Badacze z UCL (University College London) szacują, że 10% emisji gazów cieplarnianych międzynarodowej żeglugi powstaje na obszarach portowych — udział, który ich zdaniem można ograniczyć dzięki już istniejącej technologii elektryfikacji.

Według ocen IMO żegluga międzynarodowa odpowiada zasadniczo za około 3% globalnych emisji gazów cieplarnianych, co oznacza, że aktywność w obszarach portowych przekłada się na istotną wielkość emisji bezwzględnych.

Wniosek pochodzi od uczelnianego zespołu Shipping and Oceans Research Group, który opracował analizę na podstawie danych AIS (Automatic Identification System, system automatycznej identyfikacji) — sygnałów pozycji i ruchu nadawanych przez statki — obejmujących 1,2 mln rejsów wykonanych przez ponad 43 tys. statków w ciągu roku, przy łącznych emisjach wynoszących 575 mln ton CO2e.

Według zespołu emisje w obszarach portowych można ograniczyć dzięki zasilaniu brzegowemu podczas postoju przy nabrzeżu, napędowi bateryjno-elektrycznemu w czasie oczekiwania lub manewrowania oraz przebudowie statków krótkiego zasięgu na napęd bateryjny — rozwiązaniom, które określa jako technologie dojrzałe. Zasilanie brzegowe w szczególności przechodzi już w niektórych jurysdykcjach z praktyki dobrowolnej w obowiązek prawny: unijne rozporządzenie FuelEU Maritime wymaga, aby od 2030 r. statki kontenerowe i pasażerskie podłączały się do zasilania brzegowego podczas postoju w głównych portach, a Kalifornia od dawna zobowiązuje kwalifikujące się statki do korzystania z zasilania brzegowego w swoich głównych portach.

Analiza została opublikowana wraz z interaktywnym narzędziem Shipping GHG Emissions Explorer, które — jak informuje zespół — ma wzbogacić bazę dowodową dla negocjacji IMO w sprawie Net-Zero Framework (NZF), wznawianych w przyszłym tygodniu. NZF, łączący globalny standard paliwowy z mechanizmem wyceny gazów cieplarnianych w celu realizacji przyjętego przez IMO w 2023 r. celu zerowej emisji netto z żeglugi do około 2050 r., został zatwierdzony w założeniach przez Komitet Ochrony Środowiska Morskiego IMO w kwietniu 2025 r., lecz nie został przyjęty, ponieważ głosowanie nie uzyskało jednomyślności — ostateczne zatwierdzenie pozostaje otwarte na późniejszej sesji nadzwyczajnej. Narzędzie pozwala delegacjom IMO przeglądać aktywność żeglugową i emisje przypisane do handlu ich własnego kraju, z podziałem według typu statku, portu i partnera handlowego oraz według tego, czy emisje powstały w porcie, czy podczas rejsu.

„Choć niedoskonałe, oparte na danych AIS podejścia z zakresu big data zrewolucjonizowały naszą zdolność rozumienia kluczowych trendów w zapotrzebowaniu na energię i emisjach gazów cieplarnianych związanych z międzynarodową żeglugą” — powiedział w oświadczeniu James Stewart, pracownik naukowy zespołu.

Analiza zespołu wskazuje, że najwyższe udziały emisji portowych odnotowują małe państwa wyspiarskie.

„7 z 10 krajów w Ameryce Łacińskiej/Karaibach oraz 8 z 10 w regionie Azji Wschodniej i Pacyfiku o najwyższych emisjach portowych to małe państwa wyspiarskie” — powiedział asystent badawczy Yoseph Ismail, dodając, że udziały tych krajów często przekraczają 20%.

Publikacja nie odnosi się do kosztów ani praktycznych aspektów, jakich wymagałaby taka elektryfikacja.

Zaplanowana na wrzesień aktualizacja ma dodać wolumeny handlu morskiego na poziomie poszczególnych państw oraz szacunki wpływu gospodarczego proponowanych nowelizacji NZF — przed ewentualnym przyjęciem ram jeszcze w tym roku.

Narzędzie Shipping GHG Emissions Explorer jest dostępne bezpłatnie na stronie zespołu:

Źródło: Ship & Bunker