Tarcza prawna, która chroniła prezydenta Donalda Trumpa przed ściganiem, może ostatecznie obrócić się przeciwko niemu, potencjalnie narażając go na przyszłe zarzuty karne — uważa analityk prawny.

W rubryce MS NOW „Ask Jordan” czytelnik zapytał, czy Trump mógłby zostać postawiony w stan oskarżenia, gdyby przyszły Sąd Najwyższy uchylił orzeczenie stanowiące, że prezydent ma immunitet za przestępstwa popełnione podczas sprawowania urzędu.

Analityk prawny MS NOW Jordan Rubin, były prokurator, odpowiedział: „Sąd Najwyższy może uchylić każde orzeczenie, które zechce” — w tym orzeczenie z 2024 roku w sprawie immunitetu prezydenckiego Trump v. United States. Ta decyzja, podjęta w lipcu 2024 roku stosunkiem głosów 6-3, była pierwszą, w której Sąd Najwyższy uznał immunitet prezydenta przed ściganiem karnym za jego czynności urzędowe.

Rubin wskazał, że sędzia Sonia Sotomayor, która przewodziła trójce mianowanych przez Demokratów sędziów sprzeciwiających się temu orzeczeniu, powiedziała niedawno, że ma nadzieję, iż zostanie ono uchylone za jej życia. Mianowana przez Baracka Obamę sędzia, mająca 72 lata, jest trzecią pod względem wieku sędzią w sądzie, za mianowanymi przez Republikanów Clarence’em Thomasem (78 lat) i Samuelem Alito (76 lat). Thomas zasiada w sądzie od 1991 roku, a Alito od 2006 roku.

Jeśli w 2028 roku Demokrata wygra wybory prezydenckie i mianuje następców Thomasa oraz Alito, skład sądu zmieniłby się z większości 6-3 sędziów mianowanych przez Republikanów na większość 5-4 sędziów mianowanych przez Demokratów.

Jak wyjaśnił Rubin, aby uchylić precedens, sędziowie musieliby rozpatrzyć nową sprawę, która posłużyłaby jako podstawa do takiego działania. Sąd w ostatnim czasie pokazał, że jest gotów ponownie rozpatrywać przełomowe orzeczenia — w 2022 roku uchylił w sprawie Dobbs v. Jackson Women's Health Organization precedens Roe v. Wade, obowiązujący przez niemal pięć dekad. W przypadku immunitetu prezydenckiego nie jest jednak jasne, w jaki sposób kwestia ta trafiłaby do takiej hipotetycznej większości sędziów mianowanych przez Demokratów, ponieważ nie ma szeregu byłych prezydentów oczekujących na ściganie.

Rubin przyznał, że Trump rzeczywiście odwołuje się od wyroku skazującego go w sprawie płatności za milczenie, częściowo powołując się na immunitet, ale sprawa dotyczy wąskiego pytania — mianowicie tego, czy prokuratorzy stanowi postąpili niewłaściwie, wykorzystując dowody dotyczące oficjalnych działań Trumpa do skazania go za czyn nieoficjalny. Jeśli sprawa trafiłaby do Sądu Najwyższego z większością sędziów mianowanych przez Demokratów, sędziowie mogliby rozstrzygnąć węższą kwestię dowodową, a jednocześnie podjąć szerszą decyzję o uchyleniu leżącego u podstaw precedensu dotyczącego immunitetu.

Jeśli chodzi o ponowne ściganie Trumpa, Rubin napisał, że z wielu względów prawnych i praktycznych wydaje się ono mało prawdopodobne. Departament Sprawiedliwości umorzył federalną sprawę dotyczącą ingerencji w wybory w 2020 roku, prowadzoną przez specjalnego prokuratora Jacka Smitha, powołując się na politykę zakazującą ścigania urzędujących prezydentów po zwycięstwie Trumpa w wyborach w listopadzie 2024 roku. To, czy Trump mógłby zostać postawiony w stan oskarżenia po opuszczeniu urzędu w 2029 roku, nie zależy zatem wyłącznie od kwestii immunitetu.

Jeśli przyszły Departament Sprawiedliwości próbowałby wznowić postępowanie przeciwko Trumpowi, jeden z późniejszych sporów prawnych dotyczyłby tego, czy bieg przedawnienia należy uznać za zawieszony, czy też decyzja DOJ o nieściganiu urzędującego prezydenta stanowi niezasłużoną korzyść dla oskarżonego.

Trump mógłby także spróbować ułaskawić samego siebie przed opuszczeniem urzędu. Gdyby sądy zatwierdziły takie samoułaskawienie, pozostałe kwestie stałyby się bezprzedmiotowe.

Ostatecznie Rubin stwierdził, że zwycięstwo Trumpa w wyborach w 2024 roku mogło go uratować. Przyszły Sąd Najwyższy mógłby jednak uchylić orzeczenie dotyczące immunitetu, aby przyszli prezydenci nie mieli takiej przewagi.