Marginal Revolution, blog ekonomiczny pisany wspólnie przez Tylera Cowena i Alexa Tabarroka, opublikował 21 sierpnia 2026 r. swój regularny piątkowy przegląd linków. Wybór obejmuje ewolucyjną kosmologię, literackie wznowienie, rynki danych, zagadkę replikacji badawczej, ekonomikę agentów AI oraz kalibrację rynków przewidywań.

1. Ewolucyjna kosmologia Juliana Gougha. Profil w Smithsonian Magazine przygląda się irlandzkiemu pisarzowi Julianowi Goughowi i rozwijanej przez niego ewolucyjnej kosmologii — tezie, że tak jak organizmy na Ziemi powstały w drodze ewolucji, cały kosmos mógł rozwinąć się również poprzez ewolucję. Gough to powieściopisarz i poeta, szeroko znany także jako autor „End Poem” — wiersza końcowego w Minecrafcie, tekstu, który gracze widzą po ukończeniu gry. Dostępna jest również wersja na Substacku tego tekstu.

2. Bardziej poręczne wydanie Bioya Casaresa o Borgesie. Wychodzi nowe hiszpańskojęzyczne wydanie książki Bioya Casaresa o Borgesie, przygotowane pod opieką redaktorską Daniela Martino. Adolfo Bioy Casares, argentyński pisarz znany przede wszystkim z „Wynalazku Morela”, był dozgodnym przyjacielem i współpracownikiem Jorge’a Luisa Borgesa — obaj publikowali też wspólne dzieła pod pseudonimem H. Bustos Domecq — a tom opiera się na dziennikach, które prowadził przez dziesięciolecia tej przyjaźni. Jak zauważa wpis, starsze wydanie było między innymi zbyt ciężkie, żeby nosić je ze sobą lub zabrać w podróż; wcześniejsze hiszpańskie wydanie liczyło ponad tysiąc stron.

3. Rynek danych to rynek przyszłości. Wpis odsyła do doniesienia View from the Wing, że Google kupiło e-maile, pliki i zapisy lotów Spirit Airlines za 10 milionów dolarów, aby jego model AI Gemini mógł uczyć się na upadłości linii lotniczej. Spirit Airlines złożyła wniosek o ochronę przed wierzycielami w trybie Chapter 11 w listopadzie 2024 r. Sprzedaż ta jest jednym z przejawów szerszego trendu, w którym programiści AI rywalizujący o wysokiej jakości dane treningowe zawierają płatne umowy na treści i zapisy, a postępowanie upadłościowe może przekształcić dane upadłej firmy w zbywalny aktyw.

4. Problem replikacji wywiedziony z Uzbekistanu. Wpis na blogu statystyka Andrew Gelmana, Statistical Modeling, Causal Inference, and Social Science — od lat będącym miejscem dyskusji o problemach replikacji w nauce — opisuje, jak badacze „nie mogli odtworzyć swoich wyników i uświadomili sobie, że wszystko wynikało z dziwnych danych z Uzbekistanu”. Gdyby wykluczyć Uzbekistan, szacunki szkody wyglądałyby podobnie jak we wcześniejszych pracach.

5. Kapitalizacja agentów AI. Ekonomista James Broughel omawia kapitalizację agentów AI we wpisie na X, a więcej na ten temat znajduje się w następnym wpisie na X.

6. Jak dobrze skalibrowane są rynki przewidywań Kalshi? Kalshi, amerykańska giełda nadzorowana przez Commodity Futures Trading Commission, notująca kontrakty zdarzeniowe, publikuje badania dotyczące kalibracji swoich rynków przewidywań — to znaczy tego, czy zdarzenia, które rynki wyceniają na danym poziomie prawdopodobieństwa, rzeczywiście występują mniej więcej z taką częstością.

Źródło: Marginal Revolution, „Friday assorted links” (21 sierpnia 2026)