Wielu młodych Nigerów, którzy chcą związać karierę z ochroną zdrowia, uczy się widzieć tylko jedną ścieżkę: lekarz, pielęgniarka lub farmaceuta. Niewielu pokazuje się znacznie szerszy świat działający po cichu zza kulis — ludzi przekształcających dane zdrowotne w wiedzę, budujących cyfrowe narzędzia zdrowotne lub wykorzystujących AI, by systemy opieki zdrowotnej podejmowały lepsze decyzje. Okikiola Oyeniyi jest jedną z osób, które chcą to zmienić.

Te role z zaplecza są coraz bardziej centralne dla funkcjonowania systemów zdrowotnych: gdy szpitale, badacze i firmy medyczne pracują z dokumentacją elektroniczną i analityką, dane i cyfryzacja stały się częścią codziennej świadczenia opieki zdrowotnej, a nie tylko jej klinicznej linii frontu.

Jako analityczka danych zdrowotnych i konsultantka Oyeniyi działa na styku ochrony zdrowia, danych, badań i technologii, wykorzystując dane do zrozumienia problemów zdrowotnych i przekazywania wniosków wspierających lepsze podejmowanie decyzji.

Jej droga do tej dziedziny zaczęła się od roli badawczej w Centre for Population Health Initiatives, gdzieowała nad badaniami zdrowia publicznego obejmującymi profilaktykę HIV, szczepienia przeciw WZW typu B, infekcje przenoszone drogą płciową, leczenie, edukację zdrowotną oraz cyfrowe interwencje zdrowotne.

Ta praca postawiła przed nią pytania, których nie mogła przestać się nurtować: dlaczego ludzie wciąż umierają na choroby, którym można zapobiec, mimo dostępnych szczepionek i leczenia, oraz dlaczego dostęp do opieki może tak bardzo się różnić w zależności od miejsca zamieszkania — nawet w obrębie tego samego miasta.

Ta ciekawość zaprowadziła ją ostatecznie do analityki danych zdrowotnych, a później do założenia Healfici — globalnej społeczności rozwijającej ochronę zdrowia poprzez dane, AI, zdrowie cyfrowe, badania i technologię. Dzięki Healfici buduje przestrzeń, w której ludzie mogą się uczyć, współpracować i odkrywać kariery w technologii zdrowotnej — przedsięwzięcie zakorzenione w jej przekonaniu, że kariera w ochronie zdrowia nie musi kończyć się przy łóżku pacjenta, a technologia oferuje inny sposób zadawania lepszych pytań i podejmowania lepszych decyzji.

Rutyna, narzędzia i rytm

„Moje poranki zaczynają się około 5:30 rano od codziennej modlitwy, szklanki ciepłej wody z cytryną, szybkiego sprawdzenia maila, posta na LinkedIn przy jednoczesnym nawiązywaniu tam kontaktów oraz ułożenia listy zadań na dzień” — opowiada.

Stanowisko pracy odzwierciedla ten sposób działania. „Mój laptop to moje główne stanowisko pracy, a obok stoi telefon do badań, tworzenia treści i wszystkiego innego, co dzieje się wokół mojej pracy. Zawsze trzymam też pod ręką notes, bo uwielbiam zapisywać pomysły natychmiast, gdy mi przychodzą do głowy” — mówi.

Jej zestaw narzędzi jest szeroki: Microsoft Excel, Power BI, SQL, Python, Google Workspace, Notion, Canva, PowerPoint, Slack, Zoom, ChatGPT, Claude, Zapier i REDCap. Patrząc łącznie, tworzy to typowy stos danych zdrowotnych: Excel i Power BI do analiz i dashboardów, SQL do baz danych, Python do programowania i REDCap do zbierania danych badawczych — a także narzędzia do współpracy, projektowania i automatyzacji oraz uniwersalne asystenty AI, takie jak ChatGPT i Claude.

G traci impet, robi pauzę. „Odcinam się od pracy. Zwykle spoglądam na przyszłość, którą buduję, żeby móc zakochać się w obecnym procesie. Badam też, jak inni rozwiązują problemy, i czytam historie kobiet tworzących niesamowite rzeczy; to naprawdę motywuje mnie, by iść dalej. Czasem zaglądam do notatek, żeby zobaczyć swoje wcześniejsze badania i szkice pomysłów, i natychmiast coś z tego wyciągam” — mówi.

Zapytana, bez jakich aplikacji nie wyobraża sobie życia, wskazała najpierw WhatsAppa — z zastrzeżeniami. „Choć nie lubię WhatsAppa, dużo z mojego życia dzieje się tam. Moje społeczności, rozmowy z klientami, rozmowy zawodowe, rodzina i tak dalej. Nie ma też dnia bez mojego Spotify. Codziennie słucham muzyki; dodaje mi energii do lepszej pracy” — mówi.

