By Mon Abrea, CPA, MBA, MPA (Harvard) — Global Tax Policy Expert | Chief Tax Advisor, Asian Consulting Group (ACGlobal)

Filipiny konkurują o globalny kapitał w momencie, gdy inwestorzy na całym świecie ponownie oceniają łańcuchy dostaw, struktury podatkowe, bezpieczeństwo energetyczne i ryzyko geopolityczne. W tym wyścigu kraj konkuruje z regionalnymi sąsiadami, takimi jak Wietnam, Indonezja i Tajlandia, które zabiegają o tych samych producentów i firmy usługowe dywersyfikujące swoją obecność w Azji. Odpowiedzią kraju nie może być jedynie oferowanie większej liczby zachęt. Musi ona oferować coś cenniejszego: wiarygodne instytucje, konkurencyjne polityki i sprawnie działający rząd.

Gdy Philippine Investment Mission w tym kwartale uda się do Korei Południowej i Japonii, a następnie w czwartym kwartale do Kanady, Stanów Zjednoczonych i Europy, kraj powinien jasno określić, co naprawdę oferuje światu. Nie tylko zachęty podatkowe. Nie tylko młodą siłę roboczą. Nie tylko strategiczne położenie. Powinien oferować reformujące się Filipiny oparte na trzech mierzalnych rezultatach: WIĘKSZA PŁACA. WIĘCEJ INWESTYCJI. LEPSZY RZĄD.

Powody do optymizmu

Jest powód do optymizmu. Board of Investments (BOI) zatwierdził w pierwszej połowie 2026 roku projekty o wartości około P462 miliardów, podczas gdy Philippine Economic Zone Authority (PEZA) zatwierdziła w tym samym okresie nowe projekty i projekty rozbudowy o wartości około P141 miliardów. CREATE MORE — ustawa przyjęta w 2024 roku, która przyznaje zarejestrowanym projektom dłuższe zwolnienia z podatku dochodowego oraz bardziej elastyczne opcje zachęt, w tym wzmocniony system odliczeń i zerową stawkę VAT na lokalne zakupy dla zarejestrowanych przedsiębiorstw eksportowych — oraz nowy Strategic Investment Priority Plan, który wskazuje priorytetowe sektory kwalifikujące się do najsilniejszych zachęt, dodatkowo wzmocniły propozycję inwestycyjną kraju.

Poprzez Philippine Investment Mission Asian Consulting Group (ACGlobal) oraz globalne uruchomienie „Why Invest in the Philippines? CREATE MORE Edition” nadal współpracujemy z BOI, PEZA, Philippine Trade and Investment Centers oraz filipińskimi ambasadami za granicą w ramach forów biznesowych, briefingów dla prezesów, dyskusji politycznych, działań poobsługowych wobec inwestorów i konsultacji podatkowych.

Zachęty mogą zainteresować inwestorów. To instytucje sprawiają, że pozostają.

Dlatego opinie, które słyszymy od inwestorów, powinny stać się częścią mierzalnego programu reform do 2028 roku.

Po pierwsze, zwiększyć dochód netto Filipińczyków.

Proponowane podniesienie progu zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych z P250,000 jest krokiem pozytywnym, ale powinno być początkiem reform, a nie ich końcem.

Zapropanowałem mapę drogową prowadzącą do P400,000, następnie P800,000, a ostatecznie P1 miliona dochodu wolnego od podatku, przy czym głębsze ulgi miałyby być powiązane z mierzalną poprawą ściągalności dochodów.

Zasada jest prosta: wzrost gospodarczy staje się bardziej inkluzywny, gdy pracujący Filipińczycy zatrzymują więcej z tego, co zarabiają.

Odpowiedzialność fiskalna nie powinna automatycznie oznaczać nakładania nowych lub wyższych podatków na pracowników i przedsiębiorstwa przestrzegające przepisów. Ulgi podatkowe mogą pobudzać konsumpcję, oszczędzanie i inwestycje, podczas gdy rząd poprawia ściągalność dochodów gdzie indziej.

Po drugie, przyciągać inwestorów — i sprawiać, by pozostawali.

Promocja inwestycji nie powinna kończyć się w momencie zatwierdzenia projektu.

Rząd musi równie mocno traktować opiekę poinwestycyjną, ekspansję i utrzymanie inwestorów. Poważne problemy regulacyjne dotyczące podatków, ceł, pozwoleń, mediów lub agencji rządowych powinny mieć jasne mechanizmy eskalacji, zanim spowodują odroczenie projektów lub relokację inwestorów.

Potrzebujemy czerwonego dywanu, a nie czerwonej taśmy biurokratycznej.

Należy nadać priorytet modernizacji PEZA, wraz z silniejszą koordynacją między PEZA, BOI, BIR, Customs i innymi agencjami gospodarczymi.

Po trzecie, zmodernizować administrację podatkową.

Sama cyfryzacja już nie wystarcza.

BIR i Bureau of Customs powinny przyspieszyć pełne e-fakturowanie, ocenę ryzyka wspieraną przez AI, zintegrowane bazy danych rządowych oraz zautomatyzowaną administrację celną i podatkową.

Technologia powinna umożliwić rządowi dokładniejsze identyfikowanie podatników wysokiego ryzyka, jednocześnie ograniczając niepotrzebne kontrole firm, które konsekwentnie przestrzegają przepisów.

Dla uczciwych podatników modernizacja powinna oznaczać mniej formularzy, mniej wizyt, szybsze transakcje i większą pewność.

Po czwarte, egzekwować dochody, których nie udaje się pobrać.

Powinniśmy wzmocnić egzekwowanie przepisów wobec poważnego unikania opodatkowania, nielegalnego handlu i niewyjaśnionego majątku, zamiast wielokrotnie zwiększać obciążenia tych podatników, od których najłatwiej ściąga się należności.

