Kanada, Quebec oraz Nowa Fundlandia i Labrador podpisały niewiążące porozumienie o wartości 10 mld dolarów (7,2 mld USD) dotyczące rozbudowy elektrowni Churchill Falls — projektu, który Ottawa określa jako największą inwestycję w czystą energię w historii Ameryki Północnej.

Premier Mark Carney, premier Nowej Fundlandii i Labradoru Tony Wakeham oraz premier Quebecu Christine Fréchette podpisali porozumienie w poniedziałek podczas uroczystości w St. John's.

„Kiedy panujemy nad energią, panujemy nad swoim przeznaczeniem. Dzięki federalizmowi opartemu na współpracy odblokowujemy nasz ogromny potencjał” — powiedział Carney.

Rozbudowa ma niemal potroić moc Churchill Falls — położonej około 245 km od Labrador City drugiej co do wielkości elektrowni wodnej w kraju. Inwestycja obejmuje modernizację istniejącej elektrowni oraz budowę projektu elektrowni wodnej Gull Island między Churchill a Muskrat Falls — przedsięwzięcia na dolnym odcinku rzeki Churchill, analizowanego od dziesięcioleci. Powstanie ponad 600 km linii przesyłowych, które połączą się z obiema elektrowniami i będą dostarczać energię elektryczną do Quebecu. Najnowsza inwestycja na rzece Churchill — Muskrat Falls — została ukończona z wieloletnim opóźnieniem i z przekroczeniem budżetu o miliardy dolarów, co skłoniło do przeprowadzenia publicznego dochodzenia w sprawie jej planowania i nadzoru.

Zastąpienie spornego kontraktu z 1969 roku

Nowe porozumienie ma zastąpić sporny kontrakt na dostawę energii z 1969 roku między Quebeciem a Nową Fundlandią i Labradrem, a także memorandum porozumienia z grudnia 2024 roku między Newfoundland and Labrador Hydro a Hydro-Quebec. Umowa z 1969 roku, na mocy której państwowe przedsiębiorstwo energetyczne Quebecu przez dziesięciolecia kupowało energię elektryczną z Churchill Falls po 0,2 centa za kilowatogodzinę i odsprzedawało ją po cenach rynkowych, ukształtowała relacje między obiema prowincjami. Kontrakt, obowiązujący do 2041 roku, przetrwał kolejne wyzwania prawne, w tym orzeczenie Sądu Najwyższego Kanady z 2010 roku, zgodnie z którym musiał zostać odnowiony na pierwotnych warunkach.

Hydro-Quebec będzie teraz miało dostęp do łącznego potencjału ponad 10 000 megawatów energii elektrycznej z Labradru — dwukrotności obecnej produkcji. Z tej liczby 6 915 MW to moc gwarantowana, a 3 850 MW wiąże się z potencjałem projektów obecnie objętych analizami — poinformowało Hydro-Quebec w osobnym oświadczeniu. Quebec deklaruje, że zapłaci stawkę 6 centów za kilowatogodzinę — około jednej trzeciej kosztu innych źródeł energii. Hydro-Quebec, poszukując dodatkowych dostaw, wskazuje na rosnące zapotrzebowanie na energię elektryczną w Quebecu — napędzane elektryfikacją przemysłu i nowymi projektami produkcyjnymi — i już eksportuje energię do północno-wschodnich Stanów Zjednoczonych.

Wsparcie dla górnictwa na Labradrze

W komunikacie prasowym Ottawa podała, że rozbudowa sieci przesyłowej wesprze działalność górniczą w regionie Labrador Trough. Labrador Trough, rozciągający się od zachodniego Labradru w głąb Quebecu, to jeden z czołowych regionów wydobycia rudy żelaza w Kanadzie.

„Mieszkańcy Nowej Fundlandii i Labradoru będą wreszcie głównymi beneficjentami naszych własnych zasobów, z pełną kontrolą nad tym, czy wykorzystamy naszą energię do rozwoju naszej gospodarki, czy sprzedamy ją na rynki zewnętrzne” — powiedział Wakeham.

Za pośrednictwem funduszu First and Last Mile Fund (FLMF) agencji Natural Resources Canada (NRCan) rząd federalny przekazuje 2,3 mln dolarów na dokończenie studium dotyczącego linii przesyłowych i stacji niezbędnych do dostarczenia większej ilości energii do zachodniej części Labradru. Rozbudowa przyniosłaby korzyści kopalni żelaza Kami i kopalni grafitu Lac Knife oraz innym projektom w regionie. Grafit znajduje się na kanadyjskiej liście minerałów krytycznych, które Ottawa uznała za niezbędne dla łańcuchów dostaw transformacji energetycznej. Ponieważ poniedziałkowe porozumienie jest niewiążące, przed realizacją rozbudowy wymagane są jeszcze ostateczne umowy i zgody regulacyjne.