Bogaci rezydenci opuszczający Włochy od 2027 roku mogą stanąć przed 26% podatkiem od zysków, których jeszcze nie zrealizowali, na mocy przepisu zawartego w projekcie budżetu kraju złożonym w Izbie Deputowanych 30 października. Danina miałaby dotyczyć niezrealizowanych zysków rezydentów przenoszących się za granicę z co najmniej 800 000 euro w aktywach finansowych i obejmowałaby przeprowadzki skuteczne od 1 stycznia 2027 roku.

Zapisany w artykule 17 projektu ustawy, środek miałby zastosowanie do osób przenoszących rezydencję podatkową za granicę z aktywami o wartości co najmniej 800 000 euro, czyli około 894 000 dolarów. Dodałby artykuł 307-bis do włoskiego prawa podatkowego dochodowego. Podatek miałby dotyczyć wyłącznie osób, które były rezydentami podatkowymi we Włoszech przez co najmniej sześć z dziesięciu lat poprzedzających wyjazd.

Il Fatto Quotidiano wymienił podatek od opuszczenia kraju wśród wcześniej niezapowiedzianych środków budżetowych. Tekst liczący 157 artykułów pojawił się dwa dni po zatwierdzeniu przez Radę Ministrów pakietu o wartości 26 miliardów euro.

Jak działałby podatek od opuszczenia kraju

Podatek obciąża zyski zgromadzone przed wyjazdem. Oblicza się je jako różnicę między wartością rynkową każdego aktywa a jego kosztem podatkowym. Obejmuje akcje, udziały, papiery wartościowe i inne instrumenty finansowe, ale nie depozyty bankowe. Objęte są również proste spółki oraz podmioty niebędące podmiotami komercyjnymi. Ponieważ jest naliczany od zysków, które nie zostały zrealizowane poprzez sprzedaż, danina sięgałaby majątku papierowego w momencie wyjazdu, zamiast czekać na sprzedaż aktywów.

Obligacje rządowe otrzymują obniżoną podstawę opodatkowania wynoszącą 48,08%. Doprowadza to efektywnej stawki dla nich do 12,5% — tej samej stawki, którą Włochy już stosują do dochodów ze swojego długu publicznego.

Włochy już opodatkowują firmy i przedsiębiorców przenoszących się za granicę. Nowa reguła rozszerzyłaby to leczenie na inwestorów prywatnych.

Zasady płatności i odroczenia

Odchodzący podatnicy musieliby zapłacić w ciągu 180 dni od przeprowadzki. Osoby przenoszące się do innego kraju UE lub do kraju posiadającego umowy o współpracy podatkowej z Włochami mogłyby odroczyć płatność do momentu sprzedaży. Aby odroczyć, musieliby zapłacić 50% podatku z góry i zapewnić odpowiednie zabezpieczenie.

Jako ilustracja: długoletni rezydent przeprowadzający się do Hiszpanii z portfelem o wartości 2 milionów euro, kupionym za 1,2 miliona euro, byłby winien 208 000 euro i musiałby zapłacić 104 000 euro od razu.

Odroczenie trwałoby do pięciu lat po przeprowadzce w obrębie UE i do dziesięciu lat dla innych kwalifikujących się krajów. Podatek zostaje anulowany dla każdego aktywa, które pozostanie niesprzedane po zakończeniu okresu, a zaliczki są zwracane. Niesprzedane aktywa są również zwolnione, jeśli przechodzą na spadkobierców lub jeśli podatnik wraca do Włoch. Raporty nie wymieniają, które kraje spoza UE się kwalifikują.

Włoskie zasady ściśle naśladują francuski podatek od opuszczenia kraju, który stosuje ten sam test rezydencji sześć-z-dziesięciu lat i próg 800 000 euro. Francja przyznaje odroczenie w obrębie UE bez wymagania zabezpieczenia.

Szacunki przychodów i krytyka

Raport techniczny rządu przewiduje przychody w wysokości 3,37 miliona euro w 2027 roku i 6,74 miliona euro rocznie w latach 2028–2031, gdy system będzie w pełni działał. Ocenia przychody netto na 3,37 miliona euro rocznie od 2032 roku po uwzględnieniu zwrotów.

Federico Salmoiraghi z OFF Italy Consulting powiedział, że środek „wydaje się słabo doprecyzowany, pozostawiając znaczną przestrzeń dla wątpliwości i interpretacji”. Wezwał rząd do „istotnej rewizji projektu lub całkowitego jego wycofania”.

Raporty nie mówią, czy podatek objąłby rezydentów objętych włoskim systemem podatku liniowego, który pobiera od nowych przybyszów 300 000 euro rocznie od dochodów zagranicznych. Odpowiedź miałaby znaczenie dla bogatych przybyszów, którzy przybyli w ramach tego systemu, ponieważ determinowałaby, czy oni również stanęliby przed daniną, jeśli później przeniesliby rezydencję z Włoch.

Projekt ustawy to ostatni budżet rządu premier Giorgii Meloni przed wyborami powszechnymi w 2027 roku. Parlament zwykle zatwierdza budżet do końca grudnia, a ustawodawcy mogą jeszcze zmienić artykuł 17 przed ostatecznym głosowaniem. Ten harmonogram czyni nadchodzące tygodnie debaty parlamentarnej okresem, w którym ustalony zostanie ostateczny zakres daniny.