Rząd federalny Nigerii uruchomił w zeszłym tygodniu projekt 3 700 wież telekomunikacyjnych na obszarach wiejskich, przedstawiając plan infrastrukturalny przewidujący budowę 1 989 nowych wież w 436 samorządowych obszarach lokalnych (LGA). Inicjatywa, mająca na celu zmniejszenie cyfrowego wykluczenia i zapewnienie dostępu do internetu 20 milionom Nigerijczyków ze społeczności wiejskich, zanotowała już wdrożenie pilotażowe.

W sobotę 17 października 2026 roku minister komunikacji, innowacji i gospodarki cyfrowej dr Bosun Tijani oddał do użytku pierwszą lokalizację projektu w ramach Nigeria Universal Communication Access Project (NUCAP) we wsi Umuorie w samorządowym obszarze lokalnym Bende w stanie Abia. Wdrażanie kolejnych lokalizacji ma objąć więcej stanów w nadchodzących tygodniach i miesiącach, stanowiąc kolejną próbę pomocy Nigerijczykom z obszarów wiejskich w korzystaniu z cyfrowych usług finansowych, edukacji online i kanałów reagowania kryzysowego.

Odnośnik do źródła pierwotnego (post na X): https://x.com/Adebayoadesanya/status/2111484807553175830

Budowa wież telekomunikacyjnych na obszarach wiejskich od dawna stanowi poważny dylemat dla uczestników branży. Dla operatorów rachunek sprowadza się do celów biznesowych i rentowności, a budowa infrastruktury w tych społecznościach z zazwyczaj od przesłanek ekonomicznych, oczekiwanych korzyści i wielkości populacji — wskaźników, w których słabo zaludnione obszary historycznie miały trudności z konkurowaniem. Właśnie tu wchodzą do gry środki publiczne, takie jak inicjatywa 3 700 wież telekomunikacyjnych i Project BRIDGE.

Przed obecnym przedsięwzięciem w ramach NUCAP Nigeria podejmowała już podobne wielkie projekty mające naprawić martwe strefy na obszarach wiejskich — przede wszystkim wart 82 miliony dolarów National Rural Telephony Project (NRTP), uruchomiony w 2001 roku, oraz ogromna wiejska ekspansja MTN Nigeria obejmująca 3 000 lokalizacji, rozpoczęta w 2020 roku. Powtórny bilans sukcesów i porażek tych przedsięwzięć rodzi pytanie, czy Nigeria buduje wreszcie trwały cyfrowy most dla swojej ludności wiejskiej, czy też powtarza kolejny cykl wielkich ambicji i niedotrzymanych obietnic.

National Rural Telephony Project

NRTP powstał za administracji prezydenta Oluseguna Obasanjo jako próba zmniejszenia cyfrowego wykluczenia. Inicjatywa miała objąć 218 samorządowych obszarów lokalnych w pierwszej fazie i zapewnić ponad 636 256 linii w technologii Code Division Multiple Access (CDMA) we wszystkich 774 samorządowych obszarach lokalnych oraz Stołecznym Terytorium Federalnym (FCT) w Abudży. Miała kluczowe znaczenie dla ambicji Nigerii rewitalizacji branży telekomunikacyjnej w okresie przejścia od państwowego monopolu do zliberalizowanego rynku telefonii komórkowej — transformacji, która przyniosła wejście MTN Nigeria i Econet Wireless (obecnie Airtel).

Wsparcie finansowe dla NRTP obejmowało pożyczkę 200 milionów dolarów z chińskiego banku EXIM Bank oraz zobowiązanie rządu Nigerii do współfinansowania w wysokości 15%, szacowane na 5 miliardów nairów. Chińskie firmy, w tym ZTE Corporation, Huawei i Alcatel Shanghai Bell, otrzymały kontrakty na budowę infrastruktury, ale zdołały jedynie wznieść lokalne centrale telefoniczne, a nie kompletne aktywne sieci. Ten mocno zadłużeniowy model finansowania stanowi również kontrast wobec finansowanego ze środków publicznych podejścia stojącego za dzisiejszą inicjatywą 3 700 wież.

