Spółka Manila Electric Co. (Meralco) przedstawiła 28 października podczas briefingu medialnego w budynku Meralco podsumowanie finansowe i operacyjne za pierwsze dziewięć miesięcy 2026 r. Wśród prelegentów byli przewodniczący i dyrektor generalny Manny V. Pangilinan, wiceprezes zarządu i dyrektor finansowy Betty C. Siy-Yap, wiceprezes zarządu i szef zarządzania regulacyjnego Jose Ronald V. Valles, wiceprezes zarządu i dyrektor operacyjny Ronnie L. Aperocho oraz prezes i dyrektor generalny Meralco PowerGen Corp. (MGEN) Emmanuel V. Rubio.

Przedstawione na briefingu dane pokazują, że skonsolidowany zysk netto core spółki (CCNI) nadal rośnie, osiągając 45 mld pesos za dziewięć miesięcy 2026 r., w porównaniu z 30 mld pesos w tym samym okresie 2023 r. Struktura wyników również wyraźnie się zmieniła: w 2024 r. macierzyste przedsiębiorstwo dystrybucyjne (DU) odpowiadało za 58% CCNI, a wytwarzanie za 25%; do 2026 r. udział DU spadł do 45%, a udział wytwarzania wzrósł do 41%. Liczby wskazują na spółkę, której wzrost w coraz większym stopniu napędza wytwarzanie energii, a nie tradycyjna działalność dystrybucyjna.

W sprzedaży energii dystrybutor pozostawał w zasadzie na niezmiennym poziomie od 2024 do 2026 r., wynoszącym około 41 000 gigawatogodzin (GWh), podczas gdy sprzedaż z wytwarzania niemal się podwoiła — z 11 556 GWh w 2024 r. do 21 419 GWh w 2026 r. — według danych przedstawionych na briefingu.

W swojej kolumnie w BusinessWorld Bienvenido S. Oplas Jr. przypisał te wyniki, jak to ujął, wnikliwemu zarządzaniu i szybkiej realizacji planów przez prezesa MGEN Manny'ego Rubio i jego zespół. Zauważył, że segment gazowy i segment energii odnawialnej (OZE), na czele z MTerra Solar, potroiły produkcję w ciągu tych dwóch lat, podczas gdy działalność węglowa, czyli termiczna, odnotowała jedynie niewielką, marginalną ekspansję z powodu utrzymującego się moratorium Departamentu Energii (DoE) na nowe elektrownie węglowe.

Od ekonomii blackautów do BESS

Przy rosnącej liczbie instalacji fotowoltaicznych na dachach oraz przemysłowej i sieciowej skali fotowoltaiki w kraju ceny w godzinach dziennych na hurtowym rynku energii Wholesale Electricity Spot Market (WESM) stają się tańsze niż ceny nocne, zwłaszcza w sieci Luzonu — zaobserwował Oplas, co stanowi odwrócenie typowego wzorca, w którym ceny szczytują w godzinach wieczornych. Przypisał to dużej i rosnącej mocy fotowoltaicznej w połączeniu z niewielką liczbą systemów magazynowania energii bateryjnej (BESS).

Jako ilustrację przywołał wyspę Negros, na której nie ma elektrowni węglowej: nadwyżki produkcji słonecznej w ciągu dnia zastępowane są częstymi, jeśli nie codziennymi, "godzinami Earth Hour" w nocy.

Powołując się na dane regionalne, zauważył, że szacowana moc "za licznikiem" (BTM) na Filipinach w 2025 r. — obejmująca systemy wytwarzania lub magazynowania, takie jak domowe instalacje fotowoltaiczne na dachach i komercyjne baterie na miejscu — wynosiła 24 megawaty (MW), podczas gdy moc "przed licznikiem" (FTM) na poziomie energetyki użyteczności publicznej lub sieci, w tym duże farmy wiatrowe i słoneczne oraz baterie na skalę sieciową, wynosiła 1 687 MW.

Tymczasem dane Regulacyjnej Komisji Energetycznej (ERC) pokazały, że na dzień 30 czerwca 2026 r. konsumenci objęci net-meteringiem mieli łącznie 232 MW mocy szczytowej, a 181 uczestników rozproszonych zasobów energetycznych łącznie 226 MW mocy szczytowej. Łącznie z nierejestrowaną fotowoltaiką na dachach liczby te są już wysokie — argumentował Oplas, podkreślając potrzebę większej liczby BESS, aby wygładzić podaż energii słonecznej od godziny 6 rano do ewentualnie północy.

