Lagos stara się przekształcić swoje zapotrzebowanie na energię elektryczną w opłacalny finansowo rynek, celując w dostawy o mocy około 3,5 gigawata (GW), aby pokryć niedobór, przez który szybko rozwijający się sektor centrów danych i telekomunikacji w stanie w dużej mierze opiera się na generatorach diesla, aby utrzymać ciągłość działania.

Stan pobiera obecnie z sieci krajowej mniej niż 1 GW, choć jej zdolność przesyłowa jest znacznie większa — tę lukę urzędnicy przeanalizowali podczas odbywającego się w czwartek strategicznego spotkania wysokiego szczebla stanu Lagos poświęconego energetyce (Lagos State High-Level Strategic Power Town Hall).

Przedstawiciele rządu, regulatorzy, operatorzy energetyczni i inwestorzy omówili, dlaczego Lagos nadal pobiera z sieci mniej energii, niż pozwala na to jej znacznie większa zdolność przesyłowa, oraz co musiałoby się zmienić, aby dostawy energii stały się bardziej przewidywalne w stanie, w którym znajduje się znaczna część cyfrowej infrastruktury Nigerii.

Niedobór dotyka nie tylko gospodarstw domowych. Lagos mieści większość nigeryjskiej infrastruktury centrów danych i telekomunikacji — branży zależnej od nieprzerwanych dostaw energii, która coraz częściej polega na generatorach diesla, rekompensując zawodność sieci, przy czym energia stanowi istotną część kosztów operacyjnych w całym sektorze. Sprawny, oparty na umowach rynek energii elektrycznej miałby bezpośredni wpływ na koszty utrzymania serwerów ponoszone przez operatorów infrastruktury cyfrowej, a zarazem stałby się sprawdzianem tego, czy stan zdoła przekuć duże zapotrzebowanie w niezawodne dostawy w ramach kształtującego się systemu energetycznego.

Rilwan Babalola, specjalny doradca prezydenta ds. energii i przewodniczący prezydenckiego zespołu ds. resetu i odbudowy sektora energetycznego (Presidential Taskforce on Power Sector Reset and Restoration), powiedział, że Lagos ma teraz okazję pokazać, jak mógłby wyglądać komercyjnie opłacalny rynek energii elektrycznej w ramach tworzącego się w Nigerii zdecentralizowanego systemu energetycznego.

Wyjaśnił, że proponowany rynek Clean Lagos Electricity Market miałby na początku przetestować model o mocy 500 megawatów (MW), oparty na agregacji popytu, bezpośrednich umowach z dostawcami energii, gwarancjach płatności oraz na umożliwieniu przepływu energii przez sieć o otwartym dostępie.

„Nie rozmawiamy już tylko o wytwarzaniu większej ilości energii. Rozmawiamy o tworzeniu rynku, który działa” — powiedział Babalola.

Dodał, że pierwszej fazy nie należy skalować przedwcześnie, argumentując, że Lagos musi najpierw wykazać, że odbiorcy mogą być identyfikowani, energia dostarczana i rozliczana licznikowo, a wytwórcy i pozostali uczestnicy rynku opłacani w przejrzysty sposób.

Przeczytaj także: Stan Lagos otwiera rejestrację na Lagos Cleaner Energy Schools Innovation Challenge (LCESIC) 2026

O skali deficytu mówił komisarz ds. energii i zasobów mineralnych Biodun Ogunleye, który stwierdził, że Lagos otrzymuje obecnie z sieci mniej niż 1 GW, mimo że Transmission Company of Nigeria ma zdolność przesyłową około 3,5 GW. Dodał, że stan zabiega o pozyskanie dodatkowych 2 GW jako natychmiastowego kroku w kierunku realizacji celu, co pozwoliłoby na uruchomienie większej liczby zasilających linii dystrybucyjnych i przybliżyłoby rynek do poziomu dostaw, którego — według stanu — potrzebuje.

Zgodnie z oświadczeniem Temitope George, CEO Lagos State Electricity Regulatory Commission, stan bada również generację rozproszoną oraz restrukturyzację istniejących projektów Independent Power Projects w celu uczynienia ich finansowo opłacalnymi, wskazując na słabą generację, wandalizm, kradzieże energii i nieuregulowane rachunki jako bieżące problemy.

Ogunleye stwierdził, że nie można oczekiwać od konsumentów ponoszenia wyższych taryf bez odpowiadających im usprawnień w zakresie opomiarowania i infrastruktury. „Konsumenci nie mogą być zmuszani do płacenia za ciemność” — powiedział.

Uczestnicy spotkania town hall uzgodnili, że opracują mierzalne punkty działania i ustalą punkty odniesienia w celu śledzenia postępów w sektorze.