Starknet zapytał posiadaczy STRK, za pośrednictwem społecznościowego głosowania, czy sieć powinna zbadać możliwość stania się niezależną kryptowalutową warstwą 1 (L1) odporną postkwantowo — ruch, który mógłby dać sieci większą kontrolę nad bezpieczeństwem i dostępnością danych. Nie jest to głosowanie o odejściu od Ethereum: głosowanie jest niewiążące, a wynik „tak” uruchomi badania, a nie natychmiastową migrację.

Argument za rozważeniem zmiany opiera się na tym, że części modelu bezpieczeństwa Starknet nadal zależą od Ethereum. Zgodnie z propozycją na forum, komponenty pod kontrolą Starknet mogą wkrótce stać się odporne kwantowo, podczas gdy elementy powiązane z Ethereum — w tym most i dostępność danych — pozostają związane z harmonogramem Ethereum. Centralnym kompromisem, jak go przedstawia propozycja, jest większa autonomia kryptograficzna kontra zalety bezpieczeństwa, płynności, mostów i ekosystemu płynące z pozostania połączenia z Ethereum.

Should Starknet become an independent L1? It's time for the community to have its say. STRK stakers and delegaters can now participate in the first, non-binding governance vote on this potential transition pic.twitter.com/6pCFSlK1VU

— StarkWare (@StarkWareLtd) October 15, 2026

Jak niezależna postkwantowa L1 zmieniłaby Starknet?

Jako warstwa 2 (L2), Starknet działa w połączeniu z Ethereum, zamiast samodzielnie obsługiwać każdy element własnej infrastruktury bezpieczeństwa i danych. Starknet, zbudowany przez StarkWare, jest rollupem walidacyjnym: wykonuje transakcje poza bazowym łańcuchem Ethereum i opiera się na dowodach STARK dla weryfikacji na warstwie 1. W warstwowej architekturze blockchain warstwa 1, taka jak Ethereum, zapewnia rozliczenia i bezpieczeństwo warstwy bazowej, podczas gdy sieci warstwy 2 budują na niej, aby zwiększyć przepustowość. Dostępność danych oznacza, że informacje potrzebne do weryfikacji i odtworzenia aktywności sieci pozostają dostępne; L2 polegająca na Ethereum w tej funkcji jest podatna na decyzje i harmonogram aktualizacji Ethereum.

Niezależna L1 mogłaby dać Starknetowi bardziej bezpośrednią kontrolę nad własnym bezpieczeństwem, konsensusem i dostępnością danych. Konsensus to proces, w którym sieć ustala, które transakcje i bloki są ważne. Taka kontrola mogłaby pomóc Starknetowi rozwiązać kwestie komponentów, które — jak stwierdza propozycja na forum — pozostają zależne od Ethereum, ale niezależność oznaczał również wzięcie odpowiedzialności za te funkcje. Propozycja stawia pytanie projektowe nieodłączne dla modelu rollup: ile stosu bezpieczeństwa sieci powinno pozostać związane z warstwą rozliczeniową, na której się opiera, a ile powinno znajdować się pod własną kontrolą sieci.

Propozycja wskazuje na istniejące wykorzystanie przez Starknet dowodów STARK opartych na funkcjach skrótu oraz natywnej abstrakcji kont jako elementów wyjściowych jego bezpieczeństwa kwantowego. Abstrakcja kont oznacza, że konta mogą być zarządzane logiką kontraktów inteligentnych, zamiast polegać na jednym schemacie podpisu wbudowanym w protokół; wpis stwierdza, że konta użytkowników mogą przyjąć postkwantowe podpisy bez aktualizacji protokołu. To istotna zaleta projektowa, choć nie dowód, że każdy komponent jest już odporny kwantowo. Szersze zagrożenie dla podpisów blockchain przedstawiono w osobnym przeglądzie kryptografii postkwantowej: powszechnie oczekuje się, że wystarczająco wydajne komputery kwantowe podważą schematy podpisów oparte na krzywych eliptycznych, które zabezpieczają dziś większość kont blockchain. Temat wykrósł już poza teorię: w 2024 r. amerykański National Institute of Standards and Technology sfinalizował pierwsze standardy kryptografii postkwantowej, a konstrukcje oparte na funkcjach skrótu — kategoria, do której należą dowody STARK Starknetu — należą do podejść uznawanych za odporne na ataki kwantowe.

Dlaczego połączenie z Ethereum ma znaczenie?

Uzasadnienie bezpieczeństwa koncentruje się na kontroli nad czasem: propozycja stwierdza, że zależne od Ethereum komponenty mostu i dostępności danych Starknetu podążają za harmonogramem Ethereum, podczas gdy niezależny łańcuch mógłby kontrolować więcej własnego stosu. Kontrola nie jest jednak darmowa. Samodzielna sieć musiałaby samodzielnie zorganizować konsensus, bezpieczeństwo ekonomiczne, dostępność danych i mosty — oraz udowodnić, że te rozwiązania mogą działać bezpiecznie.

Dla posiadaczy STRK kompromis polega na większej autonomii kontra ryzyku budowy i utrzymania większej infrastruktury. Wyzwania wykonawcze, fragmentacja płynności, bezpieczeństwo mostów, narzędzia i szerszy ekosystem mogą wpływać na to, jak przejście na L1 odbije się na użytkownikach. Inne propozycje migracji blockchain również pokazują, dlaczego zatwierdzenie zarządcze i wykonanie to oddzielne przeszkody; porównywalna propozycja migracji warstwy 1 daje kontekst praktycznych ryzyk zmiany kierunku sieci, choć nie przesądza, czym byłoby przejście samego Starknetu. Jakikolwiek byłby wynik głosowania, pokaże, jak społeczność Starknetu waży krótkoterminowe korzyści ekosystemowe wobec kwestii kryptograficznej o dłuższym horyzoncie.

Czy Starknet naprawdę może opuścić Ethereum?

Starknet is exploring a path towards becoming an independent post-quantum L1. A governance post is now live with a non-binding poll for STRK holders to share their views.

— Starknet (@Starknet) October 15, 2026

Potwierdzonym krokiem jest eksploracyjne, niewiążące głosowanie — a nie zatwierdzone odejście od Ethereum. Jeśli posiadacze wybiorą „tak”, propozycja stwierdza, że rozpoczęłyby się badania, a następnie bardziej szczegółowe propozycje i głosowania. Projektowanie i działanie niezależnego bezpieczeństwa, konsensusu iności danych pozostaną kluczowymi pytaniami, obok konsekwencji dla płynności, mostów i szerszego ekosystemu.

Na razie propozycja jasno mówi o dwóch rzeczach: STRK pozostaje tokenem, a mosty Ethereum pozostają otwarte. Głosowanie zakończy się po siedmiu dniach, a jego wynik pokaże, czy posiadacze wspierają dalsze badania, wolą kontynuować pracę jako warstwa 2, czy chcą, aby dyskusja pozostała otwarta do czasu uzyskania odpowiedzi. Siedmiodniowe okno daje czytelnikom konkretny punkt odniesienia, na co czekać: ostateczny wynik oraz — jeśli zwycięży „tak” — kolejne wpisy zarządcze, które musiałyby określić, jak niezależny łańcuch miałby obsługiwać konsensus, bezpieczeństwo ekonomiczne, dostępność danych i mosty.