Ponieważ rosyjska infrastruktura jest ostrzeliwana przez ukraińskie drony, Kreml ma nadzieję utrzymać wysiłek wojenny w Ukrainie poprzez pogłębienie współpracy obronnej z Kazachstanem i Uzbekistanem. Taki wysiłek zależałby nie tylko od tego, czy Astana i Taszkent są gotowe współpracować, ale także od tego, czy są gotowe ponieść wynikające z tego ryzyka dyplomatyczne i finansowe.

Rosja wydaje się być przede wszystkim zainteresowana outsourcingiem produkcji broni oraz utworzeniem linii montażowych i zakładów serwisowych w państwach Azji Centralnej, aby umieścić je poza zasięgiem ukraińskich dronów — wynika z raportu opublikowanego przez RFE/RL.

„Ukraina z pewnością staje się coraz odważniejsza w swoich działaniach, ale nie będzie chciała przeprowadzać ataków dronowych na terytorium Kazachstanu” — powiedział analityk obronny Derek Bisaccio serwisowi RFE/RL dla Azji Centralnej. „Tam zostałoby to uznane za poważną eskalację”.

Przeniesienie produkcji uzbrojenia z Rosji do Azji Centralnej oznaczałoby wyraźną zmianę regionalnej dynamiki. Przez większość okresu po rozpadzie ZSRR Rosja była głównym dostawcą broni do państw Azji Centralnej. Prawie monopol Moskwy na regionalnym rynku uzbrojenia zaczął się jednak erodować w 2022 roku, gdy Kreml rozpoczął swoją niesprowokowaną inwazję na Ukrainę. Teraz skuteczna kampania dronowa Kijowa wydaje się zmuszać Rosję do rozważenia roli importera broni zamiast eksportera.

Kazachstan i Uzbekistan mają już zakłady zdolne do utrzymania rosyjskiego sprzętu w użyciu, w tym Semey Engineering plant i Aircraft Repair Plant w Ałmaty w Kazachstanie, a także Chirchik Aircraft Repair Plant w Uzbekistanie. Ta istniejąca baza przemysłowa może czynić te kraje istotnymi dla planów Moskwy, ale oznacza też, że ewentualna rozbudowa współpracy odbywałaby się w państwach, które same mają interes w zachowaniu swobody manewru między Rosją a Zachodem.

Dla kazachstańskich i uzbeckich liderów trudności związane z rozszerzeniem współpracy obronnej z Rosją mogą łatwo przewyższyć korzyści. Jedną z obaw jest to, że taki ruch mógłby narazić oba kraje na szerokie sankcje wtórne ze strony Stanów Zjednoczonych i Unii Europejskiej.

Zapytany o tę kwestię przez RFE/RL przedstawiciel kazachstańskiego Ministerstwa Obrony nie udzielił jednoznacznej odpowiedzi, mówiąc, że sprawa jest nadal analizowana. Władze Uzbekistanu nie skomentowały sprawy. Pavel Baev, ekspert regionalny w Peace Research Institute Oslo (PRIO), powiedział RFE/RL, że nie widzi wielkiej zachęty dla Astany i Taszkentu, by przyjąć to, co określił jako „niezbyt mądry plan” Moskwy.

W dyskusji o tym, co w praktyce oznaczałoby przeniesienie za granicę rosyjskiego kompleksu wojskowo-przemysłowego, ginie pytanie, jak Moskwa miałaby to sfinansować.

Wojna nadwyrężyła rosyjskie finanse państwowe i zmniejszyła zdolność kraju do finansowania dużych projektów. Rosja musiała już opóźnić ważne projekty w Azji Centralnej, w tym budowę elektrowni jądrowych, z powodu problemów z płynnością finansową w państwowym koncernie jądrowym Rosatom. Państwowe rosyjskie podmioty widziały również anulowanie kontraktów na budowę elektrowni w Kazachstanie z powodu trudności finansowych.

Oczywisty brak zasobów nie powstrzymuje Rosji przed próbami tworzenia wrażenia normalności. 18 sierpnia prorosyjski outlet Sputnik Kyrgyzstan podał, że podmiot o nazwie Russia-Kyrgyzstan Development Fund (RKDF) był gotowy sfinansować projekty infrastrukturalne o wartości $660 million, aby zmniejszyć deficyt energii elektrycznej w Kirgistanie. W raporcie nie podano jednak szczegółów dotyczących sposobu finansowania tych projektów.

RKDF został utworzony w 2014 roku pod auspicjami kierowanej przez Moskwę Euroazjatyckiej Unii Gospodarczej, aby „promować współpracę gospodarczą między Kirgistanem a Rosją, modernizować i rozwijać gospodarkę kirgiską”, w celu promowania „eurazjatyckiej integracji gospodarczej”. Według doniesień kapitalizacja tej instytucji w 2025 roku wynosiła $574 million.

By Eurasianet