Australia przez dwa dekady zastanawiała się, czy amerykańska rewolucja łupkowa w wydobyciu ropy i gazu da się powtórzyć we własnych, w dużej mierze niewykorzystanych złożach. Wysiłki te zaczęły przynosić owoce we wrześniu, gdy pierwsze komercyjne dostawy gazu ziemnego z basenu Beetaloo zaczęły trafiać do energochłonnego Terytorium Północnego.

Kamień milowy poprzedziły lata niepowodzeń oraz duży napływ amerykańskiej wiedzy i kapitału z branży naftowej. Tamboran Resources, startup z Sydney, i Daly Waters Energy, australijska spółka zależna założona przez teksańskiego inwestora Bryana Sheffielda, muszą jeszcze wykazać, że basen może działać rentownie w długim okresie. Ale pierwsze sprzedaże wykazały, że Beetaloo potrafi wydobywać i dostarczać gaz.

„To całkowita zmiana zasad gry”, powiedział Sheffield w wywiadzie dla Fortune. Pięć odwiertów jest teraz uruchamianych, dodał. „Wygenerowaliśmy przychody. Przez cały ten czas, przez ostatnie pięć lat, nie dostaliśmy z powrotem ani 1 dolara”.

Moment ma znaczenie zarówno dla firm ponoszących straty, jak i dla Australii, która w nadchodzących latach może stanąć w obliczu niedoborów gazu ziemnego. Stany Zjednoczone, Australia i Katar są czołowymi eksporterami skroplonego gazu ziemnego (LNG). Eksport Kataru jest w dużej mierze sparaliżowany z powodu wojny z Iranem, a coraz więcej australijskich złóż przybrzeżnychupada. Łupkowe zasoby lądowe Beetaloo mogą stać się kolejnym źródłem podaży.

Zaangażowanie Sheffielda rozpoczęło się już po tym, jak amerykański przemysł łupkowy opracował techniki niezbędne do uwolnienia gazu ze zbitej skały. Tamboran zatrudnił w 2013 roku amerykańskiego weterana ExxonMobil i Chevrona na stanowisku CEO. W 2014 roku teksański potentat naftowy Scott Sheffield dołączył do rady nadzorczej australijskiej spółki gazowej Santos i zainteresował się zastosowaniem amerykańskiego wiercenia łupkowego i szczelinowania hydraulicznego w słabo zaludnionym basenie Beetaloo.

Scott Sheffield dostrzegł podobieństwo między Beetaloo a formacją Marcellus Shale w Appalachach i przekazał informację synowi, Bryanowi, który również był teksańskim menedżerem branży naftowej. Bryan Sheffield był wtedy zajęty wejściem swojej spółki Parsley Energy na giełdę. Kilka miesięcy później pionier łupków Aubrey McClendon nabył niewielką działkę w Beetaloo. Bryan Sheffield przeczytał o tym i poczuł, że przegapił okazję.

„Pamiętam tylko, że poczułem się przygnębiony”, opowiadał Bryan Sheffield Fortune. „Wszedł do Beetaloo naprawdę wcześnie i tanio. Pamiętam, że pomyślałem: „On po prostu mnie przerabia””.

Rok później McClendon zginął w wypadku samochodowym, a basen spotkały kolejne przeszkody. W obliczu globalnego sprzeciwu wobec szczelinowania Terytorium Północne wprowadziło moratorium w latach 2016–2018. Santos i inne firmy wierciły z ograniczonymi rezultatami, ale nie udało im się powtórzyć amerykańskiej receptury. Pandemia COVID-19 obniżyła globalne budżety poszukiwawcze i sprawiła, że większość firm straciła zainteresowanie Beetaloo.

Parsley również ucierpiała w pandemii i została sprzedana spółki Scotta Sheffielda, Pioneer Natural Resources, za 4,5 miliarda dolarów. Dwa lata temu ExxonMobil kupił Pioneer za 60 miliardów dolarów — największą transakcję naftową w USA w tym stuleciu.

Po pandemii były główny geolog Sheffielda z Parsley ponownie poruszył temat Beetaloo. Tym razem Sheffield przejął inicjatywę za pośrednictwem swojej firmy private equity, Formentera Partners.

„To złoże wciąż wraca. To już trzeci raz”, powiedział Bryan Sheffield. Uznał tę powtarzalność za znak. Po intensywnym zainwestowaniu w Tamboran i Beetaloo Energy założył Daly Waters Energy jako własną australijską spółkę zależną.

