Ford Motor Company (NYSE: F) podejmuje duże ryzyko, stawiając na kompaktowego pickupa elektrycznego. 6 sierpnia producent potwierdził cenę katalogową 28 350 dol. dla modelu Fathom — nowej elektrycznej ciężarówki, która jest mniejsza od pełnowymiarowego F-150, ale wystarczająco przestronna, by pomieścić pięcioosobową rodzinę. Ford zainwestował już w ten pojazd około 5 mld dol., licząc na to, że uda mu się przenieść linię F-Series — najlepiej sprzedające się pojazdy w Ameryce od 1981 roku — w erę elektryczną. Cena sytuuje Fathom znacznie poniżej średniej ceny transakcyjnej nowych pojazdów elektrycznych i celuje w segment kompaktowych pickupów, w którym żaden producent nie zdobył jeszcze pozycji w ofercie elektrycznej, mimo że benzynowe kompaktowe pickupy wykazują znaczny niezaspokojony popyt.

Kompaktowa ciężarówka zbudowana na nowej platformie

Ford udowodnił już, że potrafi dostarczać przystępne cenowo pojazdy na masową skalę. Ford Maverick — kompaktowy pickup z napędem benzynowo-hybrydowym, wprowadzony w 2021 roku na rok modelowy 2022 — ma cenę początkową 28 145 dol., zaledwie o 200 dol. niższą od Fathoma. W ubiegłym roku sprzedano około 155 000 sztuk tego modelu, a jego produkcja wyprzedawała się przez kilka kolejnych lat. Ivan Drury z serwisu Edmunds określił Mavericka jako „prawdopodobnie największy sukces dekady”.

Fathom jest również pierwszym pojazdem zbudowanym na nowej platformie Ford Universal Electric Vehicle. Firma twierdzi, że ta architektura będzie fundamentem szerokiej gamy przyszłych modeli — od samochodów kompaktowych po busy — co pozwoli rozłożyć koszty rozwoju na całą ofertę produktową. Współdzielenie platform od dawna jest fundamentem zarządzania kosztami w motoryzacji, jednak decyzja Forda o oparciu całej rodziny EV na jednej architekturze podkreśla, jak kluczowa stała się amortyzacja kosztów w obliczu obciążenia bilansów tradycyjnych producentów wydatkami na elektryfikację.

Każdy Fathom, również w wersji podstawowej, będzie fabrycznie wyposażony w sprzęt systemu jazdy bez użycia rąk BlueCruise. Ford poinformował inwestorów, że autonomia poziomu 3 (jazda bez patrzenia na drogę) będzie gotowa do ruchu drogowego na tej platformie do 2028 roku.

Strategia ta znalazła odzwierciedlenie w wynikach Forda z 28 lipca, kiedy to spółka ogłosiła skorygowany zysk operacyjny przed odliczeniem odsetek i podatków (EBIT) za drugi kwartał w wysokości 2,5 mld dol., wobec 2,1 mld dol. rok wcześniej. Marże wzrosły z 4,3% do 5,2%. Zarząd podniósł pełnoroczne wskazówki co do skorygowanego EBIT do przedziału 10–11 mld dol., a roczna dywidenda w wysokości 0,60 dol. pozostaje w pełni pokryta przez prognozowany wolny przepływ pieniężny rzędu 6–7 mld dol.

Cień modelu F-150 Lightning

Poprzednia próba Forda stworzenia przystępnego cenowo elektrycznego pickupa stanowi przestrogę. F-150 Lightning zadebiutował w pierwszej połowie 2022 roku z ceną 40 000 dol., jednak do 2023 roku jego cena podstawowa wzrosła do niemal 60 000 dol. Sprzedaż nigdy nie przekroczyła 33 510 sztuk w 2024 roku, a w grudniu 2025 roku Ford zakończył produkcję.

Szersze otoczenie rynku EV również stawia przed firmą wyzwania. Federalna ulga podatkowa na pojazdy elektryczne, która wcześniej pomagała złagodzić ceny zakupu, została zlikwidowana w ubiegłym październiku. Według danych Cox Automotive średnia cena sprzedaży samochodu elektrycznego w czerwcu wyniosła 56 238 dol. — prawie 7 000 dol. powyżej średniej ceny samochodu ogółem. Fathom został wyraźnie zaprojektowany, aby zniwelować tę różnicę, a jego zdolność do utrzymania ceny poniżej 30 000 dol. w fazie rampy produkcyjnej będzie kluczowym wczesnym sygnałem tego, czy główni nabywcy pickupów przejdą na napęd elektryczny w punkcie cenowym, który dotychczas obsługiwały wyłącznie modele benzynowe i hybrydowe.

Segment EV Model e Forda wciąż ma w tym roku przynieść około 4 mld dol. strat, w tym około 1 mld dol. nakładów inwestycyjnych związanych z platformą Universal Electric Vehicle. Doug Field — menedżer, który ogłosił cel autonomii na 2028 rok — odszedł z firmy. Wiosną tego roku Ford włączył swój zespół ds. EV w ramach nowej jednostki po tym, jak pod koniec 2025 roku anulował znaczne części wcześniejszych planów EV.

Wycena przez Wall Street

Stan na 7 sierpnia: akcje Forda są notowane przy wskaźniku cena/zysk (forward P/E) na poziomie 7,81 — mnożnik, który w praktyce nie przypisuje Fathomowi ani jego ambicjom w zakresie autonomii niemal żadnej dodatkowej wartości. Tak głęboki dyskont jest typowy dla sceptycyzmu inwestorów wobec kapitałochłonnych transformacji EV w tradycyjnych firmach motoryzacyjnych, gdzie stopy zwrotu pozostają niepewne, a harmonogramy podatne na przesunięcia. Liczba funduszy hedgingowych posiadających akcje spadła z 52 do 50 kwartał do kwartału — jest to umiarkowany odwrót, a nie masowa ucieczka.

Istota zakładu

Fathom sprowadza całą strategię Forda do jednego pickupa za 28 350 dol.: wystarczająco taniego, by generować sprzedaż masową, wystarczająco elektrycznego, by zakotwiczyć nową platformę i wyposażonego w system jazdy autonomicznej, który — jak deklaruje Ford — pojawi się w 2028 roku. Maverick dowodzi, że Ford potrafi wygrywać na dolnym końcu rynku, a rosnący EBIT przy dobrze pokrytej dywidendzie daje firmie margines finansowy na absorpcję ryzyka.

Jednocześnie trajektoria modelu Lightning pokazuje, jak szybko zobowiązanie do przystępnego EV może stać się kosztowne, a odejście Douga Fielda dodaje niepewności wokół platformy, której udowodnienie słuszności dzielą jeszcze lata.