Prezydent Donald Trump zrezygnował z powrotu do pełnoskalowej wojny z Iranem, sygnalizując zamiast tego, że Stany Zjednoczone będą utrzymywać presję gospodarczą poprzez blokadę morską, która — zdaniem urzędników administracji — spycha gospodarkę Teheranu na skraj załamania.

W rozmowie z Axios w niedzielę Trump opisał obecne podejście jako wyważone. „We are low keying it” — powiedział, określając kontakty z Iranem jako „semi-negotiating”. Zasugerował, że pogarszająca się sytuacja gospodarcza Iranu daje Waszyngtonowi przewagę.

„We are just watching Iran with its huge inflation and the fact they have no money” — powiedział Trump. Stwierdził, że Teheran nie jest w stanie płacić swoim wojskowym i opisał irańską gospodarkę jako znajdującą się w „very bad shape”, przypisując pogłębianie kryzysu blokadzie morskiej USA.

Ceny ropy spadły, gdy Trump odszedł od dużych operacji bojowych, by umożliwić działanie kanałów dyplomatycznych, co zmniejszyło bezpośrednią presję na amerykańskich konsumentów.

Iran i Oman prowadziły rozmowy na temat zarządzania ruchem morskim przez Cieśninę Ormuz, wąskie gardło, przez które zwykle przepływa około jedna piąta dziennego globalnego zużycia ropy. Jednak jakiekolwiek porozumienie między tymi dwoma państwami nie przywróci automatycznie normalnego przepływu. Iran nalega, by USA najpierw spełniły serię daleko idących żądań, zanim strategiczny szlak wodny zostanie ponownie otwarty.

W sobotę Najwyższa Rada Bezpieczeństwa Narodowego Iranu wezwała Waszyngton do zniesienia blokady morskiej, zakończenia wszystkich sankcji, wycofania amerykańskich sił z regionu, wypłaty reparacji wojennych, odmrożenia irańskich aktywów, zaprzestania ataków na irańskie grupy pośrednie oraz zaprzestania grożenia krajowi. Szeroki zakres tych żądań osłabił oczekiwania na szybki powrót do normalnego funkcjonowania cieśniny.

Mimo ostrej retoryki najwyższych urzędników, niepokój gospodarczy w Iranie pozostaje wysoki. Wysoka inflacja i załamanie waluty wywołały w styczniu ogólnokrajowe protesty, które władze stłumiły brutalną pacyfikacją. Według źródeł, z którymi rozmawiał Wall Street Journal, umiarkowane środowiska w reżimie coraz bardziej obawiają się, że ponownie nałożona blokada morska pcha gospodarkę Iranu ku załamaniu.

Irański wiceminister spraw zagranicznych przyznał, że gospodarka pilnie potrzebuje ulgi sankcyjnej, jaką mogłoby przynieść porozumienie z Waszyngtonem. Ta ocena jest zgodna z wcześniejszymi doniesieniami o tym, że prezydent Iranu i szef banku centralnego poinformowali Najwyższego Przywódcę, ajatollaha Mojtaba Chameneiego, iż początkowa blokada już wcześniej paraliżowała gospodarkę.

Trump wyraził optymizm co do ostatecznego osiągnięcia porozumienia, mimo że obie strony oskarżają się nawzajem o działanie w złej wierze.

„It will work out. It always works out. It's like a chess game” — powiedział Axios.

Gotowość prezydenta, by pozwolić presji gospodarczej działać, zbiega się z coraz bardziej ograniczonymi opcjami wojskowymi. Mimo 40 dni nieprzerwanego bombardowania i dodatkowych dwóch tygodni ataków w zeszłym miesiącu, USA nie zdołały w pełni ponownie otworzyć Cieśniny Ormuz. Tymczasem amerykańskie zapasy amunicji topnieją — zwłaszcza pocisków przechwytujących potrzebnych do odpierania irańskich dronów i rakiet — a najwyższy oficer Pentagonu podobno szuka wyjścia z sytuacji.

Urzędnik USA powiedział Axios, że brak aktywnego konfliktu może wręcz służyć strategii Trumpa, ponieważ walki wcześniej pozwalały irańskiemu reżimowi odwracać uwagę od własnych porażek gospodarczych i niezdolności do ich naprawy.

Jednak przy spadku zapasów ropy do krytycznie niskich poziomów zbliżający się deficyt podaży, który ponownie podniesie ceny energii, również może wystawić cierpliwość Trumpa na próbę i wywrzeć presję na zmianę kursu.

Jeden czynnik łagodzący: około 8 milionów baryłek ropy każdej nocy cicho opuszcza Zatokę Perską południowym korytarzem w Cieśninie Ormuz przy wsparciu amerykańskiej armii — powiedział Axios urzędnik USA. Ta tajna operacja będzie kontynuowana, dopóki nie zostanie zawarte formalne porozumienie. Przedstawiciel Centralnego Dowództwa USA nie odpowiedział od razu na prośbę o komentarz.

Zanim porozumienie o zawieszeniu broni upadło, amerykańska armia prowadziła tankowce alternatywną trasą wzdłuż wybrzeża Omanu, zapewniając im pewien poziom ochrony. Wystarczająca liczba statków skorzystała z tego przejścia, by zmniejszyć presję na globalne rynki ropy. Iran odpowiedział atakami na jednostki próbujące ominąć kontrolowany przez niego korytarz, co ponownie rozpaliło wrogość i doprowadziło do obecnego impasu.

Choć dane o ruchu morskim pokazują ostatnio minimalny ruch w cieśninie, może to nie uwzględniać jednostek płynących „dark” — z wyłączonymi transponderami, by uniknąć wykrycia.

Każda dodatkowa przestrzeń, jaką USA zdołają uzyskać na rynku ropy, pozwoliłaby blokadzie morskiej pogłębiać podziały wśród irańskich urzędników. Po jednej stronie stoi grupa pragmatyków, takich jak prezydent Masoud Pezeshkian, zaniepokojonych gospodarką i opowiadających się za porozumieniem z USA, które odblokowałoby pewne ustępstwa. Po drugiej stronie są twardogłowi, którym przewodzi Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej i którzy odrzucają jakiekolwiek rozmowy ze Stanami Zjednoczonymi.

Napięcia te często ujawniają się publicznie, także w mediach państwowych. Wiceminister spraw zagranicznych Kazem Gharibabadi, jeden z głównych negocjatorów, powiedział IRIB: „When I read some of the opposition to negotiations, I honestly wonder what world these people are living in.”

This story was originally featured on Fortune.com