Cztery lata później Daly Waters i Tamboran ogłosiły we wrześniu pierwsze w historii sprzedaże gazu ziemnego z Beetaloo. Postęp partnerów zależał nie tylko od kapitału, ale także od przekonania dużych amerykańskich firm usługowych do przywiezienia do Australii łupkowej wiedzy i sprzętu.

Helmerich & Payne (H&P), wiertnicza; Baker Hughes, dostawca narzędzi i usług; oraz Liberty Energy, firma zajmująca się szczelinowaniem hydraulicznym, współzałożona przez amerykańskiego sekretarza energii Chrisa Wrighta — wszystkie objęły udziały własnościowe w Tamboran. Beetaloo Energy niedawno podpisała kontrakt z Halliburton.

„Zastosowanie amerykańskiej [szczelinowej] receptury w innym kraju to droga naprzód”, powiedział Sheffield.

Nowo wybudowany gazociąg i zakład przetwarzania gazu transportują i przetwarzają surowiec. „Głównym problemem był brak firm serwisowych i infrastruktury. Przekonanie firm serwisowych do wejścia w to złoże było kluczem do jego odblokowania”, powiedział Sheffield.

„To trochę jak z filmu «Pole marzeń»”, dodał. „«Zbudujesz — a oni przyjdą»”.

Basen, który długo opierał się wierceniom

Program wierceń mineralnych z 1979 roku spowodował przypadkowy wyrzut gazu w Beetaloo. Wydarzenie to przyciągnęło uwagę Amoco, dużej amerykańskiej spółki naftowo-gazowej, później przejętej przez BP. Amoco wykonała odwiert testowy w 1984 roku, ale był on suchy. Inne firmy również próbowały i poniosły porażkę, mimo że dane geologiczne wskazywały na znaczny potencjał gazowy basenu.

Te próby miały miejsce około 20 lat przed tym, jak amerykańscy operatorzy łupkowi opracowali kombinację wiercenia poziomego i szczelinowania slickwater, która odblokowała produkcję łupkową. Szczelinowanie slickwater wykorzystuje wodę, piasek i cienkie chemikalia redukujące tarcie zamiast gęstszych żeli, aby rozerwać gęstą skałę łupkową głęboko pod ziemią i uwolnić gaz.

W 2008 roku w Teksasie geolog i współzałożyciel Petrohawk Energy Dick Stoneburner pomógł rozwijać techniki wiercenia i szczelinowania oraz kierował odkryciem boomu naftowego w łupkach Eagle Ford w południowym Teksasie. Trzy lata później australijski gigant górniczy BHP kupił Petrohawk za 12 miliardów dolarów jako wejście do amerykańskich łupków. Stoneburner był zobowiązany kontraktowo do pomocy w przejęciu, co przywiodło go do Australii.

Po zakończeniu zobowiązań wobec BHP Stoneburner dołączył w 2014 roku do rady nadzorczej Tamboran. W tym samym roku Santos wykonał swój pierwszy odwiert testowy w Beetaloo z użyciem zmodyfikowanych technik łupkowych. Wyniki były skromne i nie zachwyciły inwestorów, ale pozostawały obiecujące.

„Zainteresowałem się”, opowiadał Stoneburner Fortune. „Santos miał ograniczone doświadczenie łupkowe, właściwie żadne. Mieli przed sobą stromą krzywą uczenia się”.

Stoneburner, a później także Bryan Sheffield, doszli do wniosku, że odwierty Santosa wymagały większych średnic (szerszych rur osłonowych) oraz szczelinowania slickwater, a nie płynów żelowych, aby utrzymać wystarczające ciśnienie dla wydajnego przepływu gazu. Wymagało to sprzętu dostępnego tylko w Stanach Zjednoczonych.\n„Wtedy wiedziałem, że to złoże zadziała. Oni po prostu robili to źle”, powiedział Sheffield. Partnerzy odkryli, że australijskie wiertnice mogły obsłużyć tylko mniejsze średnice. „Wtedy wiedziałem, że muszę przekonać firmę wiertniczą do przywiezienia wiertnic poziomych do Australii”.

Propozycja okazała się łatwiejsza niż oczekiwano dzięki warunkom po pandemii. Firmy usługowe miały nadwyżki sprzętu i szukały możliwości wzrostu. H&P przetransportowało wysokospecjalistyczną wiertnicę, Liberty przywiozła flotę do szczelinowania, a Baker Hughes dostarczył narzędzia i usługi.

„To nie jest coś z półki. Więc wszystko ułożyło się bardzo, bardzo dobrze”, powiedział Stoneburner.

