NUUK, Grenlandia — Jedynie Dania i Grenlandia powinny decydować o przyszłości tego arktycznego terytorium — oświadczyła w poniedziałek przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen, zapowiadając jednocześnie, że Unia Europejska przeznaczy 200 mln euro (232 mln dolarów) na inwestycje na wyspie.

Wypowiadając się po dwudniowej wizycie w Nuuk, stolicy duńskiego terytorium autonomicznego, von der Leyen podkreśliła: „Przyszłość Grenlandii należy do mieszkańców Grenlandii i Danii — nikt inny nie ma prawa o niej decydować”.

Jej słowa padają na tle odnowionego zainteresowania Waszyngtonu tym terytorium. Prezydent Donald Trump utrzymywał wcześniej w tym roku, że Stany Zjednoczone muszą kontrolować Grenlandię ze względów bezpieczeństwa narodowego, choć ostatecznie wykluczył aneksję wyspy siłą. Trump dążył również do zakupu Grenlandii podczas swojej pierwszej kadencji — pomysł ten został odrzucony przez duńskie władze.

Grenlandia, terytorium autonomiczne w ramach Królestwa Danii zamieszkane przez około 57 tys. osób, ma strategiczne znaczenie w Arktyce oraz posiada znaczne złoża metali ziem rzadkich i innych surowców krytycznych. Zasoby te przyciągają rosnącą uwagę, ponieważ UE realizuje ustawę o surowcach krytycznych — przyjętą w 2024 roku — mającą na celu dywersyfikację łańcuchów dostaw i uniezależnienie się od dominujących pojedynczych producentów, takich jak Chiny, które przetwarzają zdecydowaną większość światowej produkcji metali ziem rzadkich.

„Integralność terytorialna, suwerenność, nienaruszalność granic — to fundamentalne zasady prawa międzynarodowego” — oświadczyła von der Leyen na konferencji prasowej z udziałem duńskiej premier Mette Frederiksen oraz szefa rządu Grenlandii, Jensea-Frederika Nielsena. Dla Grenlandii, której gospodarka opiera się w dużej mierze na rybołówstwie i rocznych dotacjach z Kopenhagi, unijna deklaracja inwestycyjna oznacza znaczące rozszerzenie relacji, które już wiąże terytorium z UE poprzez członkostwo Danii — Grenlandia jest jednym z europejskich krajów i terytoriów zamorskich.

Trzej przywódcy odwiedzili w poniedziałek (czasu lokalnego) także spółkę satelitarną Eutelsat Oneweb w Nuuk, informuje AP-Yonhap.

Szefowa KE ogłosiła ponadto „Pakiet partnerstwa UE–Grenlandia”, skoncentrowany na trzech priorytetach strategicznych: łączności, czystej energii i surowcach krytycznych.

„To 200 mln euro nowych inwestycji dla Grenlandii na ten rok i kolejny” — powiedziała von der Leyen.

Nowy pakiet, którego uruchomienie następuje ponadto po podwojeniu bezpośredniej pomocy UE dla Grenlandii, ma wspierać rozwój konkretnych projektów. Obejmują one m.in. poprawę możliwości satelitarnych wyspy, co pozwoli na lepszy dostęp do internetu w północnej i wschodniej części terytorium — od lat stanowiące wyzwanie w regionie, gdzie odizolowane osiedla od dawna zmagały się z ograniczoną łącznością.

Źródło: The Korea Times