Tyler Cowen opublikował swoją rozmowę z Michaelem Moritzem, dostępną w wersji audio, wideo oraz jako transkrypcję. Odcinek obejmuje życie i karierę Moritza oraz jego nową książkę Ausländer: One Family's Story of Escape and Exile.

Michael Moritz napisał książki na każdym etapie swojego życia: pierwszą historię Apple i relację z bliskiego bankructwa Chryslera, gdy był dziennikarzem Time, studium o Manchesterze United Alexa Fergusona w środku jego 38 lat w Sequoia, a teraz Ausländer, pamiętnik rodzinny, po odejściu z firmy. Ta trajektoria — od dziennikarza do jednego z najbardziej wpływowych inwestorów venture capital ostatnich czterech dekad, wspierającego takie firmy jak Google i PayPal, i z powrotem do pisarza — sprawia, że rozmowa stanowi wyjątkowo pełne spojrzenie na karierę, która nigdy nie utknęła w jednej torze. Moritz nazywa siebie dyletantem o zbyt wielu zainteresowaniach, ale posłuchajcie go o nauce malarstwa po czterdziestce albo o pytaniach, jakie zadałby dziesięcioletniemu chłopcu w niemieckiej wiosce w 1890 roku — można dojść do wniosku, że niezaspokojona ciekawość to nie jest mały fundament, na którym można zbudować życie.

Ausländer, opublikowana w 2025 roku, odtwarza historię jego żydowskiej rodziny w niemieckiej wiosce Wadern i okolicach przed erą nazizmu i w jej trakcie — przeszłość, o której Moritz, urodzony w Cardiff w Walii, przez większość życia nie wiedział, co jest częścią tego, co odcinek bada, pytając, dlaczego dzieci nie wypytują rodziców o ich historię.

Tyler i Michael rozmawiają o jego dzieciństwie w Walii, skąd wzięła się jego miłość do sztuk wizualnych, dlaczego zawód zrobił na nauczycielu łaciny, kolacji Thanksgiving z Philipem Rothem, dlaczego dzieci nie wypytują rodziców o ich historię, co czuje, odwiedzając Niemcy i dlaczego ma teraz niemieckie obywatelstwo, jak student historii bez wykształcenia technicznego przekonał Sequoia, żeby go zatrudniła, o jego niezredagowanym i nieopublikowanym profilu Dona Valentine'a, co ludzie niedoceniają w Steve'ie Jobsie, o obsesyjnych jednostkach kontra dyletantach, dlaczego kapitalizm płonął w Chinach mocniej niż w Ameryce, czego nauczyło go finansowanie Nagrody Bookera o własnej ignorancji, jak doskonalić organizacje non-profit w San Francisco, jak nieuleczalna diagnoza nowotworu zmieniła jego kalendarz, dlaczego Wielka Brytania utknęła w miejscu, czego nauczy się następnie i o wiele więcej.

Fragment:

COWEN: Czy łatwo mieszkać z obrazem lub szkicem Otto Dixa? Wisi na ścianie. Wielu ludzi uważa go za brzydki. Przypomina o nieprzyjemnych rzeczach w historii, prawda?

MORITZ: Tak, dla mnie i Harriet jest. Myślę, że trudniejsze, bardziej wymagające i wyczerpujące dzieła sztuki, z którymi innym ludziom byłoby trudno żyć, mają wiele warstw. Eksplorujesz je, a to trudne obrazy i na pierwszy rzut oka nie są łatwe. W przeciwieństwie do łatwiejszych obrazów, które mogą być bardziej dekoracyjne, zostawiają przestrzeń do mnóstwa odkrywania w miarę upływu lat. Wtedy są pełne znaczeń, opowiadają historie. Przypominają o historii. To obrazy z innej epoki. Myślę, że większość obrazów, które mieliśmy szczęście znaleźć przez lata, to trudne obrazy.

COWEN: Podobnie czuję się ze sztuką haitańską, w której jest wiele brutalnych scen. Czy dla pana Chagall jest zbyt sentymentalny?

MORITZ: Tak.

COWEN: Nie chciałby pan go powiesić na ścianie?

MORITZ: Wcześniejsze Chagalle mnie pociągały, ale oboje z Harriet nie czuliśmy potrzeby, by polować na Chagalla.

COWEN: Jak wygląda pańskie własne malarstwo?

MORITZ: Och, przyprawia o frustrację.

COWEN: Neue Sachlichkeit czy coś innego, jak Kossoff?

MORITZ: Nie, nie wiem, czy pan kiedykolwiek próbował malować lub rysować. Ja zacząłem dopiero w połowie czterdziestki. Nigdy wcześniej nie wziąłem do ręki kredki — poza obowiązkowymi, okrojonymi lekcjami plastyki, które zawsze odbywały się w czwartkowe popołudnie, gdy wszyscy czekali na dzwonek kończący szkołę. Nigdy nie wziąłem kredki, nie rysowałem, a co dopiero malowałem.

Jeśli dziś oglądam to, co robiłem na początku, jest o wiele lepiej. A kiedy patrzę na obrazy, które próbuję tworzyć, mój Boże, to niezwykle upokarzające doświadczenie, ale lubię to. Naprawdę to lubię. Nie ma nic takiego jak zatopienie się w malowaniu — zanim się obejrzyście, minęły dwie godziny i nie ma się pojęcia, gdzie zniknął czas.

Oraz:

COWEN: Jeśli pomyślimy o pańskim zainteresowaniu Steve'em Jobsem, książce o Alexu Fergusonie, sztuce, którą pan kupuje, i o tym, że napisał pan teraz książkę o Holokauście — czy istnieje jakiś ogólny wzorzec, w którym próba pogodzenia się z naprawdę trudnymi rzeczami jest powracającym motywem pańskiego życia? Nauka malarstwa to przecież bardzo trudne, prawda?

MORITZ: Nie myślałem o tym w ten sposób, ale uważam, że życie staje się bogatsze dzięki wyzwaniu, co do którego nie ma się pewności, czy jest się w stanie je pokonać. Zawsze byłem na to gotów. Każda z tych książek naprawdę wyrastała z ciekawości czymś. Nie jestem pewien, czy istnieje jakiś większy wzorzec niż niezaspokojona ciekawość.

Polecane, ciekawe od początku do końca. Dla czytelników niezaznajomionych z formatem: Conversations with Tyler to cykl długich wywiadów Cowena, znany ze szczegółowego przygotowania i gości od ekonomistów po artystów, a ten odcinek to dobry punkt wejścia dla każdego, kto chce zobaczyć, jak czołowy inwestor myśli poza inwestowaniem. Autor chętnie poleca również nową książkę Michaela Ausländer: One Family's Story of Escape and Exile.