Druga Kongresowa Komisja ds. Edukacji (EDCOM II), utworzona przez Kongres w celu zbadania stanu edukacji na Filipinach, oświadczyła w czwartek, że większość filipińskich gospodarstw domowych nadal nie ma dostępu do książek dla dzieci — luka, którą komisja wskazała jako trwałą przeszkodę w podnoszeniu poziomu czytania wśród młodzieży w kraju.

„Sześćdziesiąt procent filipińskich domów nie ma książek dla swoich dzieci [ponieważ] są one niedostępne” — powiedział dyrektor wykonawczy EDCOM II Karol Mark R. Yee podczas panelu na konferencji Philippine Media and Information Literacy Conference 2026.

Pan Yee zauważył, że książki dla dzieci są jeszcze trudniejsze do zdobycia na obszarach wiejskich, szczególnie na Mindanao, gdzie — jak doniesiono — poziom czytania jest również niski.

Dzieci w wieku od 0 do 4 lat potrzebują książek z dużymi, kolorowymi obrazkami. Tymczasem niektórzy rodzice, którzy nie mogą uzyskać odpowiednich dla wieku tytułów, radzą sobie z kserokopiami książek sprzedawanych w pobliskich sklepach sari-sari — małych osiedlowych sklepikach powszechnych na Filipinach.

„Potrzebujesz specjalnie zaprojektowanych książek na każdym poziomie, aby pomóc dziecku naprawdę się rozwijać i pobudzać myślenie” — powiedział pan Yee. „Nie ma rodziców, którzy chcieliby skrzywdzić swoje dzieci, ale jak możemy wspierać rodziców, aby dokładnie wiedzieli, co mogą zrobić dla swojego dziecka, i jak możemy im to ułatwić” — dodał.

Jane Rustial Tiongco-Aguirre, szefowa Scholastic Philippines, Inc. na Filipinach, powiedziała, że rodzice potrzebują wskazówek, jak książki odpowiednie do wieku pomagają rozwijać umiejętność czytania.

„Myślę, że chodzi po prostu o poinformowanie rodziców, które książki są odpowiednie dla wieku ich dzieci” — powiedziała, mieszając angielski i filipiński. „Dlatego mamy wiele wariantów książek.”

„Naprawdę istnieje określony rodzaj książki dla określonego wieku i to jest nasza praca jako wydawców — wiedzieć, jaki rodzaj książki odpowiada danemu wieku i jakie są zainteresowania czytelników” — dodała.

Richelle Sy-Kho, członkini z urzędu Philippine Association for Media and Information Literacy, powiedziała, że rodzice muszą również dawać przykład czytania, aby budować ten nawyk w domu.

„Musisz dawać przykład — stosuj to, czego nauczasz. Jeśli chcesz, żeby twoje dzieci czytały, musisz sam czytać” — powiedziała.

Klasa 3 jako punkt zwrotny

EDCOM II dąży do tego, aby dzieci opanowały umiejętności podstawowe do klasy 3, którą opisuje jako kluczowy punkt zwrotny, w którym nauka przechodzi z „uczenia się czytania” na „czytanie, by się uczyć”.

„Nawet jeśli mamy dobry program nauczania, jeśli nie mamy podstaw wśród uczniów klasy 3, którzy umieją czytać, będziemy mieli trudności z nauczeniem ich bardziej zaawansowanych kompetencji” — powiedział pan Yee. „Jeśli dziecko w klasie 3 nie umie czytać, dotknie to nas wszystkich” — dodał.

Dane komisji pokazały, że 10%, czyli 511 800 z około 5,13 mln uczniów klas 1–3, miało trudności na koniec roku szkolnego 2025-2026.

Bangsamoro Autonomous Region in Muslim Mindanao odpowiadało za 23,5% mających trudności czytelników w całym kraju, a za nim szło Soccsksargen z 17,7%. Zamboanga Peninsula, Bicol, Davao i Mimaropa miały odpowiednio 14,7%, 12%, 11,7% i 11,3%. Cztery z tych sześciu — Bangsamoro, Soccsksargen, Zamboanga Peninsula i Davao — znajdują się na Mindanao, regionie, który pan Yee szczególnie wskazał ze względu na niedobór książek dla dzieci i — jak doniesiono — niski poziom czytania.

Wezwanie do działania samorządów lokalnych

Osobno przewodniczący Senatu Sherwin T. Gatchalian powiedział w czwartek, że silniejsze interwencje jednostek samorządu terytorialnego (LGU) muszą być prowadzone równolegle z istniejącymi inicjatywami na rzecz czytania, ponieważ ponad połowa filipińskich uczniów nadal nie jest w stanie samodzielnie czytać materiałów na swoim poziomie nauczania.

W oświadczeniu pan Gatchalian wezwał LGU do aktywnego działania, budowania na osiągnięciach w czytaniu i zwalczania analfabetyzmu w całym kraju.

„W naszych wysiłkach na rzecz poprawy alfabetyzacji i poziomu czytania naszych uczniów jednostki samorządu terytorialnego… odgrywają kluczową rolę — zwłaszcza że lepiej rozumieją wyzwania i potrzeby uczniów na swoich terenach” — powiedział pan Gatchalian.

Pan Gatchalian jest autorem projektu ustawy senackiej nr 628, czyli ustawy o Krajowej Radzie ds. Alfabetyzacji (National Literacy Council Act), która nakazuje lokalnym szkolnym radom pełnienie roli de facto lokalnych rad ds. alfabetyzacji, opracowujących oparte na danych lokalne mapy drogowe zwalczania analfabetyzmu. Po uchwaleniu projekt przekształciłby to zobowiązanie w prawo.

Zauważył, że Filipiny poprawiły wyniki w czytaniu w Programie dla Międzynarodowej Oceny Uczniów (PISA) 2025 — trzyletnim badaniu umiejętności czytania, matematyki i nauk przyrodniczych piętnastolatków prowadzonym przez OECD — ale powiedział, że dalsze reformy będą konieczne, aby wszyscy filipińscy uczniowie osiągnęli alfabetyzację.

W maju EDCOM II poinformowała, że 58,9% uczniów nie potrafi samodzielnie czytać materiałów na swoim poziomie nauczania, a 28,5% potrzebowało wsparcia nauczyciela, aby zrozumieć teksty.

— Almira Louise S. Martinez we współpracy z Francesscą S. Abalos, BusinessWorld