Arabia Saudyjska, Pakistan i Turcja mają w piątek podpisać wspólne porozumienie o współpracy obronnej — podaje Reuters, powołując się na źródła zaznajomione z planami. Porozumienie zawierane jest w obliczu narastających zawirowań na Bliskim Wschodzie, wywołanych trwającą wojną z udziałem Iranu.

Prezydent Turcji Recep Tayyip Erdogan przybył w piątek do Dżuddy z oficjalną wizytą — informuje Saudi Press Agency.

Konkretne zobowiązania każdego z państw wynikające z porozumienia nie zostały od razu ustalone. Trzy kraje, będące w większości mocarstwami sunnickimi, wyrażały rosnące zaniepokojenie niestabilnością w regionie wynikającą z konfliktu USA i Izraela z dominującym szyickim Iranem. Trójstronne porozumienie stanowi istotny krok dla Ankary i Rijadu, których relacje były przez lata napięte po zabójstwie saudyjskiego dziennikarza Dżamala Chaszukdżiego w konsulacie Arabii Saudyjskiej w Stambule w 2018 roku, zanim w 2021 roku rozpoczął się proces pojednania.

Każde z państw wnosi do partnerstwa znaczny ciężar strategiczny. Arabia Saudyjska jest największym na świecie eksporterem ropy naftowej, Turcja dysponuje największą armią w ramach NATO po Stanach Zjednoczonych, a Pakistan to jedyny kraj z większością muzułmańską posiadający broń nuklearną. Pakistan i Arabia Saudyjska utrzymują wieloletnie więzi obronne — Islamabad od dawna traktuje bezpieczeństwo terytorialne królestwa jako priorytet strategiczny.

Konflikt na Bliskim Wschodzie przekształca sojusze regionalne, gdy państwa starają się chronić przed atakami i pozyskać potężnych partnerów do przeciwstawiania się nowym zagrożeniom. Pakistan próbował pośredniczyć w rozmowach amerykańsko-irańskich, jednocześnie negocjując z Teheranem przepływ ładunków surowców energetycznych przez cieśninę Ormuz. Cieśnina, przez którą normalnie przepływa około jednej piątej dziennej globalnej konsumpcji ropy, pozostaje w dużej mierze zamknięta, a ruch jest ograniczony ponad pięć miesięcy po wybuchu wojny 28 lutego.

Ruch statków przez cieśninę Ormuz w tym tygodniu zmalał w porównaniu z poprzednim, co wynika z niepewności otaczającej negocjacje amerykańsko-irańskie oraz potencjalne ponowne otwarcie najważniejszego wąskiego gardła dla ropy i LNG na Bliskim Wschodzie. Zgodnie z danymi śledzenia statków Kpler cytowanymi przez Reuters, do tej pory w tym tygodniu tylko sześć tankowców crude oil zdołało opuścić cieśninę Ormuz.

Ruch przez cieśninę Ormuz oraz cieśninę Bab el-Mandeb uległ wcześniejszego w tygodnia znacznemu pogorszeniu, po oświadczeniu Huti o uderzeniu w saudyjski tankowiec na Morzu Czerwonym oraz w obliczu doniesień, że Oman i Iran są bliskie porozumienia w sprawie wspólnego zarządzania Ormuzem.

W czwartek Iran zasygnalizował znacznie bardziej restrykcyjny reżim tranzytu statków, niż wcześniej zakładano. Rozpatrywane w irańskim parlamencie propozycje zakazują przepływu przez cieśninę statkom amerykańskim i izraelskim, podczas gdy inne państwa uznane przez Teheran za wyrządzające mu szkodę musiałyby płacić odszkodowania za przepływ przez Ormuz.

Autor: Charles Kennedy dla OilPrice.com