LONDYN — Słynna „sukienka zemsty” księżnej Diany trafiła w piątek na publiczną wystawę w Londynie, kilka dni po pojawieniu się nowych twierdzeń o reakcji króla Karola na jej śmierć — przypomnienie, że cień rzucany na rodzinę królewską przez tak zwaną „księżną ludu” wciąż obecny jest po niemal 30 latach.

Suknia stała się symbolem goryczy między Karolem a Dianą podczas publicznego rozpadu ich małżeństwa na początku lat 90., kiedy to pojawiła się się w niej publicznie wkrótce po tym, jak Karol przyznał się do niewierności.

Wzmożona uwaga skupiona na burzliwych relacjach pary powróciła w tym tygodniu wraz z fragmentami nadchodzącej książki brata Diany, Charlesa Spencera, który zarzuca królowi, że tuż po jej śmierci brzm „zadziwiająco podekscytowany”. Pałac Buckingham odrzucił te twierdzenia, sugerując, że pamięć autora mogła zostać zaburzona przez jego stratę.

Śmiała sukienka

Sukienka została zaprezentowana w Sotheby's — to pierwszy przystanek światowego tournée, które zawiedzie ją do Hongkongu, Genewy i Nowego Jorku; trasa ta podkreśla trwałą i globalną atrakcyjność Diany. Na ostatnim przystanku, w grudniu, sukienka zostanie zlicytowana, z ceną wywoławczą od 150 000 do 300 000 dolarów. Trasa daje publiczności w Azji, Europie i Ameryce Północnej możliwość zobaczenia sukni na własne oczy, zanim zmieni właściciela na aukcji.

Diana założyła tę sukienkę w 1994 roku — jej występ był powszechnie odbierany jako demonstracja siły, gdy publiczność chłonęła szczegóły separacji królewskiej pary — zainteresowanie, które w tym tygodniu powróciło ze zdwojoną siłą. Upokorzona romsem męża z Camillą, którą ten później poślubił w 2005 roku, Diana wybrała kreację, którą miała w swojej szafie od lat, ale wcześniej uważała ją za zbyt odważną.

„Możemy sobie wyobrazić, że była to noc, w której musiała podjąć decyzję — czy iść i w co się ubrać?” — powiedziała Morgane Halimi, globalna dyrektorka działu torebek i mody w Sotheby's, w rozmowie z agencją Reuters.

„Zdecydowała więc, że założy coś, co sprawi, że będzie wyglądać najpiękniej i najpotężniej” — dodała pani Halimi. „Chodzi o pewność siebie, o poczucie siły, i nie tylko o negatywny aspekt zemsty, ale naprawdę o to, że to moje życie i staję za sobą.”

„Jej historia nigdy nie umrze”

Gdy w piątek tłumy przybywały, aby zobaczyć sukienkę, twierdzenia Spencera dominowały na pierwszych stronach gazet, w audycjach radiowych i rozmowach wach w całej Wielkiej Brytanii — podkreślając wyzwanie, przed którym stoi 77-letni król, który nigdy do końca nie zrzucił z siebie roli w toksycznym małżeństwie, obwinianym o skrzywdzenie niezwykle popularnej Diany.

„Wszyscy ją lubili, więc jej historia nigdy nie umrze” — powiedziała Reutersowi Merete Lund Jensen, 54-letnia pielęgniarka pediatryczna.

Poza poczuciem stylu Diana była znana z naturalnej czułości, jaką okazywała spotykając osoby bezdomne, dzieci w szpitalach czy pacjentów chorych na AIDS — naturalne ciepło, które kontrastowało z bardziej formalnym podejściem króla Karola.

Diana miała 36 lat, gdy zginęła w wypadku samochodowym w Paryżu w 1997 roku, zostawiając książąt Williama i Harry'ego, wówczas w wieku 15 i 12 lat, bez matki. Jej rozwód z Karolem został sfinalizowany rok wcześniej.

Wówczas jej śmierć pogrążyła monarchię w kryzysie. Kamienna twarz rodziny królewskiej tak bardzo rozmijała się z ogólnokrajową falą żałoby, że wywołała powszechny gniew społeczny, zmuszając instytucję do zmiany kursu i zaczęcia okazywania emocji, jakich oczekiwała publiczność.

Odpowiedź pałacu

Zarzut Spencera, że król był „zadziwiająco podekscytowany” w związku ze śmiercią Diany, został przez Pałac Buckingham odrzucony w niezwykle stanowczych słowach.

Twierdzenia te pojawiają się w delikatnym momencie dla króla, który nadal przechodzi leczenie onkologiczne, próbując naprawić relację z częściowo oddalonym synem Harrym oraz zarządzać skutkami aresztowania swojego młodszego brata, Andrew Mountbatten-Windsora. Kolejne stałe daty w tej historii to pełna publikacja książki we wtorek oraz grudniowa aukcja sukienki w Nowym Jorku.

Książka, wydawana odcinkami przez Daily Mail i publikowana we wtorek, twierdzi, że Charles powiedział o Dianie: „wkrótce o niej zapomnimy.”

Jej brat pisze: „W przeciwieństwie do innych dzwoniących, którzy byli zszokowani, ledwo potrafili wyrazić kondolencje i ofiary pomocy, on brzmiał zadziwiająco podekscytowany — jak zwycięzca loterii, tak wtedy pomyślałem.”

Rzecznik Pałacu Buckingham powiedział w środę: „Choć jako zasada nie komentujemy książek, Jego Królewska Mość ma świadść, że ból braterskiej żałoby może zamącić rozum, wpłynąć na osąd i zabarwić pamięć w sposób, którego inni nie dostrzegają, nawet wiele lat po takiej stracie.”

Komentatorka życia królewskiego Afua Hagan powiedziała, że reakcja pałacu pokazała, iż 29 lat po śmierci Diany rodzina królewska wciąż nie zdaje sobie sprawy, jak bardzo jest ona nadal kochana.

„Naprawdę uważam, że to było dość chłodne, dość zdystansowane, i to nawiązuje do tego, co ludzie mówili o rodzinie królewskiej w tamtych czasach po śmierci księżnej Diany. Zdecydowanie to nie wygląda dobrze” — powiedziała Reutersowi.

— Reuters