Spojrzenie na Cinemalaya 2026 Shorts B

Autor: Brontë H. Lacsamana, Reporter

Selekcja krótkometrażowych filmów na tegorocznym festiwalu Cinemalaya, najważniejszym festiwalu kina niezależnego na Filipinach, nadal daje głos tym, którzy w innych okolicznościach mogliby mieć trudności z dotarciem do szerszej publiczności. Program Shorts B w szczególności zwraca wzrok ku wyspom ciepła w okrutnym świecie.

Wszystkie pięć filmów w tej grupie wykorzystuje odmienne podejścia narracyjne, aby rzucić światło na rzeczywistość, w której poruszają się Filipińczycy, oraz mechanizmy radzenia sobie, jakie wypracowują. W zestawieniu znajduje się animowana refleksja nad tym, co oznacza ochrona czegoś ważnego, poruszający portret żałoby widziany oczami dziecka rybaka, bezkompromisowe spojrzenie na codzienne życie ulicznego sprzedawcy, hołd dla złamanych marzeń przekazywanych z pokolenia na pokolenie — od matki do córki — oraz relacja dokumentalna palestyńskich uchodźców dzielących się swoją drogą wysiedlenia.

Poza ukazaniem kreatywnego potencjału formatu krótkometrażowego, ta kolekcja zaprasza widzów do refleksji nad cichymi, delikatnymi chwilami, które przerywają doświadczenie cierpienia.

The Keeper

Program otwiera współpraca animatora Nolana Rae Fabulara i artysty wizualnego TRNZ, którzy pod szyldem Fleet Studios połączyli siły, aby zapoczątkować nowy projekt w dziedzinie filipińskiej animacji.

Projekt został po raz pierwszy zaprezentowany na Art Fair Philippines, gdzie styl malarski TRNZ ożył dzięki animacji. Na Cinemalaya publiczność może obejrzeć go jako pełnoprawny film kinowy i śledzić zmagania strażnika sali z trofeami w izolowanym, skrupulatnie zorganizowanym pomieszczeniu.

Ten krótki film to prosta medytacja nad rzeczami, które ludzie wybierają, by chronić — czy to symbolami sukcesu, czy subtelnym rodzeniem się życia. Brak konkretyki w narracji sprawia, że widzom trudno jest w pełni utożsamić się z dziewczynką i jej sytuacją, jednak film wykazuje się tak pewnym wyczuciem przestrzeni, atmosfery i perspektywy, że mimo to rezonuje z widzem.

The Keeper to obiecujący pierwszy pokaz nowego studia animacji i kuszący zarys tego, co filipińska animacja — zwłaszcza w połączeniu ze sztuką wizualną — może zaoferować w przyszłości.

Sorbetes

Film Jennissie Gilbuena skupia się na dwóch braciach zmagających się z traumatyczną stratą: zaginięciem ojca, rybaka, uwięzionego między dosłownymi a geopolitycznymi burzami.

Opowiedziany oczami dwóch chłopców, film ukazuje się na tle siły roboczej odsuwanej na margines w kraju, gdzie gniew natury i nieudolne rządy biorą ciężki haracz. Złote rybki, gry arcade, lody i braterska miłość pomagają młodszemu bratu przetrwać niewyobrażalną stratę.

Choć film zyskałby na dodatkowym kontekście, który bardziej ściśle powiązałby trudności rybaków i zaniedbania rządu z cierpieniem tych dzieci, Sorbetes pozostaje głęboko poruszający. Przede wszystkim trafia do każdego, komu kiedykolwiek dano lody na pocieszenie po płaczu.

Kung Paano Kakalas

Kung paano kakalas Josepha Vitaliego to wybitny dokument, który bezpośrednio angażuje swojego bohatera — Edisona, ulicznego sprzedawcę, który musi sprzedawać sorbet nawet w dzień Bożego Narodzenia. Jego lekki ton sprawia, że film przyjemnie się ogląda, ale w swej istocie jest empatycznym portretem ludzi, którzy muszą pracować nawet wtedy, gdy wyczerpanie domaga się odpoczynku.

