Europejski Bank Centralny (EBC) wybrał 36 dostawców usług płatniczych do udziału w 12-miesięcznym pilotażu proponowanego euro cyfrowego, przybliżając projekt do testów w warunkach rzeczywistych infrastruktury, która miałaby stanowić podstawę potencjalnej cyfrowej waluty banku centralnego — cyfrowej formy pieniądza banku centralnego przeznaczonej do codziennych płatności dokonywanych przez społeczeństwo. Ćwiczenia mają rozpocząć się w drugiej połowie 2027 roku, po procesie aplikacyjnym, który przyciągnął ponad 50 uczestników.

Wybór został ujawniony w wystąpieniu EBC z 5 listopada. Bank centralny nie podał publicznie nazw wybranych firm ani banków i wyraźnie zaznaczył, że udział ma na celu testowanie proponowanych rozwiązań płatniczych, a nie zapewnienie firmom wczesnej przewagi komercyjnej czy gwarantowanej roli w ewentualnym przyszłym wdrożeniu euro cyfrowego. Pilotaż ma zbadać, jak płatności w euro cyfrowym mogłyby funkcjonować wśród banków, dostawców płatności, merchantów i portfeli konsumenckich, przesuwając projekt poza rozwój techniczny w kierunku praktycznego wdrożenia.

EBC kieruje projekt euro cyfrowego ku testom w warunkach rzeczywistych

12-miesięczne ćwiczenia ocenią infrastrukturę niezbędną do obsługi codziennych transakcji w euro cyfrowym. Zamiast koncentrować się wyłącznie na podstawowej technologii płatniczej, EBC planuje ocenić, jak poszczególne elementy proponowanego ekosystemu funkcjonują razem, w tym portfele cyfrowe, systemy akceptacji przez merchantów, integracja dostawców usług płatniczych, procesy rozliczeniowe i ogólne doświadczenia użytkownika. W proponowanym modelu wybrani dostawcy pełniliby rolę pośredników łączących infrastrukturę EBC z portfelami posiadanymi przez konsumentów oraz merchantami akceptującymi płatności — jest to jeden z powodów, dla których ich integracja znalazła się wśród ocenianych elementów. Oczekuje się, że wybrani uczestnicy pomogą określić, czy proponowana infrastruktura obsłuży transakcje w różnych środowiskach płatniczych.

EBC podkreślał znaczenie współpracy między instytucjami finansowymi, merchantami, firmami płatniczymi i użytkownikami końcowymi. Aby system cyfrowej waluty odniósł sukces, strony te musiałyby skutecznie się koordynować podczas zwykłych transakcji, a nie jedynie demonstrować możliwości techniczne w kontrolowanych warunkach testowych.

Pilotaż zbada również wymagania operacyjne, takie jak bezpieczeństwo, odporność, ochrona przed oszustwami i zgodność z istniejącą infrastrukturą bankową. Dodatkowe kwestie obejmują płatności offline, dostępność, spory transakcyjne i rozliczenia merchantów.

Euro cyfrowe jako alternatywa dla prywatnych stablecoinów

Proponowane euro cyfrowe stanowiłoby pieniądz banku centralnego, co odróżnia je od prywatnych stablecoinów. Podczas gdy stablecoiny opierają się na arrangements rezerwowych i ramach operacyjnych ustalonych przez swoich emitentów, euro cyfrowe funkcjonowałoby w ramach monetarnym i regulacyjnym Eurosystemu, do którego należy EBC oraz banki centralne państw strefy euro.

Ta różnica pozycjonuje inicjatywę EBC obok rosnącego prywatnego rynku płatności cyfrowych, oferując jednocześnie alternatywę w postaci pieniądza publicznego. Emitenci stablecoinów i firmy zajmujące się płatnościami kryptowalutowymi rozwijają infrastrukturę skoncentrowaną na szybszych rozliczeniach i transakcjach programowalnych. Ostateczna konkurencyjność euro cyfrowego będzie zależeć częściowo od ochrony prywatności, dostępności, możliwości rozliczeniowych oraz roli przypisanej pośrednikom finansowym. Te czynniki wpłyną na to, czy konsumenci i firmy postrzegą go jako alternatywę dla istniejących usług płatniczych czy jako dodatkową opcję płatniczą.

