Koszty obsługi długu Chin rosną szybciej niż jakakolwiek inna ważna kategoria wydatków publicznych, a płatności odsetkowe zajmują obecnie większą część budżetu państwa niż w Stanach Zjednoczonych, podczas gdy Pekin stara się podtrzymać wzrost gospodarczy.

Płatności z tytułu obsługi długu stanowić będą 19,2% ogólnego budżetu publicznego rządu centralnego w tym roku, wobec 12% w 2014 roku, według nowych szacunków Conference Board cytowanych przez Financial Times.

To pokrywa się z osobnym raportem opublikowanym wcześniej w tym roku przez Center for Strategic and International Studies (CSIS), który również wykazał, że 19% wydatków Pekinu jest przeznaczonych na odsetki od długu. To więcej niż 14% budżetu federalnego USA przeznaczanego na koszty odsetek, choć mniej niż 25,6% w Japonii.

CSIS dodał, że wydatki Chin na płatności odsetkowe wzrosły o 341% w latach 2013–2025, szybciej niż jakakolwiek inna ważna kategoria budżetowa. Dla porównania, łączne wydatki wzrosły w tym okresie o 102%, przy czym wydatki na zabezpieczenie społeczne i zatrudnienie wzrosły o 207%, na naukę i technologię o 137%, a na obronność o 141%. Ta arytmetyka wyjaśnia, dlaczego ten udział ma znaczenie: gdy jedna kategoria rośnie ponad trzykrotnie szybciej niż wydatki ogółem, jej udział w budżecie rośnie, a przestrzeń na wszystko pozostałe się kurczy.

Amerykańskie wydatki na odsetki od długu również wyglądają ponuro — wzrosły o około 390% od 2013 roku do 1 biliona dolarów, co również przewyższa budżet Pentagonu.

Ale dwie największe gospodarki świata różnicują się w kluczowych obszarach co ma znaczenie dla przyszłego wzrostu i zadłużenia.

Gospodarka USA przyspiesza, wspierana boomem AI. Pomimo wysokiej inflacji odporni konsumenci nadal wydają, bezrobocie jest niskie i wskazuje na pełne zatrudnienie, a giełdy są na rekordowych poziomach lub w ich pobliżu. Hiperskalerzy ścigają się w emisji obligacji na finansowanie swoich centrów i zakupów chipów, ale pozyskują również środki poprzez nowe emisje akcji i IPO.

Tymczasem PKB Chin hamuje i jest na drodze do niewyrobienia rocznego celu 4,5%–5%. Podczas gdy sektory zorientowane na eksport rosną szybko, partnerzy handlowi stawiają bariery, chińscy konsumenci niechętnie wydają, inwestycje są słabe, sektor nieruchomości wciąż dochodzi do siebie po epickim krachu, a chińskie akcje wykazują słabość.

Pekin nakierował również banki państwowe na finansowanie priorytetowych branż, takich jak pojazdy elektryczne, robotyka, sztuczna inteligencja i energia odnawialna. Pod presją udzielania kredytów wiele pożan trafiło jednak do wątpliwych kredytobiorców. Zadłużenie przedsiębiorstw podwoiło się od 2019 roku, przy czym przychody wzrosły tylko o 30%. Wierzyciele nadal przekształcają kredyty, by utrzymać przy życiu walczące o przetrwanie firmy, mimo że prawie jedna trzecia z nich traci pieniądze.

Państwowy model wzrostu Chin wygląda teraz, jakby tracił rozpęd, a szybko rosnąca góra długu jest sygnałem ostrzegawczym, ponieważ samorządy lokalne często starają się wspierać preferowane branże tanimi kredytami.

Według Międzynarodowego Funduszu Walutowego dług brutto sektora rządowego Chin — miara obejmująca zadłużenie władz centralnych i lokalnych — osiągnął w tym roku 107% PKB, wobec 41% w 2015 roku, i jest na drodze do osiągnięcia 124% w 2030 roku.

Szersza miara zadłużenia w sektorze publicznym i prywatnym ukazuje jeszcze gorszy obraz. Całkowity stosunek długu do PKB w Chinach, z wyłączeniem sektora finansowego, podwoił się od 2010 roku i przekroczył obecnie 300%, oszacował Capital Economics wcześniej w tym roku. W USA całkowity dług publiczny i prywatny wynosił w zeszłym roku około 265% PKB, znacznie poniżej szczytów z czasów pandemii.

Chiński boom zadłużeniowy nie tylko osiągnął malejące zwroty — staje się również ciężarem dlaospodarki. Pozycja odsetkowa to miejsce, w którym te wątki się spotykają: mierzy, jaka część rocznych zasobów państwa jest przeznaczana na obsługę wcześniejszych pożyczek, zanim cokolwiek wydana zostanie gdzie indziej. Wskaźniki, które warto obserwować, są już w danych — czy stosunek długu będzie kontynuować ścieżkę prognozowaną przez MFW, jak długo wierzyciele będą przekształcać kredyty firmom tracącym pieniądze oraz czy przychody przedsiębiorstw zniżą lukę wobec zadłużenia, które podwoiło się od 2019 roku.

"Ironią jest, że jednym z czynników napędzających zarówno pożyczki rządowe, jak i liberalne standardy udzielania kredytów przez banki [państwowe], jest chęć podtrzymania wzrostu gospodarczego i zapobieżenia utracie miejsc pracy" — napisał w maju Mark Williams, główny ekonomista ds. Azji w Capital Economics. "Ale efektem boomu kredytowego trwającego od 18 lat jest system bankowy podtrzymujący nieproduktywne firmy, powszechne straty w przemyśle i utrwaloną nadmiarowe moce produkcyjne."

Ta historia pierwotnie pojawiła się na Fortune.com.