Nowy Jork, 11 listopada 2026, Chainwire

Napędzany przez ElmonX, FungibullX przekonuje, że kolejny rozdział sztuki cyfrowej będzie wyglądał mniej jak marketplace, a bardziej jak dom aukcyjny. Jego pierwsza sprzedaż należy do Patricka Hughesa, brytyjskiego artysty, który wynalazł reverspective, w postaci dwóch kolekcji generatywnych, które przywracają jego tęcze i jego słońce na ekran.

Przez większość swojej krótkiej historii rynek sztuki cyfrowej zapożyczał nawyki z parkietu handlowego, a nie z salonu aukcyjnego. Kolekcje wypuszczano tysiącami, ceny wyznaczał ten, kto ruszył pierwszy, a kolekcjonerzy często musieli sami rozgryzać, co kupują i dlaczego to ma znaczenie. FungibullX, nowy dom aukcyjny dla sztuki cyfrowej i kolekcjonerskiej wysokiej klasy, opiera się na odwrotnym założeniu: dzieło jest warte więcej, gdy ktoś wybrał je z troską, a jego cena zostaje ustalona jawnie.

Platforma sprzedaje kuratorowane prace uznanych artystów, zaczynając od aukcji rankingowych, przy czym cena startowa, aktualna oferta i czas zamknięcia są jasno podane przy każdym lice. Opisuje się jako zbudowaną dla artystów, którzy ukształtowali sztukę, i dla kolekcjonerów, którzy mogą ją zatrzymać. Jej pierwsza sprzedaż to wyraźny test tej idei: dwie kolekcje generatywne na podstawie Sunshine (1974) i Colour Process (1984), oryginalnych grafik Patricka Hughesa, malarza, który od ponad sześćdziesięciu lat tworzy obrazy odmawiające nieruchomości.

Dom aukcyjny, nie marketplace

Wybór formatu jest istotą sprawy. Marketplace wystawia; dom aukcyjny wybiera, kataloguje i odpowiada za to, co sprzedaje, a cena wyłoniona w konkurencji licytujących mówi rynkowi coś, czego stała oferta nigdy nie powie. Tradycyjne domy przez stulecia budowały zaufanie właśnie na tych nawykach. FungibullX próbuje przenieść je na dzieła żyjące na ekranie, w momencie, gdy wielu kolekcjonerów, którzy przybyli w latach spekulacji wokół sztuki cyfrowej, szuka powodów, by zostać — powodów związanych bardziej ze sztuką niż z szybkiem zyskiem.

„Sztuka cyfrowa nie cierpi na brak miejsc do kupowania i sprzedawania. Tym, co chcieliśmy zbudować, był dom aukcyjny w tradycyjnym sensie: miejsce, które wybiera, co sprzedaje, prezentuje każde dzieło wraz z jego historią i pozwala resztę rozstrzygnąć licytacji”, powiedział Jacob Elmon, współzałożyciel FungibullX. „Chcieliśmy, aby nasza pierwsza sprzedaż pokazała, jak to wygląda, i nie było lepszego miejsca na start niż Patrick. Spędził sześćdziesiąt lat bawiąc się sposobem, w jaki postrzegamy światło i przestrzeń”.

Przedsięwzięcie nie startuje od zera. ElmonX, firma napędzająca platformę, została założona w 2020 roku przez Jacoba i Brandona Elmonów i zbudowała swoją renomę na licencjonowanych kolekcjonerskich cyfrowych dziełach sztuki. Współpracując z Bridgeman Images, specjalistą od licencjonowania sztuki, wydała oficjalnie licencjonowane cyfrowe edycje Nocy gwiaździstej Van Gogha i Myśliciela Rodina, a także prace związane z Leonardo, Monetem i Hokusaiem. Niedawno połączyła Piet Mondrian/Holtzman Trust i Doodles w kolekcji przedstawianej jako pierwszy przypadek, gdy Trust zaaprobował reinterpretację oryginalnych dzieł Mondriana jako kolekcjonerstwo cyfrowe i fizyczne.

Relacja z Hughesem też nie jest nowa. ElmonX wydawał już wcześniej cyfrowe edycje jego prac, zarówno na własnej platformie, jak i na VeVe, platformie kolekcjonersztwa cyfrowego, gdzie jego pierwsza seria w 2022 roku sprzedała się w ponad 3000 egzemplarzy. To sprawia, że otwierająca sprzedaż FungibullX to mniej zimne wprowadzenie, a bardziej kolejny krok istniejącej współpracy.

