Rada Bezpieczeństwa ONZ przygotowuje otwarte spotkanie poświęcone sztucznej inteligencji i bezpieczeństwu międzynarodowemu, zaplanowane na tydzień wysokiego szczebla Zgromadzenia Ogólnego ONZ — coroczne wrześniowe zgromadzenie przywódców świata w siedzibie ONZ w Nowym Jorku — przewidziane na 21–27 września 2026 r. Sam Altman, dyrektor generalny OpenAI, osobiście odprawi odprawę dla członków Rady, omawiając globalne środki bezpieczeństwa, korzyści, jakie może przynieść AI, oraz argumenty za międzynarodową koordynacją i wspólnymi standardami. Taki format stawia czołowy głos sektora prywatnego bezpośrednio przed izbą, której członkowie reprezentują rządy, w momencie, gdy sami członkowie ONZ są otwarcie podzieleni co do tego, jak AI powinna być regulowana.

Znany Rady temat

Nadchodzące posiedzenie nie będzie pierwszym zetknięciem Rady Bezpieczeństwa ze sztuczną inteligencją. Rada Bezpieczeństwa ONZ przeprowadziła otwartą odprawę na temat konsekwencji AI w lipcu 2023 r. — również była to inicjatywa amerykańska — a kolejna odbyła się w grudniu 2024 r. Posiedzenie w 2026 r. będzie więc trzecim takim zgromadzeniem od 2023 r. — a dla izby, której mandat statutowy koncentruje się na międzynarodowym pokoju i bezpieczeństwie, jest to znak, że AI przeszła od nowości do stałego punktu agendy.

Stanowisko USA

Stany Zjednoczone głosowały przeciwko utworzeniu 40-osobowego Niezależnego Międzynarodowego Panelu Naukowego ds. AI, organu zatwierdzonego głosowaniem 117 do 2 w lutym 2026 r. Panel ma zapewniać rządom niezależne naukowe oceny AI, lecz szeroko przedstawianeasadnienie Waszyngtonu jest takie, że scentralizowane zarządzanie AI może być nadmiernie rozbudowane i podatne na wpływ autorytarny. Zamiast popierać panel multilateralny, USA opowiadały się za podejściami opartymi na innowacjach, koordynowanymi wśród państw sojuszniczych.

Guterres naciska na zabezpieczenia

Sekretarz generalny ONZ António Guterres wezwał do skoordynowanego globalnego podejścia do zarządzania AI i powiązał ten wysiłek z potrzebą reformy samej Rady Bezpieczeństwa. Jego argumentacja koncentruje się na rosnących zagrożeniach stwarzanych przez nieuregulowaną AI — od kampanii dezinformacyjnych po autonomiczne systemy uzbrojenia. ONZ uruchomiła kilka równoległych inicjatyw, w tym Globalny Dialog ds. Zarządzania AI — procesy toczące się poza Radą Bezpieczeństwa i angażujące szersze grono członków ONZ.

Panel naukowy ruszył naprzód mimo sprzeciwu USA — rozwój, który stawia Waszyngton w niezręcznej sytuacji. Wciąż może kształtować dyskusję w Radzie Bezpieczeństwa, ale traci wpływy na szerszy proces multilateralny, do którego postanowił nie przystąpić.

Przełamanie bariery weta

Merytoryczne rozstrzygnięcia będą napotykać przeszkody strukturalne. Piętnastoosobowa Rada działa w oparciu o konsensus wielkich mocarstw, a jej pięciu stałych członków — Chiny, Francja, Rosja, Wielka Brytania i Stany Zjednoczone — posiada prawo weta wobec jej decyzji. Każda doniosła rezolucja w sprawie zarządzania AI musiałaby tę barierę przekroczyć. Sposób, w jaki posiedzenie zmierzy się z tym ograniczeniem — dialog i deklarowane stanowiska kontra tekst wiążący — to praktyczne pytanie wiszące nad spotkaniem.

Szeroka rozgrywka

Spotkanie przypada w momencie, gdy zarządzanie AI fragmentuje się wzdłuż linii geopolitycznych. Stany Zjednoczone preferują ramy dwustronne i sojusznicze. Unia Europejska posunęła się naprzód z własnym podejściem regulacyjnym. Chiny wdrożyły własny zestaw zasad dotyczących AI. A Globalne Południe, reprezentowane częściowo przez 117 państw, które głosowały za panelem naukowym, chce miejsca przy stole, którego obecna struktura władzy nie zawsze zapewnia. Na tym tle odprawa Altmana daje posiedzeniu jego medialny moment, podczas gdy spór o to, kto ustala globalne zasady AI, rozgrywa się daleko poza izbą Rady.