Wiceprzewodniczący Fed Jefferson: decydenci muszą jednocześnie ważyć szoki energetyczne, handlowe i związane z AI
Najważniejsze informacje
- •Jefferson klasyfikował szoki gospodarcze według tego, czy ich początkowy efekt dotyczy popytu, czy podaży, podkreślając, że natura i czas trwania każdego szoku kształtują właściwą reakcję polityki pieniężnej.
- •Wskazał niedawny wzrost cen ropy związany z Bliskim Wschodem jako szok kompromisowy, który podnosi inflację, obciążając jednocześnie realne dochody i popyt, wymuszając równowagę między celami Fed w zakresie zatrudnienia i cen.
- •Jefferson opisał AI jako szok oddziałujący na podaż i popyt w różnym czasie: obecna rozbudowa infrastruktury napędza inwestycje i presję inflacyjną, podczas gdy przyszłe wzrosty produktywności mogłyby obniżyć inflację, nadal wspierając wzrost.
- •Ostrzegł, że AI mogłaby spowodować przemieszczenie niektórych miejsc pracy, nazywając ten wpływ istotnym wyzwaniem dla dotkniętych gospodarstw domowych, choć — jak przy wcześniejszych przełomach technologicznych — mogą powstać nowe miejsca pracy i firmy.
- •Jefferson stwierdził, że jego celem dla gospodarki USA jest przywrócenie stabilności cen przy utrzymaniu solidnego rynku pracy, i podkreślił, że szoki energetyczne, handlowe i związane z AI muszą być ważone jednocześnie, a nie w izolacji.

BRASÍLIA, Brazylia — Wiceprzewodniczący Rady Gubernatorów Fed Philip N. Jefferson powiedział 19 listopada 2026 r., że bankierzy centralni na całym świecie muszą oceniać i mierzyć się z szokami gospodarczymi o rosnącej częstotliwości i złożoności, opisując otoczenie, w którym zakłócenia związane z energią, handlem i sztuczną inteligencją (AI) rozgrywają się jednocześnie i muszą być ważone w tym samym czasie.
Jefferson wygłosił te uwagi, zatytułowane „Polityka pieniężna w obliczu częstych i złożonych szoków”, na konferencji współorganizowanej przez Międzynarodowy Fundusz Walutowy (MFW) i Bank Centralny Brazylii pod hasłem „Ćwierć wieku targetowania inflacji w Ameryce Łacińskiej: postępy, wyzwania i droga naprzód”. Zaznaczył, że temat ten omówił głębiej w wystąpieniu wygłoszonym wcześniej w tym roku na Uniwersytecie Stanforda, zatytułowanym „Navigating Economic Shocks: A Monetary Policymaker's Perspective”, 16 lipca 2026 r. w Stanford Institute for Economic Policy Research. Samo miejsce konferencji miało swoje znaczenie: Brazylia przyjęła reżim targetowania inflacji w 1999 r., a hasło konferencji przedstawiało to spotkanie jako ćwierćwieczną cezurę tego ram w Ameryce Łacińskiej.
„Szoki z natury są trudne do przewidzenia i różnią się czasem trwania, ale mimo to jesteśmy im bardzo dobrze znani”, powiedział Jefferson, wymieniając pandemię, gwałtowny wzrost cen energii związany z napięciami geopolitycznymi, zmiany polityki handlowej oraz przełom technologiczny, które rozegrały się zaledwie w ciągu ostatnich kilku lat.
Szoki popytowe kontra szoki podażowe
Jefferson przedstawił ramy klasyfikacji szoków według tego, czy ich początkowy efekt dotyczy strony popytowej, czy podażowej gospodarki. Szoki popytowe wpływają na wydatki gospodarstw domowych, firm lub rządu bez zmiany zdolności produkcyjnych. Szoki podażowe natomiast zmieniają zdolności produkcyjne — to, co ekonomiści nazywają „produkcją potencjalną” — oddziałując na dostępną podaż pracy i kapitału lub na produktywność tych czynników.
Jak powiedział, natura i czas trwania każdego szoku wpływają na podejście do prowadzenia polityki pieniężnej.
Kompromisy wynikające z podwójnego mandatu i szok cen energii
Jako decydent odpowiedzialny za politykę pieniężną w Stanach Zjednoczonych Jefferson powiedział, że musi rozważać, czy szoki oddziałują na obie strony podwójnego mandatu Fed — maksymalne zatrudnienie i stabilne ceny — i jak na nie wpływają. Te podwójne cele zostały wpisane do statutu Fed przez Kongres w 1977 r. Gdy szok przesuwa lukę produkcyjną i inflację w tym samym kierunku, cele Fed są zbieżne, a działania polityki podejmowane w celu rozwiązania jednego problemu wspierają także drugi. Gdy szok popycha je w przeciwnych kierunkach, pojawia się kompromis.