Malarz paradoksu

Hughes urodził się w Birmingham w 1939 roku i od dawna mieszka oraz pracuje w Londynie. Pierwszą wystawę indywidualną miał w 1961 roku w Portal Gallery w Londynie, a w 1964 stworzył pierwszą z prac, które miały go zdefiniować: reverspective, trójwymiarowy obraz Reliefowy, w którym części wydające się najdalej znajdują się fizycznie najbliżej widza. Przechodząc obok, obraz zdaje się obracać wraz z widoczkiem — trik percepcyjny, w który umysł daje się nabrać nawet po wyjaśnieniu.

Od lat 70. do połowy lat 80. tęcza stała się jego drugim wielkim tematem, i traktował ją z tą samą drwiną. Jego tęcze są rzeczami pełnymi — wpychanymi przez skrzynki na listy, wyrzucanymi do koszy, pakowanymi w paczki i rzucającymi cienie; wszystko, czego prawdziwa tęcza nie potrafi. Wielu ludzi odebrało je jako radosne. Hughes skłonny był widzieć w nich wizualne kalambury o niemożliwości uwięzienia ulotnego doświadczenia w obiekcie.

Jego prace zapewniły mu miejsce w kolekcjach Tate, Victoria and Albert Museum i British Library, a w 2014 roku University of London przyznał mu tytuł Doctor of Science za wkład w psychologię percepcji. Przez sześć dekad jego temat pozostał niezwykle stały: przepaść między tym, co widzimy, a tym, co naprawdę tam jest. To czyni go wyjątkowo naturalnym dopasowaniem do sztuki cyfrowej, medium, w którym obraz jest, dosłownie, zrobiony ze światła.

Pierwsza sprzedaż

Pierwsza sprzedaż reinterpretuje dwie oryginalne grafiki Hughesa, Sunshine (1974) i Colour Process (1984), jako sztukę generatywną — dzieła, w których algorytm rekombinuje ustalony zestaw elementów w wiele unikatowych wariacji — po 100 unikatowych prac z każdej.

Sunshine (1974) wychodzi od grafiki, w której Hughes rysuje puste pomieszczenie kilkoma cienkimi liniami. Przez okno światło słoneczne przychodzi nie jako poświata, lecz jako bryła — grube płyty żółci, które padają na podłogę na tyle ciężko, by rzucać własny cień. W kolekcji generatywnej pomieszczenie pozostaje dokładnie takie, jak je narysował, a zmienia się tylko światło. Prace korzystają z 64 palet, które prowadzą pomieszczenie od pełnego dnia po głęboką noc, z 9 rodzajami ruchu i 6 rytmami.

Colour Process (1984) zaczynał jako grafika tęczy przelewającej się przez okno do domowego komputera i wychodzącej z drugiej strony jako grube piksele. Ponad czterdzieści lat później maszyna włącza się ponownie. Generator łączy 16 motywów, 10 palet i 9 efektów, a za oknem świat przesuwa się od szarego jesiennego światła po gwiezdne noce i fajerwerki. Ze 100 prac 78 jest animowanych, a 22 pozostaje nieruchomych. Jedna z nich reaguje na widza.

„Colour Process powstał w 1984 roku, ponad czterdzieści lat temu. Te starożytne piksele pojawiają się na ekranie, by przypomnieć nam, że rzeczywistość tęczy (sama będąc iluzją) może być przedstawiona przez inną formę kolorowego światła”, powiedział Patrick Hughes.

Sprzedając światło

Sunshine (1974) w pewnym sensie wyjaśnia całą sprzedaż. Hughes zawsze traktował światło jako coś wystarczająco materialnego, by móc je posiadać, a argument FungibullX brzmi: praca artysty tej rangi zasługuje na sprzedaż taką, jaką sprzedaje się jego obrazy — wybraną z troską, zaprezentowaną z jej historią i wycenioną jawnie, a nie wystawioną i pozostawioną samej sobie. Aukcje to sposób, w jaki te obrazy od dawna zmieniają właścicieli, przez domy takie jak Christie's, Sotheby's, Phillips i Bonhams. W Phillips obraz z 2018 roku zatytułowany Appropriately sprzedał się za 35 560 funtów przy szacunku 20 000–30 000 funtów.

