Hoe en waarom waren de Victorianen succesvol? Samuel Hughes' essay herbekijkt de elite van het Victoriaanse Groot-Brittannië
Belangrijkste punten
- •De scholen van de Victoriaanse elite boden volgens Samuel Hughes relatief weinig academisch of STEM-onderwijs.
- •De Victoriaanse elite verbleef als kind doorgaans op een internaat en bracht meer tijd door met leeftijdsgenoten dan met familie.
- •Eton leverde onderwijs aan circa 30% van de kabinetsministers en 40% van de premiers in de negentiende eeuw.
- •Het kostschoolsysteem heeft mogelijk bijgedragen aan een Britse elite met minder subnationale loyaliteiten dan elites elders.

Marginal Revolution, de economische blog die in 2003 werd opgericht door economen Tyler Cowen en Alex Tabarrok, heeft een essay van Samuel Hughes in Works in Progress onder de aandacht gebracht, getiteld "The Seven Vices of Highly Effective Victorians" — een knipoog naar Stephen Coveys bestseller uit 1989 The Seven Habits of Highly Effective People — dat vraagt hoe en waarom de elite van het Victoriaanse Groot-Brittannië (het tijdperk dat is vernoemd naar koningin Victoria, die regeerde van 1837 tot 1901) succesvol was, en een heersende klasse schetst die heel anders functioneerde dan haar strenge reputatie doet vermoeden. De auteur van het bericht beveelt het volledige stuk aan, maar geeft toe dat het antwoord op de titelvraag "een soort van raadsel blijft."
Volgens Hughes waren de scholen en universiteiten waar de Victoriaanse elite studeerde "niet erg academisch" en boden ze zeer weinig STEM-onderwijs. Als volwassenen stonden deze eliteleden laat op, dronken ze veel en besteedden ze een opmerkelijk deel van hun wakkere uren aan feesten. Ze hielden van banketten, sport, vakanties, dansen en het aantrekken van verkleedkleding. In tegenstelling tot hun suffe reputatie waren ze volgens Hughes "waarschijnlijk heel gezellig." Ook stonden de Victorianen, zo voegt het bericht toe, 's ochtends niet vroeg op.
Het essay beschrijft hoe deze elite werd gevormd. De meeste sociaal elitaire Victoriaanse jongens begonnen hun formele onderwijs op zeven- of achtjarige leeftijd, brachten ongeveer vijf jaar door op een "preparatory school" voordat ze doorgingen naar een "public school" (wat, tot de blijvende verwarring van internationale waarnemers, een soort elitaire privéschool was). De public schools vormden een hiërarchie, met de negen "Clarendon schools" aan de top en slechts één, Eton College — opgericht in 1440 door koning Hendrik VI — duidelijk op de toppositie. De negen scholen ontleenden hun naam aan de Clarendon Commission, de koninklijke commissie uit de jaren 1860, vernoemd naar haar voorzitter, de Earl of Clarendon, die de voornaamste Britse public schools onderzocht en waarvan de bevindingen le tot de Public Schools Act 1868; het waren Eton, Harrow, Winchester, Westminster, Rugby, Shrewsbury, Charterhouse, St Paul's en Merchant Taylors'.
Etons greep op de hoogste ambten was uitgesproken: circa 30 procent van de kabinetsministers en 40 procent van de premiers in de negentiende eeuw waren Old Etonians, een patroon dat gedocumenteerd is in een historische studie van de personeels samenstelling van het Britse kabinet tussen 1801 en 1924.
Internaatsonderwijs vormde de elitekinderjaren. De meeste leerlingen op zowel preparatory als public schools waren kostgangers, wat betekent dat de Victoriaanse elite doorgaans op achtjarige leeftijd van huis werd gestuurd en hun kindertijd meer met leeftijdsgenoten dan met familie doorbrachten. In dit opzicht waren ze zelfs in hun eigen tijd uniek: elitaire families in continentaal Europa en de Verenigde Staten hielden hun kinderen veel vaker thuis en gaven hen onderwijs aan kleine lokale privéscholen.
Hughes noemt het aannemelijk dat dit systeem heeft bijgedragen aan het gebrek aan subnationale loyaliteiten binnen de Britse elite, in tegenstelling tot de aparte elites in bijvoorbeeld het zuiden van de Verenigde Staten, Catalonië in Spanje en Hongarije in het Oostenrijkse Keizerrijk.
Het volledige essay is beschikbaar op Works in Progress, een magazine met essays over vooruitgang dat door Stripe wordt uitgegeven. Het oorspronkelijke bericht, "How and why did the Victorians succeed?", werd op 8 oktober 2026 gepubliceerd op Marginal Revolution.