Od dziesięcioleci oznaki skrajnego zamożności były łatwe do zauważenia: drugi dom, luksusowe samochody, edukacja na uniwersytetach Ivy League. Nowa analiza danych Federal Reserve wskazuje na subtelniejszą — trzecie dziecko.

Mike Konczal, wiceprezes ds. polityki i badań w Economic Security Project i były ekonomista Białego Domu, zbadał w swojej analizie gospodarstwa domowe prowadzone przez osoby w wieku 45–64 lat na podstawie Fed's Survey of Consumer Finances — trzyletniego badania finansów amerykańskich gospodarstw domowych prowadzonego przez bank centralny — łącząc pięć badań przeprowadzonych w latach 2013–2025. Odkrył, że 49% osób z najlepszych 1% zarobków ma troje lub więcej dzieci, wobec około 40% w pozostałej części najlepszych 10%.

Różnica nie wynika z bardzo licznych rodzin. Gospodarstwa z czwórką lub więcej dzieci są mniej więcej równie częste w obu grupach, co oznacza, że różnica sprowadza się konkretnie do trzeciego dziecka: 34% z najlepszego 1% zatrzymuje się dokładnie na trójce, wobec 24% osób po prostu zamożnych.

Sami bogaci się nie zmienili. Od lat 90. rodziny z trojgiem lub większą liczbą dzieci stały się rzadsze w całej populacji oraz w pozostałej części najlepszych 10%, podczas gdy udział najlepszego 1% niemal się nie ruszył. „Nowe jest to, że stało się to rzadsze dla wszystkich pozostałych” — pisze Konczal.

Liczne rodziny zauważalnie rzadsze są w górnej klasie średniej. Gdy rodziny uszereguje się według majątku, a nie dochodów, tylko około jedna trzecia tych bogatszych od mniej więcej trzech czwartych Amerykanów w ich wieku — ale wciąż znacznie poniżej samej szczytówki — ma troje lub więcej dzieci. To znacznie poniżej rodzin dalej na drabinie majątkowej. W najlepszym 1% według majątku czyni tak połowa.

Komplikuje sprawę fakt, że wiele z tych rodzin zarabia zbyt dużo, by kwalifikować się do federalnych dotacji na opiekę nad dziećmi, ograniczonych do 85% mediany dochodów w danym stanie, a jednocześnie nie wystarczająco dużo, by po prostu zatrudnić sobie wyjście z problemu.

Elaine Shi i jej mąż myśleli kiedyś, że mogą mieć czworo dzieci. Zatrzymali się na trójce. Zapytana, jaką rolę w decyzji odegrały koszty, Shi — dyrektorka generalna i współzałożycielka firmy BodySpec zajmującej się skanowaniem składu ciała — odpowiedziała krótko: „Żadną”. Przesądziła to „wybuchowa osobowość” ich trzeciego dziecka oraz jej zdrowie podczas każdej ciąży.

Shi nie widzi tego podziału dochodowego wśród osób, które zna. „Szczerze mówiąc, to nie było moje doświadczenie” — mówi. Zamiast tego uderza ją kwestia czasu: „Relatywnie niewielu moich rówieśników pod koniec trzydziestki zdecydowało się na trójkę dzieci, bo pierwsze dziecko mieli stosunkowo późno w życiu”.

Amerykanie wciąż mówią, że chcą trójki

Liczne rodziny były kiedyś normą. W 1976 roku około dwie trzecie matek we wczesnych czterdziestkach miało troje lub więcej dzieci; w 2016 roku było to 38%, według Pew Research Center.

Współczynnik płodności w USA, bliski dwójki dzieci na kobietę w 1995 roku, osiągnął rekordowo niski poziom 1,57 w 2025 roku, według obliczeń Wall Street Journal na podstawie danych federalnych — znacznie poniżej około 2,1 urodzeń na kobietę, od dawna uważanych za poziom, przy którym każde pokolenie się zastępuje.

Amerykanie wciąż mówią, że chcą więcej: 42% uznało troje lub więcej dzieci za ideał w lipcowym sondażu Gallup z 2025 roku. Ale ponad 7 na 10 twierdzi, że wychowanie dzieci jest dla większości ludzi nieosiągalne finansowo, według BYU's 2025 American Family Survey.

Dokąd idą pieniądze

Trzecie dziecko Shi przyszło w bardzo intensywnym momencie. Jej dwoje starszych dzieci, w odstępie około dwóch lat, zaczynało szkołę, a ich potrzeby zaczęły się rozchodzić.

„Nie wydawało się sprawiedliwe wleczienie niemowlaka na każdą gimnastykę i lekcje pływania, ani też rezygnowanie z takich zajęć, by trzymać się harmonogramu drzemek niemowlęcia” — mówi. Była także w środku pozyskiwania finansowania i potrzebowała szybko wrócić do pracy. „Więc skończyło się na tym, że zainwestowaliśmy w kilku opiekunów, by lepiej zaspokoić potrzeby wszystkich”.

Największą zmianą finansową przy przejściu z dwójki na trójkę dzieci było jej zdaniem „zdecydowanie opieka nad dziećmi”.

Większość rodzin nie może sobie zatrudnić wyjścia z tej sytuacji. Całodniowa opieka nad jednym dzieckiem kosztowała w 2022 roku od 6 552 do 15 600 dolarów rocznie — od 8,9% do 16% mediany dochodów rodziny — według Departamentu Pracy. I to za jedno dziecko. Według jednego z szacunków LendingTree, gospodarstwo z dwojgiem dzieci musiałoby zarabiać 400 000 dolarów rocznie, by opieka nad dziećmi była przystępna finansowo.

Trzecie dziecko oznacza często też większy dom. Typowy istniejący dom jednorodzinny sprzedano w 2024 roku za 412 500 dolarów, około pięciokrotność mediany dochodów gospodarstwa domowego, według Harvard's Joint Center for Housing Studies. W latach 90. wskaźnik był bliższy trzykrotności.

Dlaczego to ma znaczenie wykraczające poza budżet rodzinny

W Stanach Zjednoczonych zarejestrowano w 2025 roku niewiele ponad pół miliona więcej urodzeń niż zgonów, a prognozy Census Bureau i Congressional Budget Office pokazują, że ten bufor zniknie w ciągu najbliższej dekady, poinformował Wall Street Journal. Potem wzrost liczby ludności zależałby od imigracji.

Ekonomiści ostrzegają, że mniej urodzeń oznacza mniejszą przyszłą siłę roboczą, wolniejszy wzrost i większe obciążenie Social Security.

Konczal przestrzega, że jego liczby pokazują korelację — ale jest to właśnie ta, której można się spodziewać, jeśli pieniądze rozwiązują najtrudniejsze aspekty wychowywania dzieci. Argumentuje, że część tego, co pieniądze kupują bogatym, jak stabilność i wsparcie, mogłoby być oferowane rodzinom już teraz, poprzez politykę ukierunkowaną na lata, gdy dzieci są małe, a budżety najbardziej napięte.

Własne rozwiązanie Shi bardziej dotyczy czasu niż pieniędzy. Razem z mężem prowadzi BodySpec, a ich ulubionym dniem pracy jest, jak mówi, sobota. Biuro jest puste, a jedno z dzieci zwykle towarzyszy jej — najczęściej jej syn, środkowe dziecko. Może zbudować zestaw LEGO bez rozbierania go przez siostry, a potem zje lunch sam na sam z mamą.

„Nikt nam nie powiedział, że to liczy się jako work-life balance, ale to najbliższa tego rzecz, jaką znaleźliśmy” — mówi Shi.

Ta historia została pierwotnie opublikowana na Fortune.com.