Centralny Bank Rosji (CBR) zatwierdził Bitcoina (BTC), Ethereum (ETH) oraz powiązany z dolarem stablecoin Tether — USDT — do obrotu na licencjonowanych giełdach kryptowalut, udostępniając trzy największe aktywa cyfrowe według kapitalizacji rynkowej inwestorom detalicznym w ramach nadchodzących ram regulacyjnych państwa. Decyzja ta stanowi znaczącą zmianę stanowiska CBR, który przez lata opowiadał się za ograniczeniami w obiegu kryptowalut, a jeszcze w styczniu 2022 roku proponował całkowity zakaz krajowego obrotu kryptowalutami i ich kopania.

Krok ten podejmowany jest jako część nowych zasad zakupów dla inwestorów nieprofesjonalnych, ustanowionych na mocy rosyjskiej ustawy „O walutach cyfrowych i prawach cyfrowych", którą uchwaliły obie izby parlamentu w drugiej połowie lipca, podpisał prezydent Władimir Putin na początku sierpnia, a która ma wejść w życie 1 września. Ustawodawstwo ponadto legalizuje kopanie kryptowalut w Rosji — kraju należącego do największych na świecie ośrodków wydobywczych pod względem hashrate — oraz zezwala na wykorzystanie walut cyfrowych w rozliczeniach międzynarodowych, co jest kierunkiem, który rosyjscy urzędnicy finansowi publicznie badali w celu ułatwienia handlu transgranicznego w warunkach zachodnich sankcji finansowych.

Kryteria białej listy i projekt dyrektywy

Zgodnie z nowym ustawodawstwem aktywa cyfrowe muszą spełniać rygorystyczne kryteria, aby zostać dopuszczone do obrotu publicznego. Kryptowaluta musi utrzymać średnią kapitalizację rynkową przekraczającą 5 bilionów rubli (ponad 60 miliardów dolarów) w ciągu poprzednich dwóch lat, średni dzienny wolumen obrotu powyżej 1 biliona rubli (ponad 12 miliardów dolarów) w tym samym okresie oraz posiadać historię obrotu wynoszącą co najmniej pięć lat przed dopuszczeniem.

W czerwcu pierwszy wiceprezes CBR Władimir Czystiuchin wskazał, że obecnie tylko trzy kryptowaluty spełniają te wymagania. CBR potwierdził tę ocenę w swoim komunikacie prasowym z 11 sierpnia:

„Na podstawie tych kryteriów Bank Rosji uwzględnił Bitcoina, Ethereum i Tether USDT na liście kryptowalut dostępnych do publicznego obrotu na giełdach."

Uwzględnienie USDT jest godne uwagi, ponieważ token ten jest powiązany z dolarem amerykańskim — walutą, od której rosyjskie władze publicznie deklarowały chęć uniezależnienia się w handlu międzynarodowym. Projekt dyrektywy został opublikowany w internecie w celu publicznej dyskusji, a regulator przyjmuje komentarze i sugestie do 24 sierpnia — jak wynika z doniesień rosyjskich mediów.

Limity zakupów i ochrona inwestorów

Inwestorzy niekwalifikowani będą mogli nabywać trzy zatwierdzone kryptowaluty za pośrednictwem dowolnego licencjonowanego przez CBR pośrednika, w tym brokerów, giełd i zarządzających aktywami. Jednak roczne zakupy zostaną ograniczone do kwoty 300 000 rubli, co w przybliżeniu odpowiada 3 600 dolarom po aktualnym kursie wymiany.

Organ finansowy oświadczył:

„W celu ochrony inwestorów niekwalifikowanych przed gwałtownymi i nieprzewidywalnymi wahaniami cen kryptowalut, tylko najbardziej płynne kryptowaluty będą dla nich dostępne."

Inwestorzy kwalifikowani nie podlegają takim ograniczeniom i będą mogli nabywać wszystkie kryptowaluty notowane na rosyjskich giełdach oraz na rynku pozagiełdowym. Niezależnie od statusu, wszyscy uczestnicy rynku muszą przejść test weryfikujący ich świadomość związanych ryzyk przed dokonaniem jakichkolwiek transakcji.

Szersze ramy regulacyjne

CBR opublikował kilka dodatkowych regulacji dotyczących operacji kryptowalutowych, w tym wymiany, przechowywania oraz obrotu z dźwignią. Czystiuchin wcześniej oświadczył, że organ monetarny będzie musiał przygotować ponad 30 takich dyrektyw do listopada. Przepisy te będą regulować działalność tradycyjnych i fintechowych uczestników rynku, w tym giełd papierów wartościowych oraz nowo powstałych podmiotów takich jak „depozyty cyfrowe", czyli krypto-depozytariusze.

Ram Rosji powstają równolegle z szerszą, globalną falą regulacji kryptowalut, obejmującą rozporządzenie Unii Europejskiej Markets in Crypto-Assets (MiCA), którego wdrażanie rozpoczęło się w 2024 roku, oraz trwające w Stanach Zjednoczonych debaty nad nadzorem nad aktywami cyfrowymi.

Nastroje społeczne pozostają sceptyczne

Mimo kompleksowych ram prawnych, które mają wejść w życie, dane z sondażu sugerują, że zwykli obywatele Rosji pozostają w dużej mierze nieprzekonani. Ostatnie badanie wykazało, że niemal 70% Rosjan nie przewiduje żadnych znaczących zastosowań dla kryptowalut po ich legalizacji na warunkach i przy ograniczeniach ustalonych przez rząd.