Włączając ugruntowanych dostawców płatności i instytucje finansowe, EBC chce zidentyfikować problemy integracyjne i słabości operacyjne, zanim rozważy jakiekolwiek publiczne wprowadzenie waluty.

Ustawodawstwo pozostaje kluczowym wymogiem

Mimo postępu, jaki reprezentuje wybór 36 uczestników, pilotaż nie oznacza, że euro cyfrowe jest gotowe do publicznej emisji. Program testów technicznych i proces ustawodawczy przebiegają oddzielnie, a negocjacje polityczne dotyczące proponowanej waluty trwają.

Euro cyfrowe wymagałoby uchwalenia niezbędnego ustawodawstwa, zanim EBC mógłby podjąć odrębną decyzję o emisji. Bank centralny wskazał 2029 rok jako możliwy termin pierwszej emisji, choć pozostaje to celem warunkowym, a nie potwierdzoną datą uruchomienia. Oczekuje się, że wyniki pilotażu z 2027 roku przyczynią się do ostatecznego wniosku i kolejnych decyzji. Ponieważ pilotaż ma rozpocząć się w drugiej połowie 2027 roku i trwać 12 miesięcy, jego wyniki byłyby dostępne w 2028 roku, przed warunkowym celem emisji w 2029 roku.

Rozróżnienie między testowaniem a emisją jest istotne, ponieważ udział w pilotażu nie tworzy automatycznie warunków do publicznego wdrożenia. Ćwiczenia mają wygenerować ustalenia techniczne i operacyjne, które mogłyby wpłynąć na ostateczny kształt waluty.

Prywatność, akceptacja przez merchantów i integracja bankowa w centrum uwagi

Praktyczny sukces euro cyfrowego będzie zależał od tego, czy konsumenci i firmy będą mogli z niego korzystać bez istotnych zmian w dotychczasowych nawykach płatniczych. Merchanci będą potrzebowali prostych procedur akceptacji, firmy będą wymagały niezawodnych rozliczeń, zapisów transakcji i systemów uzgadniania, a konsumenci oczekiwali będą, że portfele będą działać sprawnie i integrować się ze znanymi usługami finansowymi.

Na zaufanie publiczne wpłyną również rozwiązania w zakresie prywatności. Ramy regulujące relacje między EBC, dostawcami płatności i użytkownikami końcowymi określą, jak dane osobowe dotyczące płatności są przetwarzane i jaką odpowiedzialność przejmą pośrednicy. Oczekuje się, że 36 wybranych dostawców pomoże EBC ocenić te wymagania w szerszym ekosystemie płatniczym, choć bank centralny nie ujawnił szczegółowych kryteriów wyboru ani nie zidentyfikował uczestniczących organizacji.

Co po pilotażu w 2027 roku?

Bezpośrednim celem będzie finalizacja projektu pilotażu, ustalenie zasad udziału merchantów oraz zdefiniowanie wymagań technicznych dla dostawców płatności i banków. Planowana sekwencja obejmuje przygotowania przed drugą połową 2027 roku, następnie 12 miesięcy testów i możliwą pierwszą emisję w 2029 roku, o ile pozwolą na to proces ustawodawczy i kolejne decyzje EBC.

Obok samego pilotażu drugim kluczowym rozwojem do obserwacji będą postępy w pracach nad wymaganym ustawodawstwem, ponieważ EBC nie może podjąć decyzji o emisji do czasu jego ukończenia. Wyniki pomogą określić, czy proponowana waluta zapewni bezpieczne, dostępne i niezawodne płatności przy współpracy z istniejącą infrastrukturą finansową. Ostatecznie przyjęcie euro cyfrowego będzie zależało nie tylko od jego technologii, ale również od tego, czy zaoferuje praktyczne i niezawodne doświadczenie płatnicze europejskim konsumentom i firmom.