Dla jednego młodego Południowoafrykańczyka program szkoleń cyfrowych stał się drogą do zatrudnienia. Dla tysięcy innych ta szansa zależy teraz od tego, czy kraj uda się uwolnić miliardy randów środków na szkolenia, które już znajdują się w systemie. Stawka jest znacząca: stopa bezrobocia wśród młodzieży w RPA należy do najwyższych na świecie.

Mówiąc na CollectiveXChange 2026, krajowym szczycie poświęconym umiejętnościom cyfrowym i zatrudnieniu, który odbył się w czwartek w Johannesburgu, Nicola Galombik, dyrektorka wykonawcza firmy inwestycyjnej długoterminowej i społecznej Yellowwoods, powiedziała, że skalowanie tej inicjatywy może wymagać 2,5 mld randów (152 mln USD) z istniejących funduszy szkoleniowych. Jej zdaniem środki te mogłyby pomóc dodatkowym 20 000 młodych ludzi w zdobyciu umiejętności cyfrowych i podjęciu zatrudnienia do 2028 roku.

Ta szacunkowa kwota rodzi kluczowe pytanie: dlaczego zasoby, które można byłoby pozyskać z istniejących funduszy, nie trafiają do większej liczby młodych ludzi?

The Collective X, koordynujący południowoafrykański Krajowy Plan Umiejętności Cyfrowych, dąży do objęcia 500 000 młodych ludzi poszukiwanymi rolami cyfrowymi do 2034 roku. Jego Digital Skills Impact Fund wykorzystuje model oparty na rezultatach, łączący rozwój umiejętności z zatrudnieniem. Jednak środki potrzebne do przeskalowania szerszego wysiłku krajowego to nie to samo, co pieniądze już zaangażowane w tę inicjatywę.

Galombik powiedziała, że model został przetestowany z pracodawcami i jest gotowy do rozwoju. Łączy on wkłady pracodawców z rządowymi środkami na szkolenia, dzieląc koszty przygotowania młodych ludzi do pracy i zapewnienia im doświadczenia zawodowego. Struktury oparte na rezultatach tego rodzaju wiążą wypłaty ze zweryfikowanymi wynikami, takimi jak umieszczenie w pracy, a nie z samą realizacją szkoleń.

„Rezultaty odzwierciedla 95-procentowy wskaźnik wchłaniania wśród młodych ludzi kończących te programy naukiartej na miejscu pracy”, powiedziała.

W ramach modelu pracodawcy zapewniają naukę zintegrowaną z miejscem pracy, podczas gdy publiczne środki na szkolenia mogą pomagać w dopłatach do wynagrodzeń i wspierać przygotowanie do pracy. Podejście to dostosowuje szkolenia do rzeczywistych potrzeb firm, zamiast produkować absolwentów bez jasnych dróg do zatrudnienia.

Galombik powiedziała, że proponowane 2,5 mld randów (152 mln USD) mogłoby pochodzić z istniejących zasobów, w tym z National Skills Fund, Labour Activation Programme i innych państwowych mechanizmów finansowania. Oba są ugruntowanymi narzędziami państwowymi do finansowania programów szkoleniowych i zatrudnienia. Nie przedstawiła tej kwoty jako pieniędzy już zabezpieczonych dla inicjatywy.

„Zbudowaliśmy mechanizm finansowania opartego na rezultatach. Teraz musimy go przeskalować”, powiedziała, wzywając pracodawców do udziału i inwestowania w młodych ludzi.

Ziaad Suleman, dyrektor generalny (CEO) Cassava Technologies i przewodniczący rady The Collective X, powiedział, że inicjatywa zjednoczyła 600 organizacji, zgromadziła 600 mln randów (36,4 mln USD) w swoim funduszu i dotarła do 4000 beneficjentów we wszystkich dziewięciu prowincjach.

„Ale moim ostatnim punktem jest to, że to za mało. Potrzebujemy skali, a możemy ją osiągnąć tylko razem”, powiedział Suleman.

Te dane ilustrują postęp w budowaniu krajowego partnerstwa, ale kolejnym wyzwaniem jest zmobilizowanie wystarczających zasobów i udziału pracodawców, aby dotrzeć do znacznie większej liczby młodych ludzi.

Rudi Dicks, szef Biura Zarządzania Projektami w Kancelarii Prezydenta, powiedział, że rząd współpracował z sektorem prywatnym, aby testować modele mogące poprawić wyniki zatrudnienia.

„Zasoby niekoniecznie są problemem. Pytanie brzmi, jak wykorzystujemy je skuteczniej, aby osiągnąć najlepsze rezultaty”, powiedział.

Dicks powiedział, że partnerstwo wspiera naukę zintegrowaną z miejscem pracy wykraczającą poza akredytowane kwalifikacje, ale ostrzegł, że skomplikowane procesy finansowania mogą zniechęcać mniejszych pracodawców.

„Niektóre firmy nie składają wniosków, ponieważ nie mają działu kadr, który mógłby zarządzać tym procesem”, powiedział.

Uproszczenie wniosków, sprawozdawczości i dostępu do zachęt mogłoby zachęcić więcej firm do udziału. Wyzwaniem nie jest po prostu udostępnienie środków, ale zapewnienie, że pracodawcy różnej wielkości mogą je wykorzystać do szkolenia i zatrudniania młodych ludzi.

Potrzeba uruchomienia tego systemu staje się coraz pilniejsza, ponieważ sztuczna inteligencja (AI) zmienia umiejętności wymagane przez firmy. Jak TechCabal informował wcu, luka w umiejętnościach AI w RPA pogłębia się szybciej, niż uczelnie są w stanie aktualizować programy nauczania, przez co pracodawcy z trudem znajdują odpowiednio wykwalifikowanych pracowników.

Phuthi Mahanyele-Dabengwa, która dołącza do rady The Collective X, powiedziała, że ciągła edukacja będzie niezbędna, ponieważ agenci AI stają się coraz bardziej zaawansowani.

„Nie żyjemy już w świecie, w którym ktoś może oczekiwać, że będzie wykonywał te same zadania przez całą karierę. Rzeczy zmieniają się nieustannie”, powiedziała.

Twierdziła, że młodzi ludzie powinni traktować edukację i szkolenia jako proces ciągły, który pozwala im wnosić wartość w miarę rozwoju technologii i gospodarki.

Evan Jones, dyrektor generalny The Collective X, uważa, że o tym, czy inicjatywa uda się przeskalować, zdecydują trzy priorytety: spójna polityka, wieloletnie finansowanie łączące wkłady rządu i biznesu oraz pracodawcy zdolni szybko reagować na zmieniające się potrzeby w zakresie umiejętności.

„Wszystko to wymaga wspólnej odpowiedzialności i rozliczalności od wszystkich w tej sali i poza nią”, stwierdził.

Wskaźniki, które warto obserwować, są konkretne: czy pieniądze popłyną z państwowych kanałów wymienionych przez Galombik oraz czy udział pracodawców poszerzy się poza 600 organizacji już należących do partnerstwa.