Projekt nigdy nie wyszedł poza fazę planowania i realizacji. Ucierpiał na słabym projekcie, braku należytego nadzoru oraz jednoczesnej liberalizacji i upadku państwowego NITEL. Chociaż spodziewano się rozpoczęcia realizacji w 2006 roku, inicjatorzy obwiniali niektórych telekomunikacyjnych gigantów za blokowanie NRTP, ponieważ nie chcieli jego sukcesu. Zarzucano operatorom obawy, że projekt przejmie cały kraj, wymuszając obniżenie ich taryf za rozmowy w momencie, gdy starali się zwiększać przychody.
Projekt wznowiono w grudniu 2008 roku, po tym jak ówczesna minister informacji i komunikacji, zmarła prof. Dora Akinyili, udostępniła ofertę finansową publicznie, a pięć firm zostało preferowanymi oferentami. W 2012 roku była minister komunikacji Omobola Johnson ogłosiła, że projekt lepiej będzie realizował sektor prywatny, ponieważ rząd nie chciał mieć do czynienia z firmami telekomunikacyjnymi. Te wysiłki nie doprowadziły do odrodzenia projektu, pozostawiając zmarnowane miliardy.

Porażki sprawiły, że społeczności wiejskie pozostały bez dostępu do łączności sieciowej. Zasięg mobilny i internetowy ostatecznie rozszerzył się dzięki prywatnym operatorom telekomunikacyjnym, jednak usługi na obszarach odległych pozostały ograniczone — luka, którą kolejne przedsięwzięcia, od wiejskiej ekspansji MTN z 2020 roku po obecne wdrożenie NUCAP, wciąż próbują zamykać.

Wiejski program telefoniczny MTN Nigeria

Wiejski program telefoniczny MTN Nigeria to trwająca inicjatywa mająca na celu zmniejszenie cyfrowego wykluczenia poprzez rozszerzenie usług głosowych i transmisji danych na niewystarczająco obsłużone społeczności wiejskie w całym kraju. Uruchomiony w 2020 roku, obejmuje ponad 20 milionów Nigerijczyków mieszkających na obszarach o znikomym lub zerowym zasięgu sieci i wskazuje ponad 3 000 odległych lokalizacji w całym kraju do etapowego wdrażania.

We współpracy z Huawei, dostarczającym opłacalną, zasilaną energią słoneczną infrastrukturę wiejską, MTN zainstalował już setki czynnych wież telekomunikacyjnych na obszarach wiejskich. Budowa zasilana energią słoneczną i wrażliwa na koszty odpowiada bezpośrednio na problem zwrotu z inwestycji definiujący infrastrukturę wiejską — o te same uwarunkowania ekonomiczne mierzy obecnie wdrożenie NUCAP. Wczesne fazy objęły społeczności takie jak Kurba, Agbiyi Umuede, Tobolo, Opaha, Tudun Faila, Oguru Uzo Uwani i Sarkin Kaya Rini, z planami dalszych corocznych rozbudów. Społeczności wybrane do pierwszej fazy obejmują 91 w Abudży, 21 w Asabie, 17 w Ibadanie, 37 w Enugu, 92 w Kano, 13 w Lagos i 46 w Port Harcourt.

Trwałe wyzwania

Inicjatywa mierzy się z dwoma głównymi wyzwaniami. Pierwsze jestowe: projekt wymaga ogromnej inwestycji, która nie gwarantuje łatwo zwrotu z inwestycji. Drugie jest operacyjne: zgłaszano przypadki kradzieży infrastruktury oraz długie czasy przywracania usług po awariach sieci. Niektóre wieże podobno pozostawały wyłączone przez dni z powodu problemów ze społecznościami, a zdarzały się przypadki zabicia ochroniarzy, gdy złodzieje przychodzili po sprzęt.

Czego wymaga sukces

Aby najnowszy wiejski projekt telekomunikacyjny odniósł sukces, priorytetem musi być plan bezpieczeństwa. Należy rozpocząć współpracę z lokalnymi przywódcami tradycyjnymi i interesariuszami społeczności, aby budować poczucie współwłasności, które zamieni mieszkańców w strażników infrastruktury. Niezbędne są także dobrze skoordynowane harmonogramy realizacji, kluczowe dla zapobieżenia przekształceniu projektu w kolejną porzuconą inicjatywę rządową. A choć nie zostało to jeszcze wspomniane w udostępnionych planach, rząd federalny musi ustanowić jasne umowy z operatorami sieci mobilnych na aktywację aktywnego sprzętu radiowego natychmiast po postawieniu lokalizacji. Kształt tych umów operatorskich oraz tempo, w jakim nowe stany zostaną objęte zasięgiem w nadchodzących tygodniach i miesiącach, dostarczą najwcześniejszych wskazówek, czy NUCAP odejdzie od bilansu poprzednich projektów — czy go powtórzy.

Źródło: TechNext24