Profesor polityki na Uniwersytecie Princeton Jan-Werner Müller wzywa Demokratów do odrzucenia znajomego refrenu „patrzymy w przód, nie w tył”, gdy decydują, jak zareagować na prezydenta Donalda Trumpa.

Pisząc w poniedziałek dla The Guardian, Müller argumentował, że wybory stworzyły mandat do „rozliczenia”. Tymczasem przemawiając w środę po wyborach w programie „Morning Joe” stacji MSNBC, lider mniejszości w Izbie Reprezentantów Hakeem Jeffries (D-N.Y.) posługiwał się podobnym językiem nastawionym na przyszłość — postawa ta wzbudziła wątpliwości co do jego kandydatury na przewodniczącego Izby wśród własnego klubu parlamentarnego, mimo że duża większość Partii Demokratycznej w Izbie czyni go faworytem do tego stanowiska.

„Amerykanie nie chcą, abyśmy się mścili. Chcą, abyśmy coś im konkretnego załatwiali. Bo życie jest zdecydowanie za drogie. Startowaliśmy z hasłem przystępności cenowej. Wygraliśmy dzięki przystępności cenowej. A teraz naszym zadaniem jest rządzić w oparciu o przystępność cenową” — powiedział Jeffries.

Sprzeciw nadszedł błyskawicznie. Nowo wybrani demokratyczni parlamentarzyści oświadczyli, że skoro Jeffriesowi nie zależy na rozliczeniu, powinien odejść na szczycie. Niecałe 48 godzin później lider mniejszości śpiewał już inna melodię, dając do zrozumienia, że odpowiedzialność to nie to samo co zemsta. Müller przekonuje, że Demokraci faktycznie mają mandat, aby egzekwować odpowiedzialność.

„Konieczne jest, aby nie traktować odpowiedzialności jako jakiegoś abstrakcyjnego pytania moralnego; nawet najtwardsi politycy muszą zrozumieć, że niezdolność do zmierzenia się teraz z przestępstwami i występkami wróci do nich z czasie — a w rzeczywistości dotknie cały naród” — wyjaśnił Müller.

Powołał się na publicystę Richarda Becka, który prześledził, jak kolejni prezydenci unikali konsekwencji łamania prawa: pardon Geralda Forda dla Richarda Nixona po Watergate w 1974 roku, ograniczone reperkusje skandalu Iran-Contra z lat 80. za administracji Reagana oraz wojna z terrorem. Według Becka to dziedzictwo „odpuszczania” bez konsekwencji doprowadziło Stany Zjednoczone do epoki Donalda Trumpa i dało mu swobodę w niszczeniu norm i prawa.

Jeśli Amerykanie kiedykolwiek chcą być ponownie traktowani poważnie na arenie międzynarodowej, Müller argumentował, muszą zacząć pociągać urzędników do odpowiedzialności za łamanie prawa. Jeśli tego nie zrobią, „przekaz dla obecnych i przyszłych polityków będzie brzmiał: konsekwencji nigdy nie ma”.

„Aby jakikolwiek inny rząd mógł kiedyś znów ufać amerykańskiej administracji, rozliczenie musiałoby być widoczne na skalę globalną, a od trumpizmu trzeba by się w całości kulturowo odciąć” — dodał.

Müller przyznał, że przeszkody praktyczne są prawdopodobne. Świadkowie mogą odmawiać stawiennictwa na wezwania, postępowania sądowe trwają długo, a — jak powiedział — jasne jest, że Departament Sprawiedliwości nie zamierza bezstronnie badać administracji. Mimo to Kongres posiada historyczną władzę zatrzymywania niechcących współpracować świadków — uprawnienie znane jako inherent contempt, po raz ostatni zastosowane w latach 30. XX wieku — choć mało prawdopodobne, by przewodniczący Izby na to pozwolił.

Podczas gdy wielu Demokratów euforia ogarnia na myśl o możliwym trzecim impeachmentie Trumpa — był już dwukrotnie impeachmentowany, w 2019 i 2021 roku, i oba razy uniewinniony przez Senat — głosów po prostu nie ma. Mogą się ostatecznie pojawić, ale przesłuchania na długo przed ewentualnym głosowaniem — dotyczące jednego skandalu po drugim — mogą okazać się tym, co przełomi sytuację.

„Pokazuje obywatelom dowody przestępstw i występków, a te dowody, starannie zgromadzone, mogą ostatecznie również pomóc Departamentowi Sprawiedliwości, który odzyskał swoją integralność” — powiedział Müller.

Jego zdaniem zwolennicy obozu „idziemy w przód, nie w tył” głęboko niedoszacowują „pragnienia sprawiedliwości wśród obywateli; przeoczają także to, że przy dużej większości w Izbie można robić więcej niż jedną rzecz”.

Pierwotny reportaż opublikował Alternet.