Niedawny wzrost cen ropy związany z konfliktem na Bliskim Wschodzie jest, jak powiedział, przykładem tego drugiego przypadku. Szok cen energii może podnosić inflację, jednocześnie obciążając realne dochody i popyt, a właściwa reakcja zależy od względnych kosztów nieosiągnięcia każdego z celów oraz od bilansu ryzyk.
Jefferson zauważył, że gdy wystąpił niedawny szok cen energii, inflacja w USA była już powyżej celu Fed wynoszącego 2%. Jeśli oczekiwania inflacyjne ryzykują utratę zakotwiczenia, uzasadniona jest silniejsza reakcja na inflację. Jeśli presja cenowa jest kontrolowana, rozsądne może być priorytetowe traktowanie ryzyk spadkowych dla zatrudnienia.
AI jako szok o rozdzielonym czasie oddziaływania
Szoki oddziałujące zarówno na podaż zagregowaną, jak i popyt zagregowany, ale w różnym czasie, są szczególnie trudne dla decydentów prowadzących politykę pieniężną, powiedział Jefferson, i szybkie przyjmowanie AI stanowi dokładnie taki szok. Zauważył, że wdrażanie AI przez firmy znacznie wzrosło w ciągu ostatnich dwóch lat, a niedawne postępy technologiczne bywają określane mianem „superinteligencji” lub „SI”.
Po stronie popytowej, powiedział Jefferson, optymizm co do tej technologii napędza inwestycje biznesowe w centra danych, zaawansowany sprzęt obliczeniowy i produkty pokrewne. Po stronie podażowej AI prawdopodobnie zautomatyzuje niektóre zadania i wzmocni inne, co mogłoby podnieść produktywność, a w konsekwencji tempo wzrostu produkcji potencjalnej.
„Obecnie rozbudowa infrastruktury AI wywiera presję wzrostową na popyt i inflację”, powiedział. „W przyszłości postępy w produktywności mogłyby wywierać presję spadkową na inflację, jednocześnie nadal wspierając wzrost”.
Istotne są również skutki dla rynku pracy. Jefferson przyznał, że AI mogłaby spowodować pewne przemieszczenia miejsc pracy, nazywając to istotnym wyzwaniem dla dotkniętych gospodarstw domowych. Jednak podobnie jak wiele przełomów technologicznych z przeszłości, AI mogłaby prowadzić do powstania nowych miejsc pracy i nowych firm, jakich jeszcze nie potrafimy sobie wyobrazić.
Jednoczesne szoki, skalibrowana polityka
„Szoki nie przychodzą w próżni”, powiedział Jefferson. „Szoki energetyczne, handlowe i związane z AI rozgrywają się jednocześnie”. Powiedział, że jego koledzy w Fed i jego odpowiednicy na całym świecie muszą je ważyć równocześnie, pozostając uważnymi wobec swoich mandatów i utrzymując postawę polityki odpowiednio skalibrowaną, aby osiągnąć te cele.
„Dla gospodarki USA moim celem jest przywrócenie stabilności cen przy utrzymaniu solidnego rynku pracy”, powiedział Jefferson. „Taki wynik pomoże gospodarce rosnąć zgodnie z jej pełnym potencjałem”.
Uwagi dotyczące wystąpienia
Jefferson stwierdził, że wyrażone poglądy są jego własne i niekoniecznie odzwierciedlają stanowisko jego kolegów z Federalnego Komitetu ds. Operacji Otwartego Rynku (FOMC) ani Rady Gubernatorów Systemu Rezerwy Federalnej. Mimo to stanowisko wiceprzewodniczącego jest drugą pod względem znaczenia funkcją w Radzie Gubernatorów, a takie wystąpienie w niezwykle szczegółowy sposób przedstawia, jak urzędujący decydent porządkuje konkurujące ze sobą szoki.
Zdefiniował także lukę produkcyjną — różnicę między rzeczywistą produkcją gospodarki, mierzoną zazwyczaj przez PKB, a szacunkiem jej produkcji potencjalnej — zauważając, że dodatnia luka sygnalizuje nadmierny popyt, z zatrudnieniem powyżej maksymalnego zrównoważonego poziomu i presją wzrostową na inflację, podczas gdy ujemna luka sygnalizuje nadmierną podaż, ze skutkami przeciwnymi.
Pełny tekst wystąpienia jest dostępny na stronie Rezerwy Federalnej: Polityka pieniężna w obliczu częstych i złożonych szoków. Wersja PDF jest również opublikowana na stronie Fed. Jego wystąpienie ze Stanforda z 16 lipca 2026 r., Navigating Economic Shocks: A Monetary Policymaker's Perspective, również jest dostępne na stronie Rezerwy Federalnej.