Wicegubernator Banku Japonii Shinichi Uchida ma jasny komunikat dotyczący sztucznej inteligencji: technologia ta obecnie wspiera gospodarkę i właśnie dlatego bank centralny uważnie obserwuje jej rozwój.

Podczas wystąpienia 5 października 2026 r. na jesiennym spotkaniu ECONDAT 2026 w Tokio Uchida powiedział, że Bank Japonii (BoJ) będzie śledzić szeroki zakres wskaźników gospodarczych, aby zrozumieć, jaki jest rzeczywisty wpływ AI na japońską gospodarkę.

Szok popytowy, ale z zastrzeżeniami

Uchida opisał AI jako technologię ogólnego zastosowania, która może przynieść znaczący wzrost produktywności i wywołać zmiany strukturalne na rynkach pracy, w popycie, podaży oraz ogólnych warunkach finansowych. Ekonomiści rezerwują określenie „technologia ogólnego zastosowania” dla innowacji — wśród wcześniejszych przykładów można wymienić elektryczność i technologie informacyjne — których wpływ ostatecznie rozprzestrzenia się na całe gospodarki.

Na razie Uchida dość optymistycznie ocenił krótkoterminowy wpływ AI na japońską gospodarkę.

„Duży pozytywny szok popytowy” — powiedział.

Wskazał również na rynek akcji, zauważając, że wzrost cen akcji powiązanych z AI ogólnie przyczynił się do złagodzenia warunków finansowych — ocenił wicegubernator.

Później pojawiło się jednak zastrzeżenie. Uchida zwrócił uwagę na wzrost emisji obligacji korporacyjnych związanych z AI, który — jak powiedział — wywarł presję na wzrost długoterminowych stóp procentowych. Presja ta ma znaczenie, ponieważ długoterminowe stopy wpływają na koszty finansowania przedsiębiorstw i gospodarstw domowych w całej gospodarce. Poszedł o krok dalej, ostrzegając, że obecne korzyści popytowe wynikające z AI mogą zostać zniwelowane, jeśli zyski przedsiębiorstw ulegną stagnacji.

Problem z pomiarem

Uchida przyznał, że ocena wpływu AI na dwa kluczowe pojęcia jest trudna. Pierwszym z nich jest neutralna stopa procentowa, często zapisywana jako r*, czyli stopa, która ani nie przyspiesza, ani nie spowalnia gospodarki. Drugim jest naturalna stopa bezrobocia, zapisywana jako u*, czyli poziom bezrobocia zgodny ze stabilną inflacją. Oba szacunki służą bankom centralnym jako punkty odniesienia i pomagają ocenić, czy ustawienia polityki pieniężnej mają charakter stymulacyjny, czy restrykcyjny. Uchida podkreślił, że do dokładnej oceny tych efektów niezbędne są wyważone podejścia.

Uchida umieścił również AI wśród innych źródeł niepewności monitorowanych przez BoJ, w tym wydarzeń geopolitycznych i zmian klimatu. Zauważył, że podczas posiedzeń BoJ często omawia się wpływ AI, a rozmowy te dotyczą podobno całej gospodarki, nie tylko sektorów bezpośrednio związanych z tą technologią.

Nie jest to pierwsze zainteresowanie BoJ sztuczną inteligencją

Komentarze Uchidy są kontynuacją wcześniejszych sygnałów ze strony banku centralnego dotyczących tej technologii. Gubernator BoJ Kazuo Ueda wcześniej mówił o potencjalnym wpływie AI na stabilność finansową.

BoJ i japońska Agencja Usług Finansowych pracowały również nad praktycznym wymiarem tego problemu. Obie instytucje podjęły działania mające na celu ograniczenie ryzyk związanych z generatywną AI, w tym zagrożeń cyberbezpieczeństwa, poprzez nowe wytyczne.

Badania wskazują, że wykorzystanie generatywnej AI przez japońskie instytucje finansowe rośnie, choć nadal znajduje się na etapie rozwoju. Łącznie nowe wytyczne i trendy adopcyjne dają japońskim organom finansowym konkretny zestaw zmian do obserwowania, podczas gdy opisywany przez Uchidę obraz sytuacji makroekonomicznej nadal się kształtuje.