Senator Ana Theresia N. Hontiveros-Baraquel oświadczyła w czwartek, że pytania wokół filipińskiego obywatelstwa Josepha C. Sy'ego, byłego przewodniczącego Global Ferronickel Holdings, Inc. (FNI) — notowanej na Philippine Stock Exchange spółki wydobywającej nikiel — podkreślają konieczność wzmocnienia sposobu nadawania obywatelstwa w kraju.

„To nie dotyczy tylko Josepha Sy'ego” — powiedziała pani Hontiveros podczas przesłuchania w sprawie statusu obywatelstwa pana Sy'ego. „Sam PSA (Philippine Statistics Authority) przyznał, że istnieją setki, a nawet ponad tysiąc wątpliwych lub fałszywych rejestracji urodzeń dotyczących cudzoziemców”.

Poinformowała reporterów w wywiadzie po przesłuchaniu, że posiedzenia przekształciły się od tego czasu w techniczną grupę roboczą po pojawieniu się szeregu ustaleń i rekomendacji.

Biuro Prokuratora Generalnego zaproponowało ustawę pozwalającą na administracyjne uchylanie późnych rejestracji urodzeń składanych przez cudzoziemców. National Bureau of Investigation zasugerował natomiast mechanizm, który przewidywałby przepadek majątku i nieruchomości osoby na rzecz państwa w przypadku uchylenia fałszywego aktu urodzenia. Późna rejestracja urodzenia to akt urodzenia złożony po standardowym okresie rejestracji cywilnej następującym po narodzinach — to właśnie ten rodzaj dokumentu jest przedmiotem sprawy pana Sy'ego.

Według senator przeszłe śledztwa Senatu w sprawie odwołanej burmistrz Bamban Alice L. Guo — prawnie uznanej za Chinkę o imieniu Guo Hua Ping — już ujawniły te same problemy systemowe.

„Dlatego nie możemy pozwolić, aby to przesłuchanie zakończyło się prostą odpowiedzią: tak właśnie stało się z Josephem Sy'em” — powiedziała.

Zastępca komisarza Biura Imigracyjnego (BI) Joel Alejandro S. Nacnac poinformował panią Hontiveros, że odciski palców biznesmena odpowiadają odciskom Chińczyka Chen Zhong Zhen, dodając, że jest to ta sama osoba.

Filippiński Urząd Statystyczny również znalazł dowody wskazujące, że do uzyskania późnej rejestracji urodzenia pana Sy'ego mogły zostać użyte fałszywe dokumenty. Takie dokumenty mają znaczenie wykraczające poza jedną sprawę: zgodnie z Konstytucją Filipin tylko obywatele filipińscy mogą posiadać ziemię, a wiele regulowanych branż ma limity własności zagranicznej, co czyni zweryfikowane dokumenty obywatelstwa podstawą zgodności w zakresie nieruchomości, korporacji i imigracji.

Pani Hontiveros powiedziała reporterom, że władze już działają na podstawie dowodów przeciwko panu Sy'emu, przy czym agencje koordynują działania parami.

Pan Sy został aresztowany 21 sierpnia 2025 roku po przylocie z Hongkongu pod zarzutem rzekomego fałszywego przedstawiania swojego obywatelstwa.

FNI potępił aresztowanie, oświadczając, że jego obywatelstwo zostało potwierdzone co najmniej sześcioma orzeczeniami BI, Departamentu Sprawiedliwości, Biura Prezydenta, Komisji Papierów Wartościowych i Giełd oraz Sądu Najwyższego. Ta obrona stoi obecnie w bezpośrednim konflikcie z ustaleniem BI dotyczącym odcisków palców oraz dowodami PSA dotyczącymi rejestracji urodzenia pana Sy'ego — sporem, który sięga od sali przesłuchań Senatu po kierownictwo spółki wydobywczej notowanej na PSE.

To, czy proponowana ustawa OSG i mechanizm przepadku majątku NBI przejdą drogę od rekomendacji do prawa oraz jak dalsze postępowania potraktują obywatelstwo pana Sy'ego, to kolejne wydarzenia, których warto obserwować w śledztwie, które senator określiła jako test samego systemu.

— Francessca S. Abalos