Marzenie o połączonej opiece

„Chciałabym, żeby istniała zaufana platforma dostępu do zdrowia, która łączyłaby dostawców opieki, usługi, informacje zdrowotne i ścieżki pacjenta w jednym miejscu” — mówi.

„Jedną z frustrujących stron ochrony zdrowia jest świadomość, że potrzebujesz pomocy, ale nie wiesz, gdzie się udać, jakie usługi są dostępne, któremu dostawcy ufać ani jaki powinien być następny krok” — wyjaśnia. Dobrze zaprojektowana platforma, jej zdaniem, mogłaby pomóc ludziom szybciej znaleźć właściwą opiekę, pomóc organizacjom medycznym dotrzeć do osób potrzebujących ich usług oraz uczynić informacje zdrowotne łatwiejszymi do zrozumienia. Narzędzia takie, jak ten, który opisuje, należą do kategorii nawigacji w opiece zdrowotnej — nurtu zdrowia cyfrowego skupionego na pomaganiu ludziom w znajdowaniu i osiąganiu właściwych usług.

Gdyby mogła rozwiązać jeden problem, Oyeniyi zająłaby się luką w świadomości technologii zdrowotnych wśród młodych ludzi. „Rosnąc, wielu z nas uczono, że kariera w ochronie zdrowia to głównie bycie lekarzem, pielęgniarką, farmaceutą lub innym specjalistą klinicznym. Nie zawsze poznajemy ludzi pracujących za kulisami w zakresie danych zdrowotnych, informatyki medycznej, zdrowia cyfrowego, sztucznej inteligencji, badań, rozwoju produktów i innych obszarów technologii. Chcę, żeby młodzi ludzie odkryli te ścieżki wcześniej” — mówi.

Dziedziny takie jak informatyka medyczna, zdrowie cyfrowe i nauka o danych zdrowotnych dojrzały do rangi uznanych dyscyplin z dedykowanymi programami studiów i społecznościami zawodymi — rzeczywistość, którą, jak wierzy, młodzi ludzie powinni poznać znacznie wcześniej, niż pozwala na to obecna szkoła.

Jej odpowiedź byłaby ambitna. „Zbudowałabym globalną platformę i ekosystem, w którym młodzi ludzie mogliby poznawać różne kariery w technologii zdrowotnej, rozumieć wymagane umiejętności, spotykać osoby już pracujące w tych dziedzinach, zdobywać praktyczne doświadczenie i tworzyć z innymi młodymi ludźmi, którzy dzielą te same zainteresowania. Wierzę, że to ukształtuje przyszłość ochrony zdrowia” — mówi.

Budowanie własnego stołu

W nigeryjskiej scenie technologii zdrowotnych czerpie inspirację z dr Funmi Adewary, założycielki Mobihealth International — firmy technologicznej zbudowanej wokół telemedycyny, czyli świadczenia usług klinicznych na odległość przez telefony i platformy cyfrowe, podejścia stosowanego, by rozszerzyć opiekę poza fizyczną klinikę. „Podziwiam to, co zbudowała w technologiach zdrowotnych, zwłaszcza w zakresie telemedycyny, edukacji zdrowotnej i dostępu do opieki — mówi Oyeniyi. — Ona jest dosłownie WZORCEM. Jej praca pokazała mi, jak wygląda dostrzeżenie problemu zdrowotnego i zbudowanie wokół niego technologii na dużą skalę.” Ta praca, dodaje, wykracza poza budowanie produktu. „Chodzi o szersze pytanie, jak technologia może uczynić opiekę zdrowotną bardziej dostępną dla ludzi.”

Oyeniyi wnosi do własnej pracy zasadę przewodnią: „Jeśli nie dostajesz miejsca przy stole, zbuduj własny stół i zaproś ludzi, żeby z tobą przy nim usiedli.” Przypomina jej to, jak mówi, że nie musi czekać, aż ktoś stworzy przestrzeń, której potrzebuje — może zbudować ją sama i zadbać, by inni również mieli w niej swoje miejsce. „To jeden z powodów, dla których założyłam Healficę.”

Zapytana, od kogo najbardziej chciałaby się uczyć, wymieniła dr Valerie Okorie. „Chętnie dowiedziałabym się więcej o jej drodze, doświadczeniach, które ukształtowały jej decyzję o pracy na styku ochrony zdrowia i technologii, oraz o tym, czego nauczyło ją budowanie w przestrzeni technologii zdrowotnych” — mówi.