Federalny Sąd Wyższej Instancji w Abudży nakazał 12 bankom komercyjnym i sześciu firmom fintech zamrożenie 69 kont podejrzewanych o powiązanie z oszukańczymi transakcjami z udziałem eTranzact International Plc.

Sędzia Joyce Abdulmalik wydała w poniedziałek nakaz post-no-debit (PND) po rozpatrzeniu wniosku złożonego ex parte w imieniu Inspektora Generalnego Policji. Nakaz post-no-debit blokuje wypłaty i inne obciążenia z rachunku, natomiast wpływające uznania nadal mogą być księgowane, co daje śledczym możliwość zabezpieczenia środków i dokumentacji na czas badania zarzutów.

Wniosek był następstwem skargi złożonej przez eTranzact dotyczącej domniemanych nieautoryzowanych transakcji związanych z jej infrastrukturą płatniczą. Według policji incydent obejmował podejrzenie penetracji bazy danych i manipulacji transakcjami, w wyniku których oszukańcze uznania trafiały na rachunki w różnych instytucjach finansowych.

Sąd nakazał również objętym nakazem instytucjom finansowym przedłożenie poświadczonych kopii wyciągów z rachunków oraz dokumentów otwarcia rachunków powiązanych z badanymi kontami.

Zgodnie z oświadczeniem pod przysięgą złożonym na poparcie wniosku, między 27 a 28 lipca oraz ponownie od 1 do 2 sierpnia 2026 r. w ekosystemie płatniczym eTranzact przetworzono wiele nieautoryzowanych międzybankowych transakcji uznaniowych.

Policja podała, że wstępne ustalenia śledztwa wskazują, iż transakcje nie wynikały z żadnej autoryzowanej aktywności w systemach eTranzact, a szacowana ekspozycja finansowa wynosi 1,387 mld naira.

Po incydencie eTranzact – jak donoszono – uruchomił wewnętrzny proces reagowania na incydenty, angażując zespoły audytowe i operacyjne do zbadania transakcji. Spółka wdrożyła również działania ograniczające, mające na celu zapobieżenie dalszym stratom i zabezpieczenie dowodów.

Władze podały, że współpraca z instytucjami finansowymi przyjmującymi środki pozwoliła zabezpieczyć około 181 mln naira, choć – zgodnie z oświadczeniem pod przysięgą – znaczna kwota pozostaje nierozliczona.

Policja poinformowała sąd, że pozostałe środki mogą zostać przelane lub ukryte, jeśli nie zostaną podjęte pilne działania. Nakaz zamrożenia ma zatrzymać transakcje na objętych nim rachunkach na czas dalszej pracy śledczych.

Nakaz obejmuje rachunki prowadzone w 12 bankach komercyjnych i na sześciu platformach fintech.

Udział platform fintech pokazuje, jak szybko pieniądze mogą przemieszczać się w nigeryjskim systemie finansowym po zainicjowaniu oszukańczej transakcji. Nieautoryzowane uznanie pochodzące z jednej infrastruktury płatniczej może przejść przez kilka instytucji finansowych, zanim śledczy zdołają je wyśledzić i odzyskać, co czyni współpracę między bankami, firmami fintech, operatorami płatności i organami ścigania kluczową w przypadkach podejrzenia oszustw finansowych.

W ramach trwającego śledztwa policja wystąpiła o dostęp do wyciągów z rachunków i dokumentów otwarcia rachunków powiązanych z objętymi nakazem kontami. Inspektor Generalny Policji zaznaczył również, że śledztwo może doprowadzić do oskarżenia osób, których odpowiedzialność zostanie ustalona.

Nakaz sądu nie przesądza, że posiadacze rachunków dopuścili się oszustwa. Pozwala jedynie śledczym ograniczyć transakcje i uzyskać dokumentację finansową na czas badania zarzutów. Ponieważ został wydany ex parte, bez wysłuchania posiadaczy objętych nim rachunków, ma charakter środka tymczasowego, który może zostać ponownie rozpatrzony w miarę postępowania przed sądami.

eTranzact, nigeryjska firma z branży płatności elektronicznych, posiadająca licencję Banku Centralnego Nigerii i notowana na Nigeryjskiej Giełdzie (Nigerian Exchange), osiągnęła w 2025 r. zysk przed opodatkowaniem w wysokości 4,2 mld naira – zgodnie z wcześniej publikowanymi wynikami finansowymi.

Sprawa wpisuje się w rosnącą liczbę nigeryjskich postępowań finansowych z nakazami post-no-debit, za pomocą których sądy ograniczają dostęp do rachunków podejrzewanych o powiązanie z domniemanymi przestępstwami finansowymi.