Filipińska Rada ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy (AMLC) oświadczyła, że podejmie działania wobec operatorów nielegalnych kasyn, którzy przebrują przychody z hazardu za zwykłe obroty handlowe, w tym płatności kierowane przez konta merchant należące do salonów urody i piekarni.

„Ich działalność sama ich zdradza” — oświadczyła AMLC w e-mailu do BusinessWorld. „Salon, który po północy otrzymuje tysiące drobnych płatności, dokonuje transakcji o wartościach nieadekwatnych do swojej działalności, bez widocznego uzasadnienia ekonomicznego.”

Chociaż rada nie może ujawniać konkretnych spraw, zapewniła opinii publicznej, że podejmie działania w odpowiedzi na każde zgłoszenie dotyczące nielegalnych kasyn online działających w kraju.

„AMLC nie potwierdza ani nie komentuje konkretnych doniesień, informacji wywiadowczych ani dochodzeń; zgodnie z sekcją 8-A ustawy AMLA (Anti-Money Laundering Act) takie informacje muszą być zachowane w poufności” — oświadczyła. „Tam, gdzie taka działalność zostanie wykryta lub zgłoszona, AMLC wraz z właściwymi organami podejmie działania w celu identyfikacji, zbadania i przeciwdziałania związanym z nią ryzykom.”

Jak wyszedł na jaw schemat

Ostrzeżenie nastąpiło po wrześniowym ujawnieniu ze strony Bangko Sentral ng Pilipinas (BSP), które według doniesień Bloomberg oznaczyło tysiące nielegalnych działalności na lokalnych platformach płatniczych, w tym kasyna online podszywające się pod małe rodzinne sklepy.

Schemat wyszedł na jaw, gdy BSP zidentyfikowała kilku merchantów przetwarzających tysiące drobnych płatności, z których część miała wartość zaledwie 50 peso, we wczesnych godzinach porannych. Organy ustaliły później, że transakcje te były zakładami w kasynach online.

Według AMLC tego rodzaju rozwiązania ukrywają zarówno operatora, jak i źródło środków, co umieszcza nielegalne kasyna poza reżimem sprawozdawczym obejmującym licencjonowane kasyna na mocy ustawy AMLA. Ustawa uznaje jedynie licencjonowane kasyna stacjonarne i online za podmioty objęte obowiązkiem sprawozdawczym wobec rady.

Ta luka — jak powiedziała państwowa jednostka wywiadu finansowego — czyni banki, emitentów pieniądza elektronicznego (e-money) i operatorów płatności kluczowymi w wykrywaniu podejrzanych merchantów. Ponieważ ci operatorzy pozostają poza reżimem sprawozdawczym, anomalie wychwytywane przez rutynowy monitoring są w praktyce pierwszą wskazówką, że trwa ukryty hazard.

„Nielegalni operatorzy ukrywający się za kontami merchant znajdują się z założenia poza tym reżimem” — oświadczyła. „Dlatego wykrywanie spoczywa na bankach, emitentach e-money i operatorach płatności, którzy onboardują i monitorują tych merchantów.”

Monitorowanie przez FATF w grze

AMLC zauważyła, że sama powszechność nielegalnych kasyn nie zdecyduje, czy Filipiny grozi powrót na „szarą listę” Financial Action Task Force (FATF) jurysdykcji objętych wzmożonym monitorowaniem.

„Takie schematy same w sobie nie przesądzają oceny kraju” — powiedziała rada. „Ewaluatorzy zbadają, jak reaguje system: czy podmioty objęte wykrywają i zgłaszają taką działalność, czy AMLC przekształca te zgłoszenia w informacje wywiadowcze wykorzystywane przez organy oraz czy nadzorcy i organy ścigania podejmują działania.”

„Schemat, który został wykryty, zgłoszony i zlikwidowany, jest dowodem, że system działa” — dodała.

Filipiny trafiły na szarą listę FATF ze względu na ryzyka „brudnych pieniędzy” w czerwcu 2021 roku i pozostawały na niej ponad trzy lata. Zostały usunięte w lutym 2025 roku po pomyślnym przejściu oceny organu. Światowy strażnik ds. brudnych pieniędzy ma ponownie ocenić kraj w 2027 roku, sprawdzając, czy środki przeciwdziałania praniu pieniędzy są podtrzymywane i nadal obowiązują.

