Prawnicy i uczeni ostro sprzeciwiają się narastającemu sporowi między Białym Domem a przyszłym przewodniczącym Komisji Nadzoru Izby Reprezentantów Robertem Garcii (D-Kalif.), ostrzegając, że groźby prezydenta Donalda Trumpa sprowadzają się do zastraszania pozbawionego podstaw prawnych.

We wtorek biuro radcy prawnego Białego Domu przesłało Garcii list, w którym stwierdzono, że „groźby” wezwania osób do zeznawania „mogą być” nielegalne. Garcia odpowiedział we własnym oświadczeniu w środę, dając jasno do zrozumienia, że nie przywiązuje większej wagi do stanowiska Białego Domu, wskazując, że wyborcy w Stanach Zjednoczonych właśnie przekazali demokratom „mandat” do walki z „korupcją”, między innymi.

W rozmowie z New York Times w środę Peter M. Shane, uczony prawa publicznego na NYU, nazwał groźbę radcy prawnego Białego Domu Willa Scharfa „prawnie bezpodstawną”.

„Nasza Konstytucja chroni ustawodawców przed groźbą ścigania karnego przy wykonywaniu obowiązków urzędowych jako zasadniczą przeszkodę od nadużyć władzy wykonawczej i obronę zasady równowagi i kontroli” — powiedział Timesowi.

Izba, jak zauważył, posiada nie tylko swoje uprawnienia z Artykułu II, ale także ochronę „klauzuli wolności słowa i debaty”. Będąca częścią Artykułu I Konstytucji, klauzula ta chroni członków Kongresu przed przesłuchaniem w jakimkolwiek innym miejscu za jakąkolwiek mowę lub debatę związaną z ich pracą ustawodawczą — jest to tarcza, którą sądy od dawna uznają za kluczową dla zachowania niezależności Kongresu od władzy wykonawczej.

Ryan Goodman, profesor prawa na NYU i współredaktor naczelny Just Security, zgodził się — dodając jednocześnie, że język, który Biały Dom zawarł na piśmie, może rodzić własne problemy. List „może naruszać prawo dotyczące 'korupcyjnie' poprzez 'groźny list lub komunikację' utrudniającej pracę Kongresu” — napisał Goodman na Bluesky. Nazwał to również „autostradałem”.

„To także autostradał: haniebny list Scharfa bardzo prawdopodobnie zaszkodzi administracji Trumpa w każdym postępowaniu sądowym, które Kongres podejmie przed sądami” — napisał Goodman.

„Kongresowy nadzór i wydawanie wezwań do zeznawania z definicji nie mogą być przedmiotem legalnego ścigania karnego” — powiedział Shane o groźbie z Białego Domu, wyjaśniając, że Trump nie może przekształcać chronionych czynności ustawodawczych w przestępstwa, niezależnie od tego, jak bardzo by tego pragnął. Sędziowie, dodał, mają władzę odrzucenia wszelkich niewłaściwych wezwań traktujących ustawodawców, jakby byli przestępcami.

„Może się zdarzyć, że sporadyczne wezwanie zostanie uchylone jako wykraczające poza jurysdykcję komisji lub z innych przyczyn, ale nie jest to przestępstwo” — powiedział Shane. Zgodnie z długoletnią praktyką spory dotyczące zakresu lub ważności kongresowych wezwań rozstrzygane są przed sądem federalnym w drodze cywilnych postępowań egzekucyjnych — a nie oskarżeń karnych wobec ustawodawców je wydających.

Deborah Pearlstein, dyrektorka Programu Prawa i Polityki Publicznej na Uniwersytecie Princeton, określiła ten krok na Bluesky jako „szczególnie niezdarną próbę zastraszenia”. Dodała, że wyraźnie był „napędzany strachem i próbą zadowolenia bogatych przyjaciół prezydenta, którzy skorzystali na oszustwie, a teraz mogą być obiektem śledztwa kongresowego. Warte jest tyle, ile papier, na którym jest napisany, i nic więcej”.

„Podczas pierwszej kadencji Trumpa byłem przerażony listem byłego radcy prawnego Białego Domu [Pata] Cipilone do Kongresu, który nazwałem 'bananami' i 'ledwie zamaskowanym środkowym palcem wobec Kongresu'. To jest gorsze” — powiedział Gregg Nunziata, dyrektor wykonawczy Society for the Rule of Law, w poście na X.

Profesor prawa na Georgetown Steve Vladeck zaproponował prześmiewczą interpretację na Bluesky: „Tylko 'my' możemy grozić nadużyciem naszych uprawnień konstytucyjnych, aby zastraszyć inne gałęzie władzy przed korzystaniem z ich konstytucyjnych prerogatyw”.

Komisja, którą Garcia ma kierować, historycznie pełniła funkcję głównej komisji śledczej Kongresu, z jurysdykcją obejmującą działania rządu federalnego i uprawnieniem do wymuszania dokumentów i zeznań poprzez wezwania — narzędziami, których przewodniczący obu partii używali wobec urzędujących administracji.

Jake Sherman z Punchbowl News zapytał: „Czy to zniechęci demokratów?”. Zauważył, że odpowiedź brzmi „raczej nie. Istnieje obfity precedens, że Kongres może badać prawie wszystko, co chce. Ale to wyznacza ton dla stanowiska Trumpa wobec demokratów w 2027 roku”.

Pierwsze wnioski komisji o dokumenty i zeznania nowego Kongresu oraz odpowiedź radcy prawnego Białego Domu na nie będą najwcześniejszą konkretną próbą tego stanowiska.

To, co Trump może jednak zrobić, to narazić ludzi na koszty, stresować ich życie, przeprowadzać rewizje w ich domach i pozwalać agentom FBI zabierać ich mienie i wartościowe przedmioty, dopóki same osoby nie walczą o ich odzyskanie — jak pokazały sprawy cywilnej konfiskaty mienia prowadzone przez Institute for Justice. W ramach cywilnej konfiskaty mienia rząd może zająć nieruchomości podejrzewane o związek z przestępstwem — często bez stawiania właścicielowi zarzutów — pozostawiając jednostkom samodzielną walkę prawną o odzyskanie zabranych rzeczy.