Prezydent USA Donald Trump powiedział, że jest "wysoce mało prawdopodobne", aby musiał nakazać wznowienie działań wojskowych przeciwko Iranowi, pod warunkiem postępu negocjacji ws. programu nuklearnego Teheranu i ponownego otwarcia cieśniny Ormuz. Powtórzył ten punkt pięciokrotnie podczas mniej więcej 20-minutowego wywiadu telefonicznego dla CNN w niedzielę. Jego wypowiedzi padają w momencie, gdy Waszyngton łączy dyplomatyczne zabiegi z dalszą presją wojskową i gospodarczą na Teheran.

Trump uzależnił wynik od tego, czy Iran podpisze to, co nazwał "bardzo mocną umową", podkreślając jednocześnie, że w razie potrzeby zadziała. Twierdził, że Teheran znajduje się pod poważnym napięciem gospodarczym, wskazując, że inflacja w tym roku osiągnęła około 300%, i powiedział, że amerykańskie uderzenia już mocno uderzyły w kraj. Jego zdaniem Iran chce jak najszybciej zawrzeć porozumienie.

Lotniskowce pozostają na miejscu, cele zidentyfikowane

Mimo pojednawczego tonu Trump dał jasno do zrozumienia, że siły amerykańskie pozostają na pozycjach. Powiedział, że trzy lotniskowce znajdują się obecnie w regionie, a najnowszy dopiero co dotarł. Oświadczył, że USA zidentyfikowały cele infrastrukturalne, w tym elektrownie i dziesiątki mostów, które — jak twierdził — można zburzyć w ciągu godziny. Dodał, że wolałby nie niszczyć tej infrastruktury, biorąc pod uwagę, jak długo trwałaby jej odbudowa.

Odnośnie zdolności obronnych Iranu Trump twierdził, że jego obrona powietrzna została zniszczona. Twierdził też, że reżim zachował jedynie około 10% zdolności rakietowych i 15% zdolności dronowych, ponieważ wiele jego fabryk zostało wyłączonych z akcji. Liczby te nie zostały niezależnie zweryfikowane.

Ośmiomiesięczna wojna w impasie

Po ośmiu miesiącach wojny obie strony tkwią w impasie, przy minimalnych działaniach wojskowych i postępie dyplomatycznym, podczas gdy tankowce przepływające przez Ormuz, jedną z najważniejszych morskich tras transportu ropy, nadal są atakowane przez Iran. Katar, który pośredniczy w rozmowach, niewiele mówi publicznie o ich statusie.

Irańscy twardogłowie przyjęli wyniki ubiegłotygodniowych wyborów śródokresowych w USA, które odzwierciedlały niepopularność wojny wśród amerykańskich wyborców, jako znak, że Waszyngton może być bardziej skłonny zaakceptować żądania Teheranu dotyczące programu nuklearnego i kontroli nad cieśniną.

Presja rośnie, choć kontakty się nasilają

Jednocześnie Waszyngton najwyraźniej zwiększa presję, zamiast ją łagodzić. Armia USA oferuje nagrodę do 20 milionów dolarów za informacje o irańskim programie nuklearnym, a także utworzyła grupę zadaniową, która ma uniemożliwić Teheranowi przemieszczanie zaawansowanej broni i materiałów drogami lądowymi. Iran nadal ma trudności ze sprzedażą ropy w związku z amerykańskimi sankcjami, a miliardy dolarów zagranicznych aktywów pozostają zamrożone.

Kontakty dyplomatyczne nasiliły się od wyborów śródokresowych. Katar poinformował w piątek, że Trump zadzwonił do emira Szejka Tamima ibn Hamada Al Thaniego, aby omówić deeskalację. Wcześniej dzień po dzień irański minister spraw zagranicznych Abbas Aragczi rozmawiał z partnerami z rejonu Zatoki i szerszego regionu.

Konsekwencje dla ropy i oczekiwań stóp procentowych

Wypowiedzi Trumpa ograniczają ryzyko wznowienia amerykańskich uderzeń, co mogłoby usunąć z ceny ropy część premii za ryzyko wojenne — dodatkowego kosztu, który ceny ropy noszą, gdy konflikt zagraża podacom. Ryzyko fizyczne dla podaży nie zmieniło się jednak: Ormuz pozostaje terenem sporu, a tankowce wciąż są atakowane, więc ewentualna ulga prawdopodobnie będzie ograniczona, dopóki rozmowy nie przyniosą czegoś konkretnego.

Ryzyko skrajne działa w obie strony. Z trzema lotniskowcami na miejscu i już zidentyfikowanymi celami załamanie rozmów mogłoby szybko przywrócić eskalację do ceny. Każde złagodzenie cen ropy zmniejszyłoby też nieco presję inflacyjną argumentu stojącego za oczekiwaniami podwyżek stóp procentowych przez Rezerwę Federalną, choć zależy to od faktycznego postępu rozmów.

Ogólnie rzecz biorąc, Trump sygnalizuje, że wolałby porozumienia niż uderzenia. Ale przy lotniskowcach na pozycjach, zaostrzających się sankcjach i nadal spornym Ormuzie ciężar dostarczenia postępu spoczywa na Teheranie, zanim opcja wojskowa znów wejdzie do gry. Kolejnym testem będzie to, czy ostatnia lawina rozmów telefonicznych przełoży się na widoczny ruch przy stole negocjacyjnym, czy też impas w Ormuzie będzie się ciągnął dalej.