Według AMLC pozostanie poza listą wymaga konsekwencji w wysiłkach rządu i instytucji na rzecz przeciwdziałania praniu pieniędzy, w tym stałej czujności w reagowaniu na nowe ryzyka.

„Każda jurysdykcja może wrócić na szarą listę, jeśli wyniki jej wzajemnej oceny (ME) będą niezadowalające, a Filipiny nie są wyjątkiem” — oświadczyła. „Kluczowe pytanie nie brzmi, czy hazard online, korupcja i oszustwa istnieją, lecz czy nasz system AML/CTF/CPF (przeciwdziałania praniu pieniędzy, finansowaniu terroryzmu i finansowaniu proliferacji) jest zdolny skutecznie na nie reagować: czy organy identyfikują ryzyka, badają i ścigają sprawców oraz odzyskują majątek pochodzący z przestępstw.”

Wyniki Krajowej Oceny Ryzyka

W trzeciej i najnowszej Krajowej Ocenie Ryzyka, opublikowanej pod koniec ubiegłego roku, AMLC stwierdziła, że Filipiny pozostają pod zwiększonym zagrożeniem praniem pieniędzy, konfrontując nadal z przestępczością finansową taką jak handel narkotykami, oszustwa finansowe i uchylanie się od podatków.

Ocena wykazała jednak, że kraj stoi jedynie przed „średnią” podatnością na ryzyka prania pieniędzy, rozłożoną na sektory, w tym banki. AMLC zauważyła również, że Filipiny niosą „średnie” ryzyko finansowania terroryzmu i finansowania proliferacji.

W ujęciu sektorowym banki mają średnią pozostałą podatność na pranie pieniędzy, podczas gdy emitenci e-money wykazują średnią podatność netto „z wysokim ryzykiem inherentnym łagodzonym przez nadzór regulacyjny i poprawiające się mechanizmy kontroli”. To ustalenie na poziomie sektorowym nabiera dodatkowego znaczenia w świetle tego, jak obecny schemat wyszedł na jaw: poprzez aktywność merchantów na lokalnych platformach płatniczych.

Nacisk na objęcie dostawców aktywów wirtualnych

Równolegle rada naciska na poprawki do ustawy AMLA w ramach wysiłków zmierzających do wzmocnienia obecnego ram prawnych kraju i dostosowania ustawy do standardów FATF. Proponowane zmiany obejmują rozszerzenie zakresu ustawy AMLA na aktywa wirtualne, w szczególności poprzez wprost określenie dostawców usług aktywów wirtualnych (VASP) jako podmiotów objętych.

„AMLC nadal wzmacnia nadzór nad działalnością w zakresie aktywów wirtualnych poprzez nadzór oparty na ryzyku oraz ścisłą koordynację z BSP i Komisją Papierów Wartościowych i Giełd” — oświadczyła AMLC.

„W zakresie uprawnień prawnych AMLC wspiera poprawki do ustawy AMLA” — dodała. „Kilka oczekujących projektów ustaw zawiera środki, które wprost określiłyby VASP jako podmioty objęte ustawą AMLA. Wyraźne określenie zapewniłoby, że każdy dostawca usług aktywów wirtualnych będzie objęty ustawą AMLA, niezależnie od tego, który organ go licencjonuje, zgodnie z wymogiem Zalecenia 15 FATF.”

Na mocy obecnych przepisów za podmioty objęte uznaje się jedynie VASP nadzorowane przez BSP.

Zgodnie z Krajową Oceną Ryzyka inherentne ryzyko brudnych pieniędzy dla VASP jest wysokie ze względu na „szybkość, zasięg transgraniczny i pseudonimowy charakter aktywów wirtualnych”. Ich ogólne ryzyko netto prania pieniędzy i finansowania terroryzmu wynosi jednak średnio-wysokie.

Pod koniec września dyrektor wykonawczy AMLC Ronel U. Buenaventura zauważył, że co najmniej pięć projektów ustaw senackich zawierających proponowane poprawki czeka w Komisji Bankowości, a dziewięć projektów w Izbie Reprezentantów czeka w odpowiedniej komisji. Przy środkach nadal oczekujących na działania komisji w obu izbach punktami do obserwacji są ich postępy w legislaturze oraz ponowna ocena FATF w 2027 roku, czy zabezpieczenia kraju się utrzymają.