzanego środowiska dla zagranicznych właścicieli jest sama w sobie czynnikiem różnicującym.

Jeśli Wielka Brytania poradzi sobie z tym właściwie, może przewodzić nie tylko na boisku, ale również w zakresie zarządzania sportem, umacniając swoją pozycję jako globalnego kierunku dla inwestorów międzynarodowych.

Matt Sutton jest dyrektorem ds. sportu, ładu korporacyjnego i reputacji w firmie Cavendish.