Film daje Edisonowi platformę, by dotrzeć do widzów, ukazując wiele aspektów jego osobowości — od zabawnego publicznego wizerunku „Chrisa Browna", przez gadatliwego przyjaciela po kilku drinkach, aż po wyczerpanego pracownika walczącego o przetrwanie w wigilijny wieczór. W ostatecznym montażu zachowano zarówno żarty przed kamerą, jak i poza nią, co nadaje dokumentowi nieustrukturyzowany, dynamiczny i obserwacyjny charakter.

Kung paano kakalas przenosi widzów w inny świat, a ostatecznie daje Edisonowi poczucie wolności. W ciągu 20 minut jego charakterystyczny pinoy humor i cierpienie stają się nam bliskie i znajome.

Elenita Elena Elaine

Siostry Serrano, Gabriela i Mariana — wschodzące talenty w dziedzinie niezależnego kina krótkometrażowego — prezentują Elenita Elena Elaine, jedno z ich najbardziej osobistych dzieł. Film rozgrywa się w retrofuturystycznej nocnej Manili, gdzie centra obsługi telefonicznej, bary i nawiedzające wspomnienia łączą kobietę z jej matką.

W reżyserii Gabrieli Serrano i z Marianną Serrano w roli głównej (obok Agot Isidro i Gabby Padilli), film jest neonowym, nasyconym barwami hołdem dla marzeń, które przeminęły. Jego narracja nie jest bynajmniej liniowa — prowadzi widza przez sceny tęsknoty i samotności w ramach ciasnych murów przytłaczającej, pracy intensywnej rzeczywistości.

Na papierze film mógłby brzmieć ponuro, ale wizualnie i dźwiękowo przemienia się w oniryczne doświadczenie. Zamglone namiętności i pragnienia przenoszą się z matki na córkę w zromantyzowanym transie, który może nie być w pełni dostępny ze względu na odważne wybory stylistyczne. Pozostaje jednak niezaprzeczalne poczucie, że dla tych kobiet coś pięknego zostało utracone.

The River Flows in Different Places

Program zamyka dokument Lot-lot Hermosury, wcześniej pokazany na festiwalu Films for Peace, organizowanym przez Film Development Council of the Philippines (FDCP).

The River Flows in Different Places opowiada o dwóch filipińsko-palestyńskich matkach, które zostały zmuszone do ucieczki z Gazy. Film dokumentuje ich repatriację na Filipiny, gdzie próbują na nowo zbudować znaczenie domu w krainie zarazem obcej, jak i znajomej.

Poza konwencjonalnym formatem wywiadów, w których uchodźcy dzielą się swoimi prawdami, dokument obserwuje przestrzenie, które zamieszkują — pokoje dzielone z rodziną i skromne widoki miejskie zza okna, z których każdy jest cichym przypomnieniem, że nie są już w swojej ojczyźnie. Mechaniczne klikanie aparatu analogowego przewijającego zdjęcia towarzyszy sekwencji fotografii obejmujących oś czasu ich wysiedlenia — od Gazy po Metro Manilę.

Pozwalając swoim bohaterom opowiedzieć o ich przerażającej teraźniejszości, film przekazuje pilną i niezbędną historię. Podobnie jak pozostałe krótkie filmy w programie, ukazuje ciepło, którego ludzie w najtrudniejszych sytuacjach szukają — poprzez osobiste pasje, oddanie rodzinie czy złożone podróże ku lepszemu życiu.

We wszystkich pięciu dziełach odrębne podejścia twórców pokazują, jak animacja, dokument i kino art-house'owe mogą rozwijać się poza ograniczeniami głównego nurtu narracyjnego.

Cinemalaya 2026 Shorts B jest wyświetlany w kinach Shangri-La, Gateway oraz Ayala Malls (Manila Bay, Market! Market!, Glorietta, Circuit, Trinoma) do 18 sierpnia.