Ukraiński badacz twierdzi, że pierwsza dama Melania Trump mogła wpaść prosto w pułapkę zastawioną przez Kreml, po tym jak jej rola w wynegocjowaniu humanitarnego rozejmu w okupowanym mieście Oleszki wzbudziła zarówno pochwały, jak i zarzuty, że Rosja wykorzystała to porozumienie do celów propagandowych.

Petro Andruszczenko, szef Centrum Badania Okupacji, zareagował gniewnie po tym, jak 29 października rosyjski atak dronów trafił w dworzec kolejowy w Dnieprze — około 160 mil od Oleszek. W ataku zginęło 14 cywilów, a co najmniej 14 kolejnych zostało rannych, gdy czekali na peronie.

„Krzycząc na cały świat, jak bardzo chce, aby Melania Trump dopomogła w uratowaniu 1500 osób w Oleszkach, Putin nadal zabija cywilów 10 minut od mojego domu, nadal bombarduje Kijów i Zaporoże” — powiedział Andruszczenko dla Daily Beast.

„Teraz Putin będzie »humanitarystą« za przenoszenie ludzi z Oleszek do Rosji” — powiedział. „Operacja oleszeńska to naprawdę największe zwycięstwo rosyjskiej propagandy.”

Pierwsza dama zorganizowała w czwartek wydarzenie w Białym Domu z udziałem delegacji zarówno z Rosji, jak i z Ukrainy, gdzie obie strony chwaliły jej wysiłki na rzecz pokoju. Powiedziała, że „działała natychmiast”, aby doprowadzić do rozejmu w Oleszkach, i określiła siebie mianem „wyłącznego pośrednika” między dwoma wrogimi państwami. Wydarzenie trwało około 15 minut, a pierwsza dama nie przyjęła pytań od prasy.

Według pierwszej damy z Oleszek ewakuowano blisko 800 osób. To położone na linii frontu, okupowane przez Rosję miasto w obwodzie chersońskim od 2022 roku uwięzione jest w strefie wojny, a jego mieszkańcy od miesięcy zmagają się z poważnymi brakami żywności.

Andruszczenko był jeszcze bardziej bezpośredni w kwestii propagandy wokół tej operacji.

„Używając Donalda Trumpa i Melanii jako fasady, rosyjska propaganda buduje kampanię, aby obciążyć Ukrainę winą, zrzucić na nas »ludobójstwo«, głód w Oleszkach” — powiedział.

„Puszczają do środka amerykańskich dziennikarzy, przywieźli grupę wątpliwych reporterów z Moskwy. Nie wiem, jak Ukraina ma na to zareagować.”

Prezydent Wołodymyr Zełenski uhonorował pierwszą damę Orderem Księżnej Olgi I klasy — ukraińskim odznaczeniem państwowym — za jej pracę humanitarną na rzecz wsparcia Ukrainy, w tym wysiłki zmierzające do sprowadzenia ukraińskich dzieci do domu.

Jak podaje Daily Beast, Ukraińcy mają mieszane uczucia wobec zaangażowania Melanii Trump w ewakuację z Oleszek. Rozejm pomógł ludziom uciec z miasta, nawet gdy rosyjskie ataki trwały gdzie indziej, w tym w Dnieprze. Może to stanowić precedens dla kolejnych rozejmów na froncie, ale krytycy powiedzieli, że oddało to również Rosji propagandowy sukces. W raporcie podniesiono również obawy, że przenoszenie Ukraińców z okupowanych terenów przyczynia się do czystek etnicznych.

„Melania Trump wynegocjowała rozejm bez ani jednego niezależnego obserwatora w pomieszczeniu, a Rosja wykorzystała tę lukę, by zaaranżować dokładnie taki obraz, jaki chciała pokazać światu” — powiedziała Ludmyła Jankina z ukraińskiej grupy praw człowieka Civil Fortis dla Daily Beast.

Pozostaje kwestią otwartą, czy przyszłe ewakuacje z okupowanych terenów obejmą niezależnych obserwatorów i jak Kijów oraz Waszyngton zareagują na krytykę dotyczącą porozumienia w sprawie Oleszek.

Osobno amerykański specjalny wysłannik Steve Witkoff spotkał się z krytyką ze strony amerykańskich ustawodawców i Ukrainy za określenie rosyjskiego prezydenta Władimira Putina mianem „humanitarysty” po tym, jak Rosja wypuściła amerykańskiego obywatela Stephena Hubbarda 21 października.