Obejmuje to odpowiednią reformę zasad tajemnicy bankowej, z zachowaniem zabezpieczeń i należytego procesu, oraz ogólnokrajowe, oparte na dowodach dochodzenie w sprawie niewyjaśnionego majątku tam, gdzie istnieją wiarygodne wskaźniki ryzyka.

Urzędnicy publiczni, dynastie polityczne, wykonawcy rządowi i główni darczyńcy kampanii wyborczych nie powinni być wyłączeni z kontroli, jeśli istnieją zgodne z prawem podstawy do dochodzenia.

Nie chodzi tu o prześladowanie polityczne. Chodzi o odpowiedzialność, odzyskiwanie dochodów i odbudowę zaufania publicznego.

Po piąte, ułatwić kontakt z rządem.

Łatwość prowadzenia działalności gospodarczej ostatecznie sprowadza się do czasu, przewidywalności i rozliczalności.

Każde zbędne pozwolenie to koszt. Każde opóźnione zatwierdzenie to koszt. Każda niespójna interpretacja przepisów jest w praktyce kolejnym podatkiem od inwestycji.

Prowadzi nas to do szerszego pytania: czy wyższe podatki zawsze przynoszą wyższe dochody?

W niedawnej rozmowie z ekonomistą prof. Arthurem Lafferem przypomnieliśmy zasadę stojącą za krzywą Laffera: stawki podatkowe i wpływy nie rosną w nieskończoność w linii prostej, ponieważ podatnicy i konsumenci zmieniają swoje zachowania.

Jest to szczególnie istotne, gdy decydenci rozważają dalsze podwyżki akcyzy.

Wyższe podatki od wyrobów tytoniowych lub vape mogą służyć uzasadnionym celom zdrowotnym. Jednak polityka nie może ignorować egzekwowania prawa i zachowań konsumentów.

Jeśli legalne papierosy i produkty vape staną się znacznie droższe, podczas gdy przemycane i nielegalne alternatywy pozostaną tańsze, łatwo dostępne i szeroko dostępne, część konsumentów może po prostu zejść do szarej strefy.

Niezamierzony skutek może być niepokojący: wyższe stawki ustawowe, ale słabsza sprzedaż legalna, więcej nielegalnego handlu i potencjalnie niższe dochody niż zakładano.

Polityka podatkowa musi zatem wykraczać poza samą stawkę. Należy łącznie uwzględniać stawki, egzekwowanie, dostępność cenową, zachowania konsumentów i ryzyka związane z rynkiem nielegalnym.

Ta sama logika wzmacnia argument za odpowiedzialnymi ulgami w podatku dochodowym.

Rząd może odzyskiwać dochody dzięki lepszej dobrowolnej zgodności, e-fakturowaniu, egzekwowaniu wspieranemu przez AI, działaniom przeciwko nielegalnemu handlowi oraz wdrożeniu globalnego minimalnego podatku i QDMTT, zapewniając, że dochody dużych grup międzynarodowych przypisywane działalności gospodarczej na Filipinach nie będą niepotrzebnie pobierane gdzie indziej.

Dlatego ulgi podatkowe i dyscyplina fiskalna nie są celami przeciwstawnymi.

Możemy zmniejszyć obciążenie uczciwych podatników i odzyskiwać więcej od unikających opodatkowania.

Możemy przyciągać globalne inwestycje, jednocześnie wymagając rozliczalności.

Możemy oferować konkurencyjne zachęty, jednocześnie wymagając od instytucji państwowych skutecznego działania.

Kilka propozycji reform strukturalnych już zyskuje uwagę prezydenta i decydentów, w tym zwiększenie wynagrodzenia netto, zniesienie travel tax, reforma tajemnicy bankowej oraz wzmocnienie zdolności państwa do pobierania należności od dużych przedsiębiorstw międzynarodowych.

Ten impet powinien zostać utrzymany.

Ostatecznie dobre rządy to polityka gospodarcza.

Globalni inwestorzy porównują kraje nie tylko pod względem stawek podatkowych, lecz także pewności regulacyjnej, wiarygodności instytucjonalnej, przejrzystości i rządów prawa.

Najsilniejszą strategią promocji inwestycji nie jest więc kolejny slogan ani roadshow.

To Filipiny, w których pracownicy zatrzymują więcej z tego, co zarabiają, inwestorzy pewnie wchodzą i rozwijają działalność, główni unikający opodatkowania są ścigani zamiast podatników przestrzegających prawa, a rząd staje się szybszy, prostszy i bardziej rozliczalny.

Promować Filipiny za granicą. Reformować rząd w kraju.

Więcej płacy. Więcej inwestycji. Lepszy rząd.

—-

Mon Abrea, CPA, MBA, MPA (Harvard), jest ekspertem ds. globalnej polityki podatkowej i Chief Tax Advisor Asian Consulting Group (ACGlobal). Jest autorem książek Reimagining the World Without Corruption oraz Why Invest in the Philippines? CREATE MORE Edition. Uczestniczył w dialogach dotyczących polityki podatkowej i inwestycyjnej z decydentami oraz instytucjami międzynarodowymi, w tym OECD i Bankiem Światowym.

Spotlight to sponsorowana sekcja BusinessWorld, która umożliwia reklamodawcom wzmocnienie marki i dotarcie do odbiorców BusinessWorld poprzez publikację swoich materiałów na stronie BusinessWorld. Aby uzyskać więcej informacji, napisz na online@bworldonline.com.

Dołącz do nas na Viberze pod adresem aby otrzymywać więcej aktualności, oraz subskrybuj tytuły BusinessWorld i uzyskuj ekskluzywne treści przez www.bworld-x.com.