Marginal Revolution we wpisie zatytułowanym „Common sense in charge” zwróciło uwagę na ustalenia z nowego dokumentu roboczego autorstwa Raquel Fernández, Inés Berniell i Milagros Onofri, rozpowszechnianego przez National Bureau of Economic Research (NBER). Dokument (w35651) bada, jak zmieniające się postawy wobec dzieci, rodzicielstwa i spełnienia życiowego odnoszą się do spadku planowanej dzietności — czyli liczby dzieci, które ludzie deklarują, że planują mieć; jest to oparta na badaniach ankietowych miara śledzona przez demografów obok rzeczywistych wskaźników urodzeń.

Jak cytuje Marginal Revolution:

„…dzieci są coraz częściej postrzegane jako ograniczanie wolności rodziców; poglądy na temat tego, czy matki małych dzieci powinny pracować, stały się wyraźnie bardziej progresywne i odpowiadają za znacznie większą część spadku wśród osób z wykształceniem wyższym; a coraz mniej osób uważa, że kobiety lub mężczyźni potrzebują dzieci, aby prowadzić spełnione życie. Ta ostatnia postawa zmieniła się najbardziej w ciągu dekady i jest największym pojedynczym czynnikiem przyczyniającym się do spadku planowanej dzietności, przede wszystkim wśród kobiet o niższym wykształceniu.”

Cytowany fragment wskazuje trzy powiązane ze sobą zmiany postaw: dzieci są coraz częściej postrzegane jako ograniczenie wolności rodziców; opinie na temat tego, czy matki małych dzieci powinny pracować, stały się wyraźnie bardziej progresywne, co odpowiada za znacznie większą część spadku wśród osób z wykształceniem wyższym; a coraz mniej osób uważa obecnie, że kobiety lub mężczyźni potrzebują dzieci, aby prowadzić spełnione życie.

Spośród nich autorzy podają, że ostatnia postawa — przekonanie o tym, czy dzieci są konieczne do spełnionego życia — zmieniła się najbardziej w badanej dekadzie i stanowi największy pojedynczy czynnik przyczyniający się do spadku planowanej dzietności, przy czym efekt ten jest najbardziej widoczny wśród kobiet o niższym wykształceniu.

NBER, prywatna non-profitowa organizacja badawcza z siedzibą w Cambridge w stanie Massachusetts, rozpowszechnia dokumenty robocze, aby umożliwić dyskusję nad badaniami i ich komentowanie; zgodnie ze standardową praktyką tej serii dokument nie został poddany recenzji naukowej, a jego ustalenia mogą zostać zmienione w toku dalszego obiegu.

Tematyka dokumentu wpisuje się w szerszy, szeroko udokumentowany kontekst demograficzny: w ostatnich dekadach wskaźniki dzietności spadły w wielu krajach o wysokich dochodach i badacze w związku z tym analizowali, czy zmieniające się normy dotyczące pracy, rodziny i osobistego spełnienia przyczyniają się do tego trendu. Trwale niska dzietność jest uważnie obserwowana przez demografów i decydentów, ponieważ zmniejsza przyszłą populację w wieku produkcyjnym względem emerytów, co rodzi długoterminowe pytania o finansowanie emerytur i ochrony zdrowia. Wpis na blogu Marginal Revolution został opublikowany 24 sierpnia 2026 roku.