Część parlamentarzystów w Senacie i Izbie Reprezentantów, a także urzędnicy DoE, obwinia National Grid Corp. of the Philippines (NGCP) o częste blackauty rotacyjne i żółte alarmy — ogłaszane, gdy rezerwy sieciowe są niskie — na Visayas, a czasem na Mindanao. W ocenie kolumnisty jest to niesprawiedliwy zarzut, który zmusza operatora sieci do szukania sposobów rozwiązania problemu, broniąc jednocześnie swojej pozycji jako wyłącznie przekaźnika — nie wytwórcy — nowej energii.

Projekt Airbag NGCP

Projekt Airbag jest opisywany przez NGCP jako "inicjatywa po stronie przesyłu mająca na celu wdrożenie BESS, które mogą zapewnić szybkie magazynowanie reakcji i większą elastyczność operacyjną w całej filipińskiej sieci… krótkoterminową ulgę przesyłową wspierającą — a nie zastępującą — długoterminowe inwestycje w wytwarzanie."

W ramach programu NGCP ma 850 MW trwających projektów BESS w sześciu obszarach w całym kraju, z czego 400 MW wyłącznie w Calatrava, Negros Occidental. Ponadto 1 000 MW projektów BESS w 12 lokalizacjach w całym kraju jest pod oceną, w tym 100 MW w Cadiz City, Negros Occidental. Celem średnioterminowym jest skalowanie do 10 000 MW w ciągu pięciu lat.

Instalacje BESS znajdą się w pobliżu istniejących obiektów przesyłowych NGCP, gdzie 4 478 MW infrastruktury przesyłowej pozostaje dostępne — co wskazuje na nadwyżkę, a nie deficyt mocy przesyłowych w całym kraju — według kolumny.

Oplas nazwał tę inicjatywę dobrym pomysłem, ponieważ BESS magazynuje nadwyżki energii elektrycznej, a nie ją wytwarza. Jednak gdy zgromadzona energia jest oddawana w nocy, baterie technicznie stają się wytwórcą, co może postawić NGCP w szarej strefie zajmowania się wytwarzaniem energii w naruszeniu ustawy EPIRA — Electric Power Industry Reform Act z 2001 r., która podzieliła sektor energetyczny na wytwarzanie, przesył, dystrybucję i obrót.

Jako kompromis zasugerował, że projekty BESS w pobliżu obiektów NGCP mogłyby ruszyć, ale NGCP powinno otrzymywać tylko usługę, a nie aktywa. Zasugerował również możliwość, że Synergy Grid Development of the Philippines (SGP) mogłoby utworzyć spółkę siostrzaną do obrotu BESS i sprzedać te aktywa społeczeństwu i korporacjom.

Bardziej ogólnie, Oplas wzywał różne agencje i biurokracje krajowe i lokalne do złagodzenia lub usunięcia barier dla budowy przez sektor prywatny nowych elektrowni termicznych, takich jak węgiel, a także BESS, oraz wzywał ERC do zniesienia zawieszenia rynku rezerw. Czy te bariery zostaną złagodzone i jak ERC zareaguje na kwestię zawieszenia rynku rezerw — to najbliższe kwestie regulacyjne do obserwowania.

Od ubóstwa energetycznego do obfitości energetycznej

W ocenie kolumnisty kraj znalazł się w obecnym trudnym położeniu z powodu dwóch dużych, powiązanych błędów DoE oraz środowiska klimatycznego. Pierwszym jest wysokie cele w zakresie energii odnawialnej — 50% OZE w całkowitej elektryczności do 2040 r. — zamiast wysokich celów w terawatogodzinach (TWh). Drugim jest dążenie do przejścia z paliw kopalnych na OZE zamiast przejścia z ubóstwa energetycznego do obfitości energetycznej.

Powołał się na dane z 2025 r., które pokazują Filipiny z zaledwie 129 TWh całkowitej produkcji energii, w porównaniu z 200 TWh w Tajlandii, 210 TWh w Malezji, 329 TWh w Wietnamie i 383 TWh w Indonezji. W latach 2015–2025 średnioroczny wzrost produkcji wynosił 16,7 TWh rocznie w Wietnamie, 14,9 TWh rocznie w Indonezji i 6,0 TWh rocznie w Malezji, wobec zaledwie 4,7 TWh rocznie na Filipinach.

Biorąc pod uwagę te liczby, Oplas zaproponował cele oparte na TWh — niezależnie od źródła, kopalnego lub innego — w miejsce krytykowanego przez siebie celu 50% OZE do 2040 r.

Bienvenido S. Oplas Jr. jest prezesem Bienvenido S. Oplas, Jr. Research Consultancy Services i Minimal Government Thinkers oraz międzynarodowym fellowem Tholos Foundation. Można się z nim skontaktować pod adresem minimalgovernment@gmail.com.

Ten artykuł pierwotnie ukazał się w BusinessWorld 2 listopada 2026 r.: https://bworldonline.com/opinion/2026/11/02/790873/meralcos-financial-report-and-ngcps-project-airbag/