„Sunshine przyszło przez okno jak cegła”, powiedział Hughes. „Badanie światła jest tak ważne dla artystów — światło dzienne jest jak bryła, która wlewa się do naszych pomieszczeń przez okna. Kolor światła może zmieniać się od blasku słońca po błękit północy”.

Jak działa sprzedaż

Obie kolekcje trafiają na aukcję rankingową na FungibullX, otwierającą się w środę 11 listopada 2026 o 17:00 UTC (12PM EST). Format pasuje do edycji tego typu: zamiast jednego zwycięzcy biorącego jeden lice, licytujący rywalizują o miejsca w całym zestawie 100 prac, a końcowy ranking decyduje, kto je zabiera do domu. Gdy każda sprzedaż się zamyka, wygrywa 100 najlepszych ofert, a każdy zwycięzca płaci tę samą cenę — najniższą zwycięską ofertę.

Licytacje otwierają się na fungibullx.com od 0,01974 ETH — kryptowaluty Ether — za Sunshine i 0,01984 ETH za Colour Process; ceny startowe nawiązują do roku powstania każdej grafiki. Obie sprzedaże zamykają się w odstępie 30 minut 12 listopada: Sunshine o 17:00 UTC (12PM EST), a Colour Process o 17:30 UTC (12:30PM EST).

Warto obserwować

Czy model domu aukcyjnego może przywrócić część zaufania, które sztuka cyfrowa utraciła po latach boomu, to pytanie, którego żadna pojedyncza sprzedaż nie rozstrzygnie. Z czasem kolekcjonerzy ocenią FungibullX po artystach, których sprowadzi po Hughesie, po tym, jak jego aukcje przetrzą, gdy nowość minie, i po tym, czy kuracja okaże się czymś więcej niż słowem na stronie głównej. To uczciwe testy, i pokazując ceny startowe i oferty na oczach wszystkich, platforma sama je zaprosiła. Najbliższe punkty kontrolne są już wyznaczone: obie aukcje zamykają się 12 listopada, a po Hughesie ogłoszony program obejmuje aukcję FungibullX kolekcjonersztwa cyfrowego oryginalnych dzieł Piet Mondriana, zatwierdzoną przez Mondrian/Holtzman Trust, oraz Fungibull, osobną platformę analityki sztuki cyfrowej, która również wkrótce ma się pojawić.

Zaczęcie od Hughesa to jednak oświadczenie intencji. To artysta, którego prace znajdują się w Tate, z sześcioma dekadami wystaw za sobą i dorównującym rekordem aukcyjnym. Jego najwyższy wynik przyszedł w 2015 roku, gdy For the Venice Biennale, konstrukcja z 2005 roku, sprzedała się w Christie's w Londynie za 98 500 funtów, daleko powyżej szacunku 20 000–30 000 funtów. Rok później trzy jego prace znalazły się wśród zbiorów z kolekcji Davida Bowieego, które Sotheby's wystawił na aukcję. Jego prace zawsze pytały, czy to, co widzimy, naprawdę tam jest, a teraz oferuje dwie kolekcje, które zadają to samo pytanie w świetle. Dla platformy przekonującej, że sztuka cyfrowa zasługuje na powagę salonu aukcyjnego, trudno wyobrazić sobie bardziej stosowną otwierającą aukcję.

O FungibullX

FungibullX to dom aukcyjny dla sztuki cyfrowej i kolekcjonerskiej wysokiej klasy, napędzany przez ElmonX. Współpracuje z uznanymi artystami, prezentując kuratorowane sprzedaże, prowadzone na starcie jako aukcje rankingowe. Jego pierwsza sprzedaż obejmuje dwie kolekcje generatywne na podstawie Sunshine (1974) i Colour Process (1984), oryginalnych grafik brytyjskiego artysty Patricka Hughesa. Fungibull, osobna platforma do analityki sztuki cyfrowej i więcej, również wkrótce, podobnie jak aukcja FungibullX kolekcjonersztwa cyfrowego oryginalnych dzieł Piet Mondriana, zatwierdzona przez Mondrian/Holtzman Trust.

Więcej szczegółów na fungibullx.com, a FungibullX można obserwować na X pod @FungibullX. Kontakt prasowy: pr@myriadhaus.com.

Ten artykuł po raz pierwszy ukazał się na Chainwire.