MANILA — Filipińska polityka rolna utrzymuje ceny żywności powyżej średnich międzynarodowych i podnosi rachunki konsumentów za żywność o około 20%, zgodnie z Organizacją Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD), która wzywa rząd do przekierowania wsparcia na infrastrukturę, innowacje i zarządzanie ryzykiem.

W raporcie Agricultural Policy Monitoring and Evaluation 2026 OECD stwierdziła, że przekierowanie większych środków na te obszary poprawiłoby produktywność rolnictwa i jego odporność na Filipinach. Coroczny raport porównuje politykę rolną w monitorowanych przez OECD gospodarkach, zapewniając porównywalne zestawienie poziomów wsparcia.

„Przekierowanie wsparcia na infrastrukturę, systemy innowacji, narzędzia zarządzania ryzykiem i przejrzyste informacje rynkowe poprawiłoby spójność polityki i wspierałoby bardziej zrównoważony wzrost produktywności” — stwierdzono w raporcie.

Wsparcie dla filipińskich rolników wynosiło średnio 22% brutto przychodów z gospodarstw w latach 2023–2025, co oznacza, że nieco ponad jedna piąta przychodów rolników pochodziła z polityki wsparcia. Krajowe ceny producentów były w tym samym okresie średnio o 29% wyższe od referencyjnych cen granicznych, co odzwierciedla wsparcie cen rynkowych (MPS), szczególnie dla cukru, ryżu, kukurydzy i produktów pochodzenia zwierzęcego.

OECD wyjaśniła, że MPS pochodzi głównie z ceł i kontyngentów taryfowych, a producenci ryżu dodatkowo korzystają z zakupów rządowych po cenach administrowanych oraz interwencji rynkowych ze strony Narodowego Urzędu Żywnościowego (National Food Authority). Cła i kontyngenty taryfowe działają na granicy, co oznacza, że przywozy tych towarów napotykają cła lub limity kontyngentowe, zanim trafią do krajowych nabywców — jest to kanał, przez który ceny krajowe utrzymują się powyżej światowych poziomów referencyjnych.

„Polityki te są ściśle powiązane z długofalowymi celami bezpieczeństwa żywnościowego i większej samowystarczalności, zwłaszcza w przypadku ryżu, ale oznaczają, że większość kosztów wsparcia ponoszą konsumenci i inni odbiorcy pierwszego szczebla” — podała OECD.

Organizacja oszacowała, że filipińska polityka rolna zwiększyła wydatki konsumentów na żywność, mierzone w cenach przy farmie, średnio o około 20%. Zauważyła, że choć rząd udziela ukierunkowanej pomocy poprzez inicjatywy żywieniowe w szkołach, Program Uzupełniającego Żywienia (Supplemental Feeding Program) oraz program bonów żywnościowych Walang Gutom, pomoc ta jest przewyższona przez koszty, które konsumenci ponoszą w postaci wyższych cen.

Łączne wsparcie filipińskiego rolnictwa wyniosło 2,3% PKB w latach 2023–2025, w porównaniu z 2,9% w latach 2000–2002, jednak pozostawało jednym z najwyższych wśród gospodarek objętych raportem.

W odniesieniu do ryżu, podstawowego zboża kraju, OECD zaleciła stopniową zmianę polityki w kierunku bardziej ukierunkowanych środków zarządzania ryzykiem.

„Ostatnie środki, takie jak formalizacja mechanizmu ceny minimalnej dla palay i wprowadzenie elastycznych ram taryfowych dla ryżu, odpowiadają na krótkoterminową zmienność cen, ale dalsze poleganie na wsparciu cenowym dla konkretnych towarów może ograniczyć dywersyfikację i wpłynąć na bodźce produkcyjne i handlowe” — stwierdziła organizacja. Palay oznacza ryż niełuskany; mechanizm ceny minimalnej i elastyczne ramy taryfowe to najnowsze narzędzia rządu wobec tego towaru.

Raport zalecił także ograniczenie reliance na środkach granicznych i cenach administrowanych dla ryżu i cukru, przy jednoczesnym wzmocnieniu usług wspierających szerszy sektor rolniczy. Wydatki Filipin na ogólne usługi rolnicze przekroczyły 5% wartości produkcji rolnej w latach 2023–2025, ponad dwukrotnie więcej niż w latach 2000–2002.

„Wydatki koncentrują się na systemach nawadniania i drogach rolno-rynkowych, a także na usługach wiedzy rolniczej i innowacji, w szczególności programach edukacyjnych i doradczych” — podała OECD.

Organizacja wezwała rząd do priorytetowego traktowania inwestycji w innowacje i odporność, aby wspierać „długoterminowe wyniki sektora i zmniejszyć zależność od powtarzających się interwencji rynkowych”. Wezwała również do bardziej przewidywalnych i przejrzystych środków handlowych i sanitarnych, zalecając Filipinom ograniczenie interwencji ad hoc oraz zapewnienie, że środki mają ograniczony czasowo charakter i są zgodne z długoterminowymi celami konkurencyjności, bezpieczeństwa żywnościowego i klimatycznymi.

„To wspierałoby stabilne sygnały inwestycyjne i poprawiło integrację z rynkami regionalnymi i globalnymi” — dodano. W praktyce zalecenia wskazują na dźwignie już stosowane — ustawienia ceł na ryż, zakupy Narodowego Urzędu Żywnościowego, ceny administrowane i środki graniczne dla ryżu i cukru — co czyni je konkretnymi obszarami polityki, które warto obserwować, gdy kształtuje się odpowiedź rządu.

Źródło: BusinessWorld