Iran ostrzegł, że potencjalne ataki na tankowce mogą rozszerzyć się poza cieśninę Ormuz, jeśli kraje Bliskiego Wschodu poprą amerykańskie sankcje wobec Teheranu — wynika z informacji wskazanych przez @coinbureau w jednym z ostatnich wpisów na X.

Ostrzeżenie padło w sytuacji, gdy napięcie wokół tego strategicznie ważnego szlaku wodnego pozostaje wysokie, a działalność żeglugowa nadal boryka się z poważnymi zakłóceniami. Cieśnina Ormuz to kluczowa trasa dla globalnych dostaw energii, łącząca Zatokę Perską z Zatoką Omańską i szerszą międzynarodową siecią morską. Kanał ma w najwęższym punkcie około 21 mil szerokości, a tory żeglugowe są w każdym kierunku szerokie tylko na około dwie mile; według szacunków amerykańskiej administracji ds. informacji energetycznej (U.S. Energy Information Administration) przepływa przez niego około jednej piątej światowo handlowanej ropy, a także znaczna część światowych dostaw skroplonego gazu ziemnego. Zgodnie z informacjami przywołanymi we wpisie Iran uznaje obecnie kraje wspierające amerykańskie sankcje za wrogów, co budzi obawy o potencjalne konsekwencje dla regionalnej żeglugi i rynków energii.

Iran rozszerza ostrzeżenie na kraje popierające amerykańskie sankcje

Ostrzeżenie stanowi szersze rozszerzenie stanowiska Iranu wobec krajów współpracujących z amerykańskimi środkami gospodarczymi. We wpisie na X podano, że Teheran może zaatakować tankowce poza cieśniną Ormuz, jeśli kraje Bliskiego Wschodu poprą sankcje Waszyngtonu, a także przywołano hokanews informujące, że Iran uważa każdy kraj wspierający sankcje za „wroga”.

Oświadczenia te padły w momencie, gdy Stany Zjednoczone przygotowują dodatkową presję gospodarczą wobec Iranu. Iran wielokrotnie krytykował amerykańskie sankcje i odrzucił próby wykorzystywania ograniczeń gospodarczych do wymuszania zmian w swojej polityce. Najnowsze ostrzeżenie sprawia, że kraje sąsiedzkie i ich działalność żeglugowa znajdują się pod dodatkową obserwacją, ponieważ rządy w regionie oceniają, jak odpowiedzieć na trwające starcie między Waszyngtonem a Teheranem.

Ruch w cieśninie Ormuz gwałtownie spada

Cieśnina Ormuz doświadczyła podczas konfliktu dużego spadku ruchu morskiego. Zgodnie z danymi przywołanymi we wpisie na X ruch przez ten szlak wodny spadł do około 5% poziomu sprzed wojny. Dziennie przez cieśninę ma przepływać tylko 2-3 duże tankowce do ropy surowej, wobec 8 przed wojną.

Spadek jest istotny, ponieważ szlak wodny jest jednym z najważniejszych przejść morskich dla światowego sektora energetycznego. Duże ilości ropy naftowej i innych produktów energetycznych tradycyjnie płyną przez cieśninę z głównych rynków producenckich nad Zatoką Perską, a zmniejszony ruch tankowców może więc wpływać na przepływ dostaw energii między producentami a rynkami międzynarodowymi. Możliwości obejścia są ograniczone: saudyjski rurociąg wschód–zachód i połączenie ZEA z portem Fujajra zapewniają pewne moce alternatywne, jednak większość eksportu ropy z Zatoki nadal zależy od tranzytu tankowców przez cieśninę — jeden z powodów, dla których najwięksi azjatyccy importerzy ropy, w tym Chiny, Indie, Japonia i Korea Południowa, uważnie śledzą panujące tam warunki.

Dane przypisywane w oryginalnym wpisie firmie Kpler opisują gwałtowne załamanie aktywności tankowców do ropy surowej. Nowsze doniesienia wskazują jednak, że ruch przez ten szlak wodny wahał się wraz ze zmianami w organizacji żeglugi i warunkach bezpieczeństwa.

Ryzyko żeglugowe rośnie w całym regionie

Groźba ataków poza cieśniną Ormuz może poszerzyć geograficzny zakres ryzyk, z którymi mierzy się żegluga handlowa. Iran już wcześniej groził lub podejmował działania wobec statków próbujących przepływać przez ten szlak bez koordynacji z Teheranem. W lipcu Gwardia Rewolucyjna Iranu oświadczyła, że zatrzymała tankowce usiłujące przepłynąć przez cieśninę, podczas gdy amerykańscy urzędnicy i irańskie siły dalej wzajemnie oskarżały się o ataki na żeglugę handlową. Region miał już wcześniej podobne epizody: podczas wojny iracko-irańskiej w latach 80. XX wieku ataki na żeglugę handlową na Zatoce — tzw. „wojna tankowcowa” — uszkodziły setki statków i wymogły międzynarodową eskortę morską, a w 2019 roku seria ataków na tankowce w pobliżu Zatoki Omańskiej doprowadziła do zaostrzenia środków bezpieczeństwa i wyraźnego wzrostu kosztów ubezpieczeń od ryzyka wojennego dla operatorów w regionie.

Irańscy urzędnicy ostrzegli również kraje sąsiedzkie przed wspieraniem amerykańskich działań gospodarczych. 23 sierpnia sekretarz Najwyższej Rady Bezpieczeństwa Narodowego Iranu Mohsen Rezaei oświadczył, że kraje uczestniczące w amerykańskich ograniczeniach gospodarczych będą uznawane za wrogów, i ostrzegł przed odwetem.

Ostrzeżenia padają, gdy Waszyngton przygotowuje nowe sankcje wobec Teheranu. Sekretarz skarbu USA Scott Bessent oświadczył, że administracja zamierza wprowadzić to, co sama określa mianem „najostrzejszych sankcji w historii”, zwiększając presję gospodarczą na Iran.

Cieśnina Ormuz pozostaje kluczowa dla światowego handlu energią

Rozwój wydarzeń wokół tego szlaku wodnego jest uważnie obserwowany ze względu na jego znaczenie dla międzynarodowych rynków energii. Każde trwałe zakłócenie ruchu tankowców mogłoby skomplikować eksport ropy naftowej z Zatoki Perskiej i zwiększyć niepewność firm żeglugowych, producentów energii i dużych importerów. Standardowymi wskaźnikami do śledzenia sytuacji są dane o tranzytach tankowców od firm monitorujących, takich jak Kpler, komunikaty żeglugowe wydawane przez brytyjskie centrum UK Maritime Trade Operations oraz ogłoszenia dotyczące sankcji ze strony Departamentu Skarbu USA.

Dla krajów regionu sytuacja oznacza również trudny balans między utrzymywaniem relacji handlowych z Iranem a radzeniem sobie z presją ze strony Stanów Zjednoczonych. Najnowsze ostrzeżenie Iranu dodaje kolejny poziom niepewności do już i tak zakłóconego środowiska żeglugowego. Przy rosnącej presji sankcyjnej i utrzymującym się poniżej normy ruchu morskim cieśnina Ormuz pozostaje centralnym punktem napięcia w szerszym konflikcie na Bliskim Wschodzie.