Unia Europejska oficjalnie zaprosiła Kanadę do rozpoczęcia prac na rzecz zostania pierwszym „członkiem stowarzyszonym” 27-państwowego bloku — co przedstawiciele władz określili jako poważną zmianę geopolityczną mającą na celu pogłębienie sojuszy gospodarczych i bezpieczeństwa.

Przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen złożyła historyczne zaproszenie kanadyjskiemu premierowi Markowi Carneyowi podczas swojego dorocznego orędzia o stanie Unii w Strasburgu we Francji — corocznej wystąpienia przewodniczącej Komisji, w którym przedstawiany jest program polityczny bloku. Określając propozycję jako partnerstwo oparte na „wspólnej sile”, a nie sojusz skierowany przeciwko jakiekolwiek konkretne państwo, von der Leyen otrzymała owację na stojąco od europejskich parlamentarzystów.

Propozycja przewiduje współpracę w czterech kluczowych obszarach:

• Zaawansowane technologie i AI: utworzenie sojuszu technologicznego opartego na współpracy, który ma powiązać instytucje badawcze i stać w szranki z dominującym amerykańskim ekosystemem technologicznym.
• Obrona i bezpieczeństwo: integracja baz przemysłu obronnego i dostosowywanie strategii bezpieczeństwa w odpowiedzi na zmieniające się globalne zagrożenia.
• Energia i minerały krytyczne: zabezpieczenie kluczowych łańcuchówaw, w tym kanadyjskiego eksportu surowców, przy jednoczesnym badaniu infrastruktury gazowej wspierającej niezależność energetyczną Europy.
• Region arktyczny: uruchomienie flagowego wspólnego projektu poświęconego konkretnie strategicznemu i środowiskowemu zarządzaniu Arktyką.

Te cztery filary łączą kanadyjskie potencjał badawczy, przemysł obronny i eksport zasobów bezpośrednio z deklarowanymi celami UE: konkurencyjnością technologiczną, spójnością w dziedzinie bezpieczeństwa i niezależnością energetyczną.

Pomimo entuzjazmu w Strasburgu kanadyjscy urzędnicy wyjaśnili, że Kanada dąży do unikatowej formy partnerstwa, a nie pełnego członkostwa w UE. Ponieważ traktaty unijne historycznie ograniczały pełne członkostwo do europejskich terytoriów geograficznych, model stowarzyszony pozwoliłby Kanadzie ominąć te ograniczenia terytorialne, unikając jednocześnie utraty suwerenności krajowej — tworząc w efekcie nową kategorię partnerstwa dla państw spoza Europy, które ściśle współpracują z blokiem.

Jak przeanalizowano w analizie politycznej CBC News, najwyżsi kanadyjscy urzędnicy podkreślili, że Ottawa nie odstąpi praw regulacyjnych Brukseli. Zamiast tego Kanada hopele wynegocjować praktyczne korzyści — takie jak ramy inwestycyjne i ułatwiony tranzyt transatlantycki dla pracowników — bez naruszania swojej niezależności.

Szczegóły dotyczące zakresu członkostwa stowarzyszonego mają zostać dokładnie przeanalizowane i wynegocjowane podczas zbliżającego się szczytu UE–Kanada pod koniec października. Rozmowy te obracać się będą wokół kluczowego pytania: jak daleko może posunąć się praktyczna współpraca — w zakresie inwestycji, mobilności pracowników i łańcuchów dostaw — bez zmiany zasad traktatowych UE czy kanadyjskich krajowych uprawnień regulacyjnych.

Niniejszy materiał pierwotnie opublikował Alternet.