Sheffield był początkowo pod wrażeniem szczegółowego raportu o Beetaloo przygotowanego przez jego byłego geologa, Toma Laymana. Po pandemii Layman połączył Sheffielda ze Stoneburnerem. Znali się z imienia i nazwiska, ale nie spotkali się osobiście. Sheffield spotkał później ówczesnego CEO Tamboran, urodzonego w Alabamie Joela Riddle'a.

Zamiast inwestować tylko w Tamboran, Sheffield nabył również udziały w Beetaloo Energy i Falcon Oil & Gas, którą Tamboran przejęła wcześniej tego roku. Założył także Daly Waters.

„Był gotowy do działania”, powiedział Stoneburner, wyrażając zaskoczenie szybkością i determinacją Sheffielda.

Transakcja z Origin Energy

Origin Energy, australijskie przedsiębiorstwo użyteczności publicznej, była największym posiadaczem terenów w Beetaloo. Firma nie miała doświadczenia łupkowego ani jasnego planu zagospodarowania terenu. Pod presją inwestorów dążących do dekarbonizacji i unikania szczelinowania Origin rozważała sprzedaż.

W 2022 roku Tamboran, wspierany kapitałem Sheffielda, przejął udziały naftowe Origin w Beetaloo za nieco ponad 40 milionów dolarów plus część przyszłych tantiem. Transakcja uczyniła Tamboran największym graczem w basenie. Sheffield i Stoneburner przypisują zasługę za sfinalizowanie transakcji Riddle'owi.

„Origin była naprawdę ogromną kostką domino, która upadła”, powiedział Stoneburner.

„Podzieliliśmy transakcję, bo było to za dużo dla [Tamboran] do udźwignięcia w pojedynkę, a ja po prostu zapłaciłem z mojego biura rodzinnego”, wyjaśnił Sheffield. Tamboran i wspierane przez Formenterę Daly Waters w praktyce podzieliły tereny na pół, a Sheffield utworzyło spółkę joint venture na operacjach Tamboran. Obecnie kontroluje prawie 10% akcji Tamboran.

Standardową strategią Formentery jest granie na „pojedyncze i podwójne” w dojrzałych amerykańskich basenach łupkowych, i początkowe inwestycje Sheffielda w australijskie spółki podążały tym modelem. Transakcja z Origin zmieniła skalę okazji.

„Wiedziałem, że moi inwestorzy nie polubią Beetaloo, bo wiąże się z dużym ryzykiem”, powiedział Sheffield. „Fundusze emerytalne i endowmenty nie zainwestowały. Dla nich było to po prostu zbyt ryzykowne. Beetaloo to produkt typu home run, bardziej skony pod biura rodzinne”.

Od zamknięcia transakcji z Origin Tamboran i Daly Waters sprowadziły partnerów serwisowych do Australii, zbudowały gazociąg i zakład przetwarzania, zakończyły wczesne pozwolenia i rozwinęły projekt pilotażowy Shenandoah South. Shenandoah South jest teraz wreszcie online i gotowy do zwiększania skali. Daly Waters planuje dodać drugą wiertnicę H&P w przyszłym roku.

Japońska INPEX została na początku tego roku poważnym inwestorem. Jej udział wspiera przyszłą dostawę gazu do australijskich instalacji LNG obsługujących Japonię i resztę Azji, zwłaszcza hub INPEX Ichthys LNG w północno-zachodniej Australii. Tamboran jest także partnerem joint venture z Santos, która operuje Darwin LNG i Gladstone LNG — dwiema instalacjami, które mogą otrzymywać gaz z Beetaloo.

W zeszłym roku Tamboran odwołał Riddle'a ze stanowiska CEO, mianując Stoneburnera tymczasowym CEO. Scott Sheffield dołączył do rady w tym samym czasie, po trzech latach zasiadania w radzie Santosa. Riddle słusznie przypisuje się zasługi w budowie Tamboran, ale miał też konflikty z partnerami.

„Byłem tam, żeby pomagać naprawiać relacje”, powiedział Stoneburner. Jego zaangażowanie pomogło doprowadzić do przejęcia Falcon przez Tamboran.

W styczniu Tamboran zatrudnił z Houston Todda Abbotta, 15-letniego weterana Pioneer Scotta Sheffielda i przyjaciela Stoneburnera. Bryan Sheffield również poparł to zatrudnienie.

„Byłem szkoleny na naftowca pod Scottem Sheffieldem i jego ludźmi, a Todd Abbott to dokładnie to samo”, powiedział Bryan Sheffield. „Pochodzimy z tych samych krzywych uczenia się”.

Abbott przeczytał rok wcześniej wieści o tymczasowej funkcji Stoneburnera i wysłał mu SMS-a. „On po prostu odpisał: «Powinniśmy pogadać»”, opowiedział Abbott Fortune.

Produkcja to dopiero punkt startowy

Abbott powiedział, że jego najprzyjemniejsze lata to okres „rośnij, rośnij, rośnij” wczesnej ekspansji łupkowej Pioneer w basenie Permian. Obecnie amerykańskie łupki koncentrują się na wyciśnięciu z codziennych operacji kolejnego centa, powiedział. Tamboran oferuje możliwość ponownego zbudowania pionierskiej pozycji w basenie, co nazwał „okazją raz w życiu”.

„Pierwsza produkcja to naprawdę duży kamień milowy”, powiedział Abbott o Beetaloo. „Ale zdecydowanie nie jest metą. To raczej linia startu”.

Skała Beetaloo jest podobna do formacji Marcellus Shale w Pensylwanii i Wirginii Zachodniej. Beetaloo ma około 1,3 miliarda lat, podczas gdy Marcellus prawie 400 milionów.

Abbott powiedział, że początkowe wyniki odwiertów są obiecujące, ale potrzebne będą kolejne w nadchodzących tygodniach i miesiącach, aby przyciągnąć nowych inwestorów i partnerów. Tamboran przyznaje, że potrzebuje większego partnera, aby dalej się rozwijać. Jego akcje wzrosły w tym roku o ponad 25%, ale nowy raport biegłego rewidenta nadal oznacza jego kondycję finansową jako „przedmiot obaw” (going concern Firma nie jest jeszcze rentowna i dopiero teraz księguje pierwsze przychody.

„Szukamy odpowiedniego partnera strategicznego na długi okres”, powiedział Abbott.

Produkcja rośnie w kierunku 40 milionów stóp sześciennych gazu dziennie. Firma planuje zwiększyć wydobycie do 100 milionów stóp sześciennych dziennie w 2028 roku po zakończeniu rozbudowy zakładów przetwarzania gazu. Następnie plan przewiduje dodatkowe wiercenia i kolejny gazociąg do 2030 roku. Ekspansja umożliwi dostawy większej ilości gazu na rynek krajowy poza Terytorium Północnym i może wesprzeć eksport LNG.

Do tej pory terytorium polegało na awaryjnych kontraktach z eksporterami LNG na dostawy energii elektrycznej z gazu.

„Po pełnym połączeniu Beetaloo jest wielokrotnie wystarczająco duże, aby zaopatrzyć australijski rynek krajowy. To załatwia przewidywany niedobór”, powiedział Abbott. „Ale żeby naprawdę doprowadzić ten basen do skali, potrzebuje dostępu do eksportu LNG”.

Australijski przedsiębiorca Patrick Elliott założył Tamboran w 2009 roku i pozostaje w radzie nadzorczej, jednak Beetaloo szybko stało się przedsięwzięciem amerykańsko-australijskim.

„Siedemnaście lat to długo, ale było dużo pracy do wykonania, a teraz to przyspiesza”, powiedział Abbott. „To krzywa wykładnicza i zaczyna być widać realne postępy”.

Potencjał Beetaloo w tym roku najbardziej uwypukliła wojna z Iranem, która utrzymuje eksport LNG Kataru w dużej mierze w trybie offline. Zakłócenie zwiększyło zależność świata od amerykańskiego i australijskiego LNG, szczególnie w regionie Azji i Pacyfiku, a Australia może potrzebować dodatkowego gazu na eksport.

„Skupiło to uwagę wszystkich na potrzebie dywersyfikacji”, powiedział Abbott. „Łańcuchy dostaw są kluczowe, a bezpieczeństwo energetyczne to bezpieczeństwo narodowe”. Dodał, że Australia może zaopatrywać Azję taniej niż Stany Zjednoczone dzięki krótszym trasom transportu morskiego.

Około 75% australijskiej produkcji gazu ziemnego pochodzi ze złóż przybrzeżnych, co ogranicza możliwości wzrostu. Reszta pochodzi z lądowych metanu pokładów węglowych, znanego też jako gaz z pokładów węgla, a te zasoby również nie są w fazie wzrostu.

„Naprawdę nie ma zbyt wielu innych źródeł tej skali w Azji i Pacyfiku, które by to umożliwiły”, powiedział Abbott. „Myślę, że to naprawdę zwróciło uwagę na Australię i na Beetaloo w dość krytycznym dla nas momencie”.

Pierwotnie opublikowane przez Fortune: https://fortune.com/2026/10/10/us-fracking-australia-gas-boom-texas-trump-energy/