Od prawie dwóch lat strach przed wywołaniem reakcji giełdowej był główną hamulcem szeroko zakrojonej kampanii celnej prezydenta Donalda Trumpa wobec partnerów handlowych Stanów Zjednoczonych na całym świecie. Ubiegłotygodniowe wybory śródokresowe mogły wprowadzić nowe i bardziej bezpośrednie ograniczenie: urnę wyborczą.

To ma znaczenie wykraczające poza Kapitol: cła to podatki pobierane od importowanych towarów, co oznacza, że spór o nie jest w istocie sporem o ceny — dokładnie o tę kwestię wspominaliśmy wybiorcy przy urnach.

Wśród pierwszych republikanów, którzy otwarcie wyrazili sprzeciw, jest odchodzący z polityki kongresman Don Bacon, który w lutym był jednym z sześciu prawodawców GOP, którzy opowiedzieli się po stronie demokratów w głosowaniu za uchyleniem ceł Trumpa na Kanadę — rzadka reprymenda wobec polityki handlowej prezydenta. W wypowiedzi dla CNN Bacon powiedział, że nie jest pewien, czy gotowość republikanów do sprzeciwu wobec programu handlowego prezydenta wzrosła od wyborów śródokresowych.

„Powinna”, powiedział. „Cła Trumpa zabiły GOP w tych wyborach.”

Sondaże konsekwentnie pokazywały wrogą postawę opinii publicznej wobec ceł, jednak prawodawcy republikańscy w dużej mierze unikali wypowiedzi na ten temat, oceniając, że polityczny koszt konfrontacji z prezydentem jest zbyt wysoki. Wyniki wyborów mogły jednak wykazać, że milczenie ma swoją własną, znaczącą cenę. Demokraci odnieśli poważne sukcesy wyborcze, przejmując mandaty w historycznie republikańskich stanach mocno dotkniętych cłami — od stanów rolniczych, takich jak Iowa i Kansas, po północne stany przygraniczne Maine i Michigan.

„Wielu republikanów w rodzaju gwizdania przy politycznym cmentarzu ignorowało kwestię ceł, ale teraz wyszła ona na pierwszy plan”, powiedział Brian Darling, republikański strateg i były doradca senatora Randa Paula z Kentucky.

W skali kraju dwie trzecie głosujących stwierdziło, że cła Trumpa zaszkodziły gospodarce narodowej — według wyników sondażu wyborczego CNN.

Niektórzy republikanie zaczęli już przyznawać, że ich podejście do ceł mogło mieć polityczną cenę. Senator z Teksasu Ted Cruz, którego stan odnotował w wyborach znaczne zdobycze demokratów, wskazał na frustrację wyborców kosztami życia jako kluczowy czynnik wyniku.

„Cła sprawiły, że wszystko stało się zbyt drogie”, napisał Cruz w poście na X w zeszłym tygodniu. „Zrozumiałe jest, że ludzie byli wkurzeni, a wybrani republikanie nie zrobili wystarczająco dużo, aby zaradzić ich bardzo realnemu bólowi”, dodał.

Cruz pozostał jednak w Kongresie zagorzałym zwolennikiem programu ceł Trumpa.

Nawet republikanie gotowi ryzykować gniew prezydenta stają przed kolejną potężną przeszkodą: jego prawem weta. Demokraci i ich sojusznicy niezależni obecnie posiadają 55 ze 100 miejsc w Senacie i 255 z 435 miejsc w Izbie Reprezentantów. Nawet głosując jednogłośnie, potrzebowaliby jeszcze co najmniej 12 republikanów w Senacie i 35 w Izbie, aby odrzucić prezydenckie weto. Ta arytmetyka czyni pojedynczych republikańskich odszczepieńców kluczową zmienną: każda próba cofnięcia ceł przez Kongres wymaga głosów GOP do uchwalenia, a potem ponownie do utrzymania odrzucenia weta.

„Stanę się panem Weto”, oświadczył Trump w wywiadzie w dniu wyborów dla podkastu New York Postu „Pod Force One”, zanim poznano wyniki.

W nadchodzących tygodniach wskaźniki do obserwacji są jasne: czy więcej republikanów pójdzie w ślady Bacona i Cruza i zabierze głos, czy kolejne głosowania w sprawie ceł trafią na obrady Izby i Senatu oraz czy Biały Dom wywiąże z groźb weta, które Trump już upublicznił.