Rosnące zapotrzebowanie Nigerii na usługi cyfrowe zderza się z uporczywymi wąskimi gardłami infrastrukturalnymi, ponieważ koszty i procedury uzyskiwania Right of Way (RoW) nadal spowalniają wdrażanie infrastruktury telekomunikacyjnej, w szczególności kabli światłowodowych. Nigerijska Komisja Komunikacyjna (NCC) oraz interesariusze branży wezwali władze stanowe do obniżenia i ujednolicenia opłat Right of Way oraz opłat za zezwolenia na lokalizacje.

Zalecenia wyłoniono podczas Nigeria Digital Connectivity Investment Forum 2026, odbytego w hotelu Onomo Allure w Abudży 29–30 września 2026 r., zwołanego przez NCC we współpracy ze Swedfund, szwedzką instytucją finansowania rozwoju, oraz Ooklą, firmą mierzącą jakość łączności, stojącą za Speedtest.

Zgodnie ze komunikatem, do którego dotarł Technext, dążenie doniżenia kosztów Right of Way wiąże się z potrzebą określenia krajowych priorytetów w zakresie infrastruktury cyfrowej i inwestycji oraz rozszerzenia możliwości wdrażania infrastruktury przez operatorów telekomunikacyjnych i partnerów.

Interesariusze i eksperci telekomunikacyjni zalecili dodatkowo, aby władze stanowe przyjęły federalny model Right of Way, w ramach którego operator kładący światłowód przywraca drogę do stanu pierwotnego, a terminy wydawania pozwoleń ulegają skróceniu.

Right of Way to opłata, którą operatorzy telekomunikacyjni płacą władzom stanowym za kładzenie światłowodów przenoszących ruch internetowy wzdłuż dróg stanowych. Poza innymi przeszkodami, takimi jak wandalizm, kradzieże sprzętu i przecięcia światłowodów, wysoki koszt Right of Way oraz sztywne procedury zatwierdzania często opóźniają rozbudowę infrastruktury światłowodowej. Poza spowalnianiem tempa budowy infrastruktury cyfrowej utrudnia to także rozwój ogólnokrajowej łączności mobilnej i szerokopasmowej.

Zapotrzebowanie wyraźnie prześciga możliwości sieci. Według statystyk branżowych opublikowanych przez NCC Nigeria zużyła w lipcu 2026 r. około 1,6 miliona terabajtów danych, co oznacza wzrost o niemal 47% w ciągu dwunastu miesięcy. Liczba subskrypcji ma wzrosnąć z około 195 milionów do 350 milionów w ciągu dziesięciu-piętnastu lat. Oczekuje się również, że przetwarzanie w chmurze i sztuczna inteligencja zwiększą zapotrzebowanie na sieci, centra danych i energię. Ta trajektoria zależy od kładzenia kolejnych światłowodów — dokładnie tych inwestycji, którymi sterują opłaty Right of Way i terminy pozwoleń.

Na tym tle interesariusze określili obniżenie kosztów Right of Way jako praktyczny sposób na przyspieszenie inwestycji i rozszerzenie rzeczywistej łączności oraz zachęcali NCC do rozmów z władzami stanowymi na temat ujednolicenia taryf Right of Way i dążenia do ich korekty.

Interesariusze podtrzymali, że takie reformy są wysoce konieczne, powołując się na pilotaż Nigeria Digital Connectivity Index przeprowadzony w dwunastu stanach, który pokazuje, że reforma Right of Way przekłada się bezpośrednio na wzrost światłowodów o 22% do 95% w reformujących się stanach.

Dla operatorów telekomunikacyjnych wyzwanie polega nie tyle na pozyskiwaniu tysięcy kilometrów światłowodów, ile na radzeniu sobie z wysokimi opłatami żądanymi przez niektóre władze stanowe, które stanowiły główną przeszkodę w szybkim wdrażaniu infrastruktury.

Zalecana przez rząd federalny stawka, uzgodniona przez Forum Gubernatorów Nigerii, wynosi 145 nair za metr liniowy kabli światłowodowych. W praktyce stawki znacznie różnią się w zależności od stanu, co czyni tę stawkę punktem odniesienia, a nie jednolitą opłatą ogólnokrajową. Podczas gdy niektóre stany zniosły opłaty lub dostosowały się do stawki 145 nair, wiele innych władz stanowych pobiera stawki wyższe lub indywidualne.

Stany takie jak Zamfara, Katsina, Anambra, Kebbi, Nasarawa i Bauchi, między innymi, całkowicie zniosły opłaty Right of Way dla operatorów telekomunikacyjnych iokopasmowych, aby zachęcić do rozbudowy światłowodów. Zniesienie opłat wiąże się jednak często z dodatkowymi kosztami.

Na przykład w stanie Adamawa opłaty Right of Way zostały całkowicie zniesione, lecz operatorzy telekomunikacyjni muszą nadal płacić 100 000 nair za każdy wniosek. Cross River, mimo zgody na stawkę 145 nair za metr liniowy, nadal żąda 250 000 nair opłat za wniosek.

Ekiti pobiera opłatę za wniosek w wysokości 700 000 nair — najwyższą w kraju — mimo przyjęcia standardowej stawki 145 nair. Taraba dolicza 350 000 nair opłat za wniosek, Oyo pobiera opłatę w wysokości 50 000 nair, a w Yobe operatorzy nadal płacą 145 nair za metr liniowy plus 25 000 nair opłaty za wniosek.

Te ukryte opłaty, oprócz różnorodnych podatków, są wskazywane jako hamujące decyzje inwestycyjne. Interesariusze zauważyli również, że projekty światłowodowe są często opóźniane lub porzucane z powodu wielokrotnych opłat, szczególnie w stanach o najwyższych stawkach. To, jak daleko zasieje dążenie do ujednolicenia — czy więcej stanów dostosuje się do stawki 145 nair i czy opłaty za wnioski spadną wraz ze stawkami podstawowymi — pokaże, czy warunki stojące za wstrzymanymi projektami